Vrijdag 06/12/2019

Proces-Abdeslam

"Procedurefout pleiten is wanhoopspoging"

Sven Mary wordt omsingeld door de media. Volgens de advocaat van Abdeslam zou er bij de aanstelling van de onderzoeksrechter een inbreuk zijn gepleegd op de taalwetgeving. Beeld AFP

Coup de théâtre in het proces tegen Salah Abdeslam. Advocaat Sven Mary roept een procedurefout in om het hele proces nietig te laten verklaren. “Goede poging, maar iets te ver gezocht", oordelen confraters. Intussen groeit de verontwaardiging over het manoeuvre.

Advocaat Sven Mary pakte op de tweede dag van het proces-Abdeslam uit met een verrassing van formaat. Mary vraagt de nietigverklaring van het proces wegens een procedurefout. Bij de aanstelling van de onderzoeksrechter zou een inbreuk zijn gepleegd op de taalwetgeving. Daardoor is volgens Mary het hele onderzoek nietig en moet Abdeslam vrijuit gaan voor zijn rol in een schietpartij in Vorst in 2016.

Alles draait om de manier waarop de zaak van een onderzoeksrechter is doorgestuurd naar een onderzoeksrechter gespecialiseerd in terrorisme. De vordering zat aanvankelijk bij een Nederlandstalige onderzoeksrechter. Hij duidde met een Franstalig document een Franstalige onderzoeksrechter aan. Volgens Mary is de taalwissel een inbreuk op de taalwetgeving.

Om de slaagkansen van Mary in te schatten, moet je twee vragen beantwoorden. Eén: kan het document nietig worden verklaard? En twee: heeft die nietigverklaring gevolgen voor de rest van het dossier?

Broos punt

Sinds de wet-Landuyt uit 2013, genoemd naar Renaat Landuyt (sp.a), kan een proces niet zo makkelijk meer onderuit worden gehaald door een procedurefout. “De taalwetgeving is wel nog een van de weinige gronden waarop advocaten een nietigverklaring kunnen eisen”, zegt Landuyt. Dat heeft alles te maken met een historische gevoeligheid. De strenge wetgeving moest Vlamingen beschermen tegen de hoofdzakelijk Franstalige magistratuur.

Mary heeft dus wel degelijk een broos punt gevonden in het dossier, oordelen zijn confraters. Uit een rondvraag bij juristen blijkt dat de kans reëel is dat het document nietig zal worden verklaard omdat het in de verkeerde taal werd opgesteld. Landuyt: “In dat geval krijg je niet alleen de nietigheid van het document zelf, maar ook van alle zaken die op dat document steunen.”

Tweede vraag is dan: zou zo’n nietigverklaring veel effect hebben op dit proces? Die kans is klein, oordelen juristen. Al is het maar omdat Mary in de loop van het proces al eerder de kans kreeg om de eventuele fout aan te kaarten. Als dat toen niet gebeurde, kan dat nu voldoende zijn voor de rechtbank om de nietigheid niet te laten mee spelen.

Goed geprobeerd

“Nog fundamenteler is de vraag of het document wel deel uitmaakt van het gerechtelijk onderzoek”, zegt Frank Verbruggen, professor strafprocesrecht aan de KU Leuven. Mary oordeelt van wel, maar de burgerlijke partijen en het federaal parket argumenteren dat het deel uitmaakt van een interne communicatie binnen het Brussels gerecht. Daarop is de taalwetgeving niet van toepassing.

Renaat Landuyt geeft hen gelijk. Zijn oordeel? “Goed geprobeerd, maar iets te ver gezocht.” Een andere jurist, die anoniem wenst te blijven, spreekt van een “wanhoopsdaad” door Mary, die niets te verliezen heeft. “De kans dat het lukt, is vrij klein.” Zelfs als het om een fout gaat, vult topadvocaat Tim Smet aan, dan kan men die fout er misschien uit halen en het onderzoek toch rechtsgeldig laten.

Dat Abdeslam, staatsvijand nummer één, door een procedurefout zijn straf kan ontlopen, veroorzaakt intussen wel verontwaardiging. "Als Abdeslam vrijuit gaat, organiseren we een Witte Mars op het Justitiepaleis", tweette econoom Geert Noels gisteren. Anderen hadden het over een "schaamteloze" poging en "een Belgenmop".  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234