Maandag 05/12/2022

AchtergrondProces aanslag Nice

Proces terreurdaad in Nice begint: dader is al dood, zeven anderen staan terecht voor hulp bij aanslag

Een bloemenzee op de boulevard van Nice, een dag na de aanslag van 14 juli 2016.  Beeld Getty Images
Een bloemenzee op de boulevard van Nice, een dag na de aanslag van 14 juli 2016.Beeld Getty Images

In Parijs begint maandag het proces over de aanslag in Nice in 2016, waarbij 86 mensen om het leven kwamen. De dader kwam meteen om door politiekogels, zeven anderen worden verdacht van hulp.

Eline Huisman

Wat gebeurde er die avond?

Op de nationale feestdag, 14 juli 2016, reed een vrachtwagen in op de mensenmassa die voor de traditionele vuurwerkshow was uitgelopen. Gedurende bijna 2 kilometer zigzagde Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, een 31-jarige man van Tunesische afkomst, met zijn vrachtwagen over de boulevard van Nice. Daar waren tienduizenden mensen op de been. Zesentachtig mensen kwamen om het leven, meer dan vierhonderd raakten gewond.

Het was na de Parijse aanslagen van 2015 de dodelijkste terreurdaad die Frankrijk sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft gekend. Duizenden omstanders, onder wie ook veel kinderen, raakten getraumatiseerd door de aanblik van de gebeurtenissen en de doden verspreid over de boulevard. Toen de dader uiteindelijk het vuur opende op de politie werd hij zelf doodgeschoten.

Twee dagen na afloop eiste Islamitische Staat (IS) de verantwoordelijkheid op, maar de Franse onderzoekers hebben nooit de link kunnen vaststellen tussen de dader en de terreurorganisatie. Lahouaiej-Bouhlel, vader van drie kinderen en inwoner van Nice, zou pas in een laat stadium zijn geradicaliseerd. Wel was hij al langer bekend bij justitie in verband met meerdere beschuldigingen van geweld, onder meer van zijn vrouw.

Als de dader dood is, wie staat er dan terecht?

De Franse justitie verdenkt zeven mannen en een vrouw ervan Lahouaiej-Bouhlel te hebben geholpen bij het verkrijgen van wapens en het regelen van de vrachtwagen. Zeven van hen staan vanaf maandag terecht, een achtste is sinds 2020 voortvluchtig en wordt mogelijk bij verstek veroordeeld.

Drie van de verdachten zouden bevriend zijn geweest met de dader. Zij worden aangeklaagd voor deelname aan een terroristische, criminele organisatie. Twee van hen riskeren tot twintig jaar celstraf, een derde kan tot levenslang krijgen in verband met recidive. De overige vijf verdachten worden aangeklaagd voor hulp bij onder meer wapensmokkel. Zij worden niet beschuldigd van het bedreigen van de staatsveiligheid, waardoor de straffen die zij riskeren veel lager zijn, vijf tot tien jaar.

Waarom heeft het proces zo lang op zich laten wachten?

De Franse wetgeving bepaalt dat processen over terreurdaden plaatsvinden in Parijs. De zittingen vinden plaats in de speciaal gebouwde en zwaar beveiligde rechtszaal in het oude Paleis van Justitie. Het gebouw staat op het Île de la Cité, een eiland midden in de hoofdstad waarnaar de toegang goed af te sluiten is. Bovendien is de zaal toegerust voor een groot publiek, met plaats voor 550 mensen.

De zwaar beveiligde rechtszaal op het Île de la Cité in Parijs.  Beeld REUTERS
De zwaar beveiligde rechtszaal op het Île de la Cité in Parijs.Beeld REUTERS

Het proces over de aanslag in Nice kon pas beginnen nadat in die zaal de rechtszaak over de Parijse aanslagen van 2015 was afgerond. Dat megaproces duurde bijna tien maanden en werd mede door de coronapandemie vertraagd. In juli volgde daarin het vonnis.

Wat valt van het proces te verwachten?

Het proces, verspreid over 64 zittingsdagen, zal live te zien zijn in congrescentrum Acropolis in Nice. Daar is plaats voor zevenhonderd personen. Onder de dodelijke slachtoffers waren ook 33 buitenlanders. Hun nabestaanden en overlevenden die niet naar Parijs of Nice kunnen komen, kunnen volgen via een beveiligde webradio met Engelse vertaling.

Het proces begint met een algemene presentatie van de feiten en het onderzoek. Daarna worden technische experts gehoord. Voor de getuigenissen van de 865 burgerlijke partijen – overlevenden en naasten van de slachtoffers – zijn vijf weken gereserveerd. Begin november begint het verhoor van de beklaagden. Op 16 december wordt het vonnis verwacht. Sommige slachtoffers lieten op voorhand weten weinig verwachtingen te hebben; anders dan bij de Parijse aanslagen is de dader niet meer in leven. Daarmee wordt het gevoel gerechtigheid te krijgen op voorhand al moeilijk gemaakt.

De Franse minister van binnenlandse zaken Gérald Darmanin verklaarde vrijdag tegen de Franse tv-zender BFM dat de bezorgdheid over mogelijke aanslagen in Frankrijk nog altijd groot is. Het belangrijkste gevaar komt volgens Darmanin van binnenuit, met individuen die zelfstandig radicaliseren zonder een link met een terreurorganisatie.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234