Maandag 30/01/2023

Proefondervindelijk@AL Inleiding:Soms bevestigt de wetenschap ons instinct - of noem het gezond boerenverstand - als wijndrinker. Daarom een dosis research over het nut van correcte wijnglazen en waarom we sneller dronken worden van champagne.

waarom champagne vrolijk maakt en soms de grootte er wél toe doet

Om uw geheugen op te frissen: hoeveel keer hebben we in deze kolommen al niet de robotfoto van het ideale wijnglas geschetst? Het moet bovenal een elegant en functioneel instrument zijn, met een fijne, heldere, taps toelopende kelk en een steel die niet gelijkt op een te dikke of te lange ooievaarspoot. Het glas of kristal moet kleurloos zijn en van een natuurlijke lichtvoetigheid. Zelfs de fraaiste wijn wordt immers verknoeid wanneer hij uitgeschonken wordt in een loodzwaar whiskyglas, semi-bloemenvaas of minuscuul Kabouter Plop-glaasje.

Onderzoekers aan de Universiteit van Tenessee (in Knoxville) hebben nu wetenschappelijk 'bewezen' dat het juiste glas inderdaad kan lonen. Hun stelling: het drinken van rode wijn uit een bordeaux-glas is de beste manier om de kwaliteit ervan te verhogen. Dezelfde wijn geserveerd in een champagnefluit of in een Martini-glas verliest namelijk objectief veel van zijn kwaliteiten, want - spits uw oren heren - de vorm en vooral de omvang doen er wél toe. Van het glas uiteraard.

Boude bewering, die ze staafden door het niveau van bepaalde zuren in de rode wijn te meten, de zogeheten gallic acid, klassieke maatstaf voor de dosis tannines in een wijn. Bij contact met de lucht zetten deze zuren zich namelijk om in een specifiek type esters (ja, u had maar moeten opletten tijdens de scheikundeles!), die op hun beurt aan de wijn een ronde, vette smaakindruk verlenen, omdat ze de proteïneaanmaak in onze speekselklieren stimuleren. Wanneer deze omzetting onvoldoende gebeurt, zal de wijn dus veeleer scherp en bitter smaken.

Daarom experimenteerden de onderzoekers met diverse glasformaten en -soorten om te zien hoe dit proces werd beïnvloed. Uit hun proef bleek dat, naarmate een kleiner/groter glas werd genomen met een afwijkende vorm, en dus de interactie met de zuurstof veranderde, ook de chemische huishouding van de rode wijn inderdaad wijzigde. Aanvankelijk werden, kort na het serveren van een merlot in respectievelijk een Martini-glas, een champagnefluit en een klassieke bordeaux-glas, nog maar weinig verschillen geregistreerd, omdat de tannines en de zuurstof pas met elkaar een robbertje vochten. Maar na pakweg 10 à 20 minuten 'zuurstofhappen' bleek dat het omzettingsproces in het klassieke bordeauxglas - dus het niveau van de 'esters' - véél hoger was. En de wijn dus objectief 'zachter' en 'ronder' smaakte.

Maar daar lieten onze professoren Barabas het niet bij: de wijn uit de drie glazen werd vervolgens in kale laboratoriumbekertjes overgegoten en aan een testgroep geserveerd. Doel: uitmaken welke wijn het meest charmeerde en alle psychologische beïnvloeding weren. En wat bleek? De wijnliefhebbers en -kenners uit dit gezelschap verkozen unaniem de wijn die oorspronkelijk in het bordeaux-glas was gegoten.

Een mogelijke verklaring is volgens de wetenschappers dat de grotere oppervlakte van de kelk zorgt voor een snellere blootstelling aan zuurstof, en dus het 'afrondingsproces' van de wijn versnelt, wat voor de drinker charmanter overkomt. Alhoewel we het onderzoek weer met een wetenschappelijke korrel zout moeten nemen, want een pak studenten, onervaren wijndrinkers, proefde helemaal géén verschil tussen de drie bekertjes. Waarmee waarschijnlijk indirect bewezen werd dat het eten van junkfood schadelijk is voor de zintuigen.

Over naar een in uw ogen misschien gezelliger onderwerp uit uw eigen levenssfeer: tipsy worden. Enkele maanden geleden kwam namelijk een team van de human psychopharmacology unit ( University of Surrey), onder leiding van Dr. Fran Ridout, met een wetenschappelijke verklaring op de proppen waarom zoveel mensen spontaan beweren dat champagne "direct naar het hoofd stijgt" en ze dus sneller lacherig en loslippig worden na een paar slokken. Maar zijn de befaamde belletjes daar nu eigenlijk wel verantwoordelijk voor?

Het onderzoeksteam bevestigde inderdaad deze volkswijsheid in laboratoriumomstandigheden. Ze spendeerden hun onderzoeksgeld in ieder geval creatief: in hun departement werd een aantal drink parties georganiseerd. Aan vrijwilligers geen tekort. Wat deze proefkonijnen vooraf niet wisten, was dat Dr. Fran Ridout, samen met een team artsen, hen ging observeren én testen om het effect van de belletjes te meten op onder meer hun gedrag en perceptievermogen. Ze schonk daarom champagne aan twaalf gasten, waarbij de helft correct sprankelende glazen kregen en de andere helft platte, uitgeschuimde champagne, waaruit alle belletjes vooraf waren weggeklopt. De week daarop herhaalde ze het experiment, maar draaide de rollen om: de zes gelukkigen kregen nu platte champagne en de slachtoffers van de week daarvoor lekker mousserend spul. Niet dat het meteen om een bacchanaal ging, want elke proefpersoon dronk per sessie slechts twee glazen champagne, waarbij Dr. Ridout goed oplette dat elke persoon precies dezelfde hoeveelheid belletjes consumeerde, rekening houdend met zijn of haar body mass index, zodat iedereen exact evenveel alcohol per kilo lichaamsgewicht dronk.

De resultaten? De alcoholniveaus stegen zoals verwacht opvallend sneller bij iedereen die champagne met belletjes dronk. Na precies 5 minuten had deze groep gemiddeld 0,54 milligram alcohol per milliliter bloed, terwijl de 'platte' drinkers slechts aan 0,39 milligram geraakten.

Op het einde van elk 40 minuten durend drinkexperiment was het alcoholniveau van de 'belletjesdrinkers' 0,7 millligram per milliliter. Wat veel belangrijker was: toen deze personen werden getest met psychomotorische standaardcomputeroefeningen, reageerde deze belletjesgroep véél trager dan wanneer ze in normale omstandigheden dezelfde test realiseerden. Hun reactievermogen op deze psychomotorische tests bleek ook vier keer trager dan dat van de 'belletjesloze' drinkersgroep. Ze hadden bovendien beduidend meer moeilijkheden om sequenties van drie cijfers te memoriseren. Sterker nog: sommigen konden nauwelijks nog schrijven. Kortom, er was zeker sprake van een tipsy-effect, dankzij de belletjes in de champagne. Blijkbaar absorbeert ons verteringssysteem een belletjeswijn dus sneller dan een stille wijn, waardoor hij inderdaad vlugger naar het hoofd stijgt. Wat meteen betekent dat snel de wagen instappen na twee glazen champagne, dus af te raden is. Tenzij het spul in een van die huiveringwekkende 'coupes' wordt geserveerd of al dagen geleden ontkurkt werd, dus zijn mousse al lang verdwenen is. Dan zal u minder makkelijk transformeren in een lacherige spookrijder.

Dat champagne inderdaad in staat is onze geest 'vrolijker' te maken en onze spirit op te tillen, werd trouwens verleden week nog op spectaculaire wijze geïllustreerd in Oostenrijk. Daar werd de politie gealarmeerd omdat een man van de 15de verdieping van een flatgebouw wou springen. Aan de snel toegespurte onderhandelaar vroeg deze kandidaat-zelfmoordenaar verrassend genoeg een fles champagne en twee glazen. Een fles Moët & Chandon werd sito presto gebracht en tot ieders verbazing kwam de man 4 uur later ongedeerd en opgeruimd naar beneden. Langs de trap...

Blijkbaar absorbeert ons verteringssysteem een belletjeswijn sneller dan een stille wijn, waardoor hij vlugger naar het hoofd stijgt

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234