Zondag 09/05/2021

NieuwsDuitsland

Proces tegen oud-SS kampbewaker gestaakt wegens gezondheid verdachte

Er werden ruim 65.000 mensen vermoord in concentratiekamp Stutthof. Beeld NurPhoto via Getty Images
Er werden ruim 65.000 mensen vermoord in concentratiekamp Stutthof.Beeld NurPhoto via Getty Images

De 96-jarige Duitser Harry S., die tijdens de oorlog kampbewaker was in het concentratiekamp Stutthof, wordt niet verder vervolgd voor oorlogsmisdaden. De rechtbank in het Duitse Wuppertal ziet af van vervolging wegens de leeftijd en zwakke gezondheid van de verdachte. Wel acht de rechter de schuld van S. dermate bewezen, dat hij zelf de proceskosten moet betalen.

Het komt niet vaak voor dat een dergelijk proces wordt gestaakt. Wel wordt celstraf na een veroordeling vaak omgezet in een voorwaardelijke straf wegens de leeftijd van de veroordeelde. Afgelopen jaren werden in Duitsland meerdere oud-SS’ers vervolgd, ondanks hun leeftijd. Vaak zijn ze dik in de negentig. Er lopen nu nog iets minder dan dertig processen tegen verdachten uit de nazitijd.

Kamp Stutthof

In 2016 opende het Duitse openbaar ministerie de zaak tegen oud-bewakers en ander personeel van het kamp Stutthof. Eerder dit jaar werd er een 95-jarige vrouw uit Hamburg aangeklaagd die tussen 1943 en 1945 als secretaresse werkzaam was in Stutthof. Haar identiteit is niet bekend. Vorig werd oud-kampbewaker Bruno Dey op 93-jarige leeftijd veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijke celstraf wegens medeplichtigheid aan de moord op 5.230 mensen. Dey was 17 tijdens de oorlog, waardoor hij werd veroordeeld volgens het jeugdrecht.

Kamp Stutthof lag naast het tegenwoordige Sztutowo in Polen, niet ver van de havenstad Gdansk. Stutthof werd daags na de Duitse inval in Polen opgezet. Tijdens de oorlog kwamen hier rond de 65.000 mensen om het leven door ontbering, marteling en moord door nekschot of vergassing. Ook werden mensen gedeporteerd naar de gaskamers in de vernietigingskampen van de nazi’s. Harry S. zou transporten met Joden naar Auschwitz hebben bewaakt. Hem werd medeplichtigheid aan de moord op 600 mensen ten laste gelegd.

Hoogbejaarde verdachten

Met name in de afgelopen tien jaar vonden er veel rechtszaken plaats tegen hoogbejaarde verdachten. Zij worden vaak met succes vervolgd voor medeplichtigheid aan de Holocaust, of Beihilfe. Dat biedt ruimte voor strafrechtelijke processen tegen bewakers, administratieve medewerkers en ander ondersteunend personeel van de concentratie- en vernietigingskampen van het Derde Rijk. Voorheen moest de aanklacht van moord worden bewezen.

Dat veranderde door de zaak tegen de Oekraïner John Demjanjuk, die bewaker was in het vernietigingskamp Sobibor. In 2011 werd hij veroordeeld tot vijf jaar cel wegens medeplichtigheid aan de moord op 28.000 Joden, onder wie veel Nederlanders. Demjanjuk overleed een jaar later. Bij zijn proces speelde onder meer de getuigenis van Jules Schelvis een rol. In de jaren na de oorlog verzamelde Schelvis getuigenissen uit Sobibor, waarover onlangs een documentaire bij de VPRO verscheen.

Bij het Proces van Neurenberg na de oorlog werden veel nazi-kopstukken berecht, maar andere daders van het nazistische staatsapparaat gingen lange tijd vrijuit. Pas in de jaren zestig kwam de vervolging van oud-SS’ers op gang, bijvoorbeeld met de Auschwitzprocessen die vanaf 1963 in Frankfurt am Main van start gingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234