Donderdag 24/06/2021

AnalyseProces-George Floyd

Proces over dood George Floyd rijt vele (nog niet geheelde) wonden open

Een familie poseert bij het George Floydplein in Minneapolis. Beeld REUTERS
Een familie poseert bij het George Floydplein in Minneapolis.Beeld REUTERS

De eerste week van het proces tegen Derek Chauvin, de agent die minutenlang zijn knie op de nek van George Floyd drukte, was niet voor tere zieltjes. De getuigenissen waren rauw, het videomateriaal brutaal en de oud-collega’s van Chauvin ongenadig.

Maandag begon in de Amerikaanse stad Minneapolis de zoektocht naar een antwoord op de vraag die al sinds 25 mei 2020 aan het sudderen is: maakte de 45-jarige agent Derek Chauvin zich schuldig aan moord toen hij bij de arrestatie van George Floyd zijn knie bijna negen minuten in de nek van de Afro-Amerikaan duwde, ook al zei Floyd herhaaldelijk: ‘I can’t breathe.’

De eerste dagen waren vooral gelardeerd met emotionele getuigenissen van omstanders en erg harde videobeelden van het incident. Ook bij het publiek dat het proces via livestream volgen, zo berichten Amerikaanse media, rijt het heel wat (nog niet geheelde) wonden open. Maar de stemmen die vanaf donderdag aan bod kwamen, waren wellicht veel beslissender voor de uitkomst van het proces. Die spraken namelijk met medische en politionele autoriteit.

Zo verklaarde verpleger Derek Smith dat er meerdere agenten nog steeds op Floyd lagen toen de ambulance aankwam en dat er bij een controle van de pols geen hartslag meer gevoeld werd. “Dus ik dacht al dat hij dood was.” Hoewel hij noch zijn collega een uitspraak wilden doen over wat precies de doodsoorzaak was, lijkt het er dus op dat Floyd al stierf tijdens het aanhouden van de knieklem.

Over die knieklem zei agent David Pleoger, die arriveerde vlak nadat de ambulance Floyd had meegenomen en onlangs op pensioen ging: “Toen Floyd geen weerstand meer bood aan de agenten, hadden ze hun dwang kunnen beëindigen.” Ook luitenant Richard Zimmerman, de agent die al het langst in dienst is in Minneapolis, stelde duidelijk dat agenten een geboeide arrestant op zijn zij moeten leggen of rechtop moeten laten zitten. “Hem op de grond trekken met zijn gezicht naar beneden en je knie op een nek leggen voor die tijdsduur is gewoon ongepast.”

De erg belangrijke vraag of de gebruikte techniek binnen het beleid van de politie past, en dus aangeleerd werd tijdens de opleiding, zal bij korpschef chef Medaria Arradondo komen te liggen. Die ontsloeg Chauvin en zijn drie collega’s enkele dagen na de feiten, en zou er tijdens zijn aanstaande getuigenis geen doekjes om winden, liet aanklager Jerry Blackwell al verstaan in zijn openingspleidooi. “Hij zal erg vastberaden zijn, dat dit buitensporig geweld was.”

Tactieken

Als Chauvin schuldig wordt bevonden aan doodslag, de zwaarste van drie aanklachten tegen hem, kan hij 40 jaar gevangenisstraf krijgen. Het zou een ​​zeldzame moordveroordeling zijn in Amerika van een blanke politieagent voor het doden van een zwarte persoon. De drie ex-collega’s die eveneens betrokken waren, zullen in augustus worden berecht wegens ‘medeplichtigheid aan doodslag’.

De eerste procesweek legde alvast de tactieken van aanklager en verdediging bloot. “Geloof je ogen”, zei Blackwell tijdens zijn openingspleidooi aan de juryleden. De harde videobeelden, zowel van omstanders als van Chauvins bodycam, waren vooraf al aangekondigd als een sleuteltactiek om de eerdere conclusie van twee autopsierapporten te onderschrijven: het was moord. Ook de harten werden echter flink bewerkt door de vele emoties in de rechtszaal. Verscheidene getuigen barstten in tranen uit tijdens het verhoor.

Zo ook Courteney Ross, de vriendin van Floyd, die toegaf dat ze allebei vochten tegen een verslaving aan zware pijnstillers. “We leden beiden aan chronische pijn. De mijne was in mijn nek, de zijne in zijn rug.” Het verhaal kwam er na gerichte vragen van de verdediging, en past perfect in het beeld dat Chauvins advocaten proberen te schetsen: dat van een aan opioïden verslaafde man, die zich al eerder verzette tegen een arrestatie.

Het toxicologisch rapport wijst op sporen van de drugs methamfetamine en fentanyl in het lijf van Floyd. In plaats van door verstikking zou Floyd volgens de verdediging mogelijk door hartfalen zijn omgekomen. De familie van Floyd, bij monde van advocaat Ben Crump, was alvast niet gediend met het kruisverhoor van Ross. “We willen de wereld die getuige was van zijn dood via video eraan herinneren dat George prima wandelde, praatte, lachte en ademde voordat Derek Chauvin zijn knie op Georges nek hield.”

Vrijspraak of niet

Het proces kan nog twee tot vier weken duren. Volgens VRT-correspondent Björn Soenens houdt de verdediging nog een belangrijke troefkaart achter de hand. Tijdens een eerdere arrestatie, waarbij iemand in bedwang werd gehouden, draaide Chauvin die persoon namelijk op zijn zij. Dat moet bewijzen dat Chauvin wel degelijk wist welke techniek gebruik moest worden om Floyd veilig onder bedwang te houden.

De juryleden, waaronder negen witte en vier zwarte personen, wacht alvast een ontzettend zware taak. Een vrijspraak lijkt sowieso het vuur aan de lont van een verdeeld Amerika te zullen steken, al zal het volgens Soenens juridisch niet evident zijn “om aan te tonen dat Chauvin die man intentioneel dood wilde”. De jury moet sowieso unaniem beslissen. Ligt er ook maar één iemand dwars, dan is het een zogenaamde ‘hung jury’ en is de uitkomst ongeldig.

“En dan gaat Chauvin dus effectief vrijuit, tenzij de openbare aanklager een nieuw proces aanvraagt”, zegt Soenens. “Al is er ook nog altijd de mogelijkheid om Chauvin aan te klagen via een burgerrechtenprocedure.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234