Maandag 19/04/2021

AchtergrondJustitie

Proces ‘duivelskoppel’ gaat van start: vermoordden Lacote en Van Acker 25 jaar geleden een wapenhandelaar?

Hilde Van Acker tijdens een preliminaire zitting in september 2020, in Brugge. Beeld Photo News
Hilde Van Acker tijdens een preliminaire zitting in september 2020, in Brugge.Beeld Photo News

Mocht het hun levensstijl en meer bepaald hun ecologische voetafdruk zijn die terechtstaat, dan kon het ‘duivelskoppel’ Jean-Claude Lacote en Hilde Van Acker bij voorbaat inpakken. In Brugge begint vrijdag een moordproces waar de scenarioschrijvers van James Bond vast iets mee kunnen.

Zondag 2 juni 1996. Eerstaanwezend commissaris eerste klas van de gerechtelijke politie bij het parket te Brugge Willy Devestel zit in zijn beste Frans te telefoneren met de luchthaven van Charleroi.
“Staat er daar bij u een tweemotorige privéjet van het merk Cessna Citation 500SPI?”
“Jazeker.”
“Op naam van wie?”
“Op naam van Jean-Alain Aubray.”
“Is dat nen bruinen?”
“Jazeker.”
Hebbes, dacht Willy Devestel.

‘Miljoenen verdienen’

Vrijdag begint in Brugge het langverwachte assisenproces tegen Jean-Claude Lacote (54) en zijn toenmalige partner Hilde Van Acker (57). Hij is een Ivoriaanse wapenhandelaar en politie-informant, maar in de eerste plaats een oplichter. De akte van beschuldiging vermeldt de aliassen waarmee Lacote in 1996 door het leven ging: Jean-Alain Aubray, John Couderc, Pierre Baudry, Roger Baudry, Roger Wilcox en Warren Taylor.

Lacote en Van Acker worden beticht van – en in 2011 al bij verstek veroordeeld voor – de moord op de destijds 44-jarige Britse oplichter-wapenhandelaar Marcus Mitchell. Zijn lichaam, met drie kogels erin, werd op 28 mei 1996 door kinderen ontdekt in een strook bos langs de Koninklijke Baan. Zijn witte hemd kwam van bij Harrods en dat bracht de speurders ertoe bij de Britse collega’s te informeren of daar toevallig iemand is vermist die voldoet aan de per fax overgemaakte persoonsbeschrijving.

Dat is zo. Op 23 mei heeft Sybil Wheeler, de echtgenote van Mitchell, in het Britse plaatsje Dorking aangifte gedaan van zijn verdwijning. Hij heeft op 14 mei zijn auto geparkeerd op de luchthaven van Gatwick. Hij is naar Parijs gevlogen met het oog op een ontmoeting in het Sheraton. Volgens Wheeler had haar man “geld geleend bij twee Britse vrienden”, maar had hij gezegd dat hij “door een zaak miljoenen ging verdienen”.

Marcus Mitchell vliegt de volgende dag naar Tunis. Die stad staat midden jaren 90 bekend als kruispunt voor allerlei schimmige deals waarmee de sinds 1992 tegen het Libië van kolonel Kadhafi geldende handelsembargo’s worden omzeild. Het lijkt erop dat Marcus Mitchell iets van die strekking beoogt. Hij belt die dag, 15 mei, naar zijn collega-oplichter-wapenhandelaar Jean-Claude Lacote. “Hij vroeg me om hem te vergezellen naar Tunis”, zegt hij later. “Ik weigerde. Hij bleef aandringen, hij wou me voorstellen aan een Libiër.”

Volgens Lacote blijft Mitchell aandringen, en op 20 mei vliegen hij, Van Acker en copiloot Jim Beaton met de Cessna naar Tunis. Om 16 uur ontmoet Lacote in de lobby van een hotel Mitchell en een man die zowel hij als Van Acker omschrijven als “een zekere Ali”. Vluchtgegevens laten zien dat Lacote, Van Acker en Beaton om 18 uur al weer in de lucht hangen met bestemming Brussel. Daar nemen ze een taxi naar Antwerpen, waar Lacote een appartement heeft. Dat zit volgens zijn uitleg achteraf “vol muggen” en als ex-malariapatiënt heeft hij een fobie voor muggen. Hij en Van Acker nemen daarom een kamer in de City Inn.

Filip De Reuse, advocaat van Lacote: “Mijn cliënt was wapenhandelaar. Die kende die wereld. Hij vond die Ali totaal onbetrouwbaar en hij wou niks met hem te maken hebben.”

Dagtrippers

Het mag voor Lacote en Van Acker ergens een geluk heten dat de zeven mannen en vijf vrouwen die de jury vormen op hun assisenproces niet zullen worden gevraagd te oordelen over hun ecologische voetafdruk.

Lacote, Van Acker en Beaton vliegen in de namiddag van dinsdag 21 mei met de Cessna-jet naar Rijsel. Na een halfuur vliegen ze alweer terug naar Charleroi, om van daaruit terug te rijden naar Antwerpen. Hilde Van Acker deed dat vaker, even met de Cessna naar Rijsel vliegen om daar een taartje te kopen. Volgens Lacote blijft Mitchel hem die dinsdag 21 mei maar bellen: “Hij wou een nieuwe ontmoeting regelen met Ali. Hij zei ook dat hij een appartement in Knokke nodig had, om onder te duiken.”

Mitchell is ondertussen terug in Parijs, en reist verder naar Le Touquet. Daar neemt hij de volgende dag de trein naar Rijsel, en van daaruit reist hij verder naar Antwerpen waar hij een kamer neemt in Hotel Campanile. De volgende dag trekt hij naar Knokke, en daar treft hij op donderdag 23 mei Lacote.

Jean-Claude Lacote, in een verhoor: “Hij belde op donderdag 23 mei ’s middags zeggend dat hij een appartement gevonden had in Knokke. Ik reed naar Knokke en ontmoette hem. Ali was in het appartement. De gordijnen waren dicht. Marcus was erg onder druk. Ali was kwaad op hem, zei hij. Hij moest Ali nog 30 miljoen frank (750.000 euro, ddc). Ook aan mij moest hij nog geld. Hij beloofde de volgende dag een voorschot te betalen. Hij moest dat geld wel gaan ophalen in Engeland en stelde voor dat we elkaar de volgende dag om drie uur ’s namiddags zouden ontmoeten aan Isle of Wight.”

Donderdag 23 mei is ook de dag waarop Sybil Wheeler haar man als vermist opgeeft. Als de politie haar vraagt met wie de heer Mitchell recentelijk zoal contact had, vermeldt ze een zekere “John en Hilde”. Haar man had hen leren kennen in Sarajevo of Belgrado, en de laatste dagen belden hij en John dagelijks met elkaar.

Het voormalige Joegoslavië is na het in december 1995 bereikte akkoord van Dayton zowat de supermarkt van de Europese wapenhandel. “Alle Europese wapenhandelaars zaten daar”, zegt De Reuse.

Links Hilde Van Acker, rechts Jean-Claude Lacote. Beeld Photo News
Links Hilde Van Acker, rechts Jean-Claude Lacote.Beeld Photo News

Shoppen, shoppen

Op vrijdag 24 mei vliegen Lacote, Van Acker en Beaton naar Bournemouth, en daar nemen ze de ferry naar het Isle of Wight. Van Acker zal later aan de speurders verklaren dat ze op het achterdek Ali opmerkte, en dat Lacote even een praatje met hem maakte. Lacote zelf bevestigt dat hij Ali op de ferry trof. Blijkbaar had die ook een afspraak met Mitchell.

Hoe dan ook: in het restaurant waar met Mitchell is afgesproken komt die niet opdagen, en dus keren ze terug naar Bournemouth. Op 25 mei vliegen ze terug naar België. Hun hele verdere tijdsgebruik is gestaafd aan de hand van vluchtschema’s, facturen van gehuurde auto’s en hotelboekingen. Het leven Lacote en Van Acker heeft iets van een eindeloze aaneenrijging van dagtrips.

Op zondag 26 mei vliegt Lacote zijn ex en zijn zoon even over naar Bretagne. Op 28 mei vliegt hij met Beaton en Van Acker naar Parijs. De volgende dag is de bestemming weer eens Rijsel, waar Van Acker even moet zijn “om te shoppen”. ’s Avonds vliegen ze door naar Parijs.

Intussen vindt iemand tijdens een strandwandeling in Hastings twee plastic zakjes met wat spullen in van Marcus Mitchell, onder meer zijn paspoort. Diezelfde dag. Intussen is in De Haan ook zijn lichaam ontdekt, en zijn de speurders er achter gekomen dat er een John en Hilde dienen gezocht te worden.

Op donderdag 30 mei gaan Lacote en Van Acker shoppen in Parijs. Een dag later vliegt zij met Beaton naar Londen, en dezelfde dag vliegt ze alweer terug naar Le Bourguet bij Parijs, om van daaruit met de Cessna terug naar Charleroi te vliegen en door te rijden naar Antwerpen. Op zaterdag 1 juni heeft Van Acker een bijeenkomst van de Ferrari-club op de agenda staan in Ciney. De volgende dag willen zij en Lacote vanuit Charleroi terugvliegen naar Le Bourguet, en worden ze op de luchthaven staande gehouden door de rijkswacht: “Bent u Jean-Alain Aubray alias John Couderc alias Pierre Baudry alias Roger Baudry alias Roger Wilcox alias Warren Taylor alias Jean-Claude Lacote?”

Gsm-zendmasten

Lacote zegt goede redenen te hebben voor al die aliassen. Hij is beroepsoplichter, zeker, maar ook informant van de Duitse douane en een rechercheur van de BOB in Namen, Michel Mathy. Hij is bezig met het blootleggen van illegale drugs- en wapendeals. Hij zegt recent ook nog in opdracht van de Duitsers een export van plutonium naar een vijandige mogendheid te hebben voorkomen.

Commissaris Willy Devestel moet daar eens om lachen.

Volgens hem is Marcus Mitchell op 23 mei vermoord en hebben Lacote en Van Acker z’n persoonlijke spullen twee dagen later vanuit de ferry in zee gegooid. En is er nooit een Ali geweest.

In De Krant van West-Vlaanderen legde de oude commissaris vorig jaar uit dat dit het eerste grote onderzoek was waarin een beroep werd gedaan op gsm-zendmasten. Slechts een beperkt aantal mensen had in mei 1996 een gsm. “Het was het eerste dossier waarin dat echt toegepast werd”, zei Devestel. “Lacote en Van Acker hadden elk een gsm met een Duits nummer en belden heel vaak naar elkaar. Dat heeft hen, zeker in die tijd, enorm veel geld gekost, maar voor ons was het alvast een pluspunt. Gsm-masten liegen niet. Lacote zei dat hij op de dag van de moord in Antwerpen zat, maar de telefoniegegevens bewezen dat hij twee keer in Knokke was geweest.”

Jean-Claude Lacote. Beeld Photo News
Jean-Claude Lacote.Beeld Photo News

Teletijdsmachine

Het wordt een proces met een hoog teletijdsmachine-gehalte. De onderzoeksrechter die eerder op buikgevoel de arrestatie van Lacote en Van Acker beviel, Eric Denolf, diende in de loop van het onderzoek vervangen. De man was in in het centrum van Brugge op heterdaad betrapt tijdens het stelen van cd’s in een platenwinkel.

Heel wat overtuigingsstukken zijn zoek geraakt: de kogels waarmee Mitchell is gedood, het pilotenlogboek van de Cessna, de bandopnames die Van Acker destijds stiekem maakte van haar ondervragingen. Heel wat spullen waarop destijds nog niet en vandaag wel DNA-onderzoek kan worden uitgevoerd zijn er gewoon niet meer.

Ligt niet aan ons, zeggen speurders en openbaar aanklager Yves Segaert. In november 1996 werden Lacote en Van Acker bij gebrek aan hard bewijs van hun betrokkenheid bij de moord vrijgelaten. Door een administratieve vergetelheid werden hen geen voorwaarden opgelegd. Lacote liet het zich geen twee keer zeggen, en vluchtte na tussenstops in Miami, Brazilië en Zuid-Afrika naar zijn geboorteland en bouwde onder een valse naam een nieuw leven op in Abidjan. Van Acker en hij kregen er een dochter die vandaag dertien is en bij familie in Parijs woont. Het kostte Martin Van Steenbrugge van het FAST-team van de federale politie jaren ploeteren. “We stonden ermee op en we gingen ermee slapen”, zei hij nadat Lacote en Van Acker begin vorig jaar na een vlucht van 23 jaar werden gearresteerd in Abidjan.

Filip De Reuse: “Het onderzoek is begonnen met heel vage informatie. Een ‘bruine’ die met een privéjet vliegt? Van wie de partner met een Ferrari rijdt? Midden jaren 90 werden zulke zaken hardop gezegd. Men is vertrokken vanuit een tunnelvisie, en er is bijvoorbeeld nooit ernstig onderzoek gevoerd naar die Ali. Je hebt te maken met wapenhandel, met Libiërs. Mitchell was bezig met een bij het Servische leger op de kop getikt gps-systeem voor raketgeleiding dat hij ging verkopen. In die wereld riskeer je veel als je engagementen niet nakomt.”

Het proces begint vrijdag met de voorlezing van de akte van beschuldiging. Maandag worden Lacote en Van Acker ondervraagd. Er zijn 51 getuigen opgeroepen, waarvan er enkelen worden geacht over te komen uit Engeland, Griekenland en Ivoorkust. Het proces zal twee weken duren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234