Vrijdag 10/07/2020

Banken

Privatisering Belfius leidt tot onrust, ook binnen regering

Het Platfom Belfius is van ons voert actie tegen de privatisering van Belfius.Beeld rv

Belfius staat op een tweesprong, en welke richting de bank inslaat verhit de gemoederen. Een beursgang opent de deur voor wild kapitalisme, vreest de oppositie. Een overheid moet geen bankier zijn, luidt het op de regeringsbanken. En dan zweeft het Arco-spook ook nog eens rond.

Op een drafje was de algemene vergadering van de bank Belfius afgelopen. In een halfuurtje tijd werden de resultaten goedgekeurd, en kwijting verleend aan de bestuurders. Niet op de agenda: de privatisering van Belfius.

Helemaal anders ging het er gisterenavond aan toe op die andere 'alternatieve' algemene vergadering van het Platform Belfius is van ons. Dat platform, bestaande uit middenveldorganisaties, zoekt naarstig naar een formule om de staatsbank in overheidshanden te houden.

Hoe gaat het eigenlijk met Belfius?

Goed. Als een feniks is de bank verrezen uit de as van het ter ziele gegane Dexia. De overheid legde in 2011 zo'n 4 miljard euro op tafel om de bank te nationaliseren. De slechte stukken met de rommelkredieten werden afgesplitst. Belfius is de goede bank. En dat mag zelfs letterlijk genomen worden. Het management, met CEO Marc Raisière en voorzitter Jos Clijsters op kop, zijn erin geslaagd om de bank in vijf jaar om te turnen. 

Het eigen vermogen bedroeg op het moment van overname 3,9 miljard euro, vandaag is dat gestegen naar 9 miljard euro. In 2016 boekte de bank een winst van 535 miljoen euro, een stijging met 6 procent vergeleken met het jaar daarvoor. Een deel van die winst, 215 miljoen euro, gaat de bank terugstorten aan de aandeelhouder: de Belgische staat, in de vorm van een dividend. In 2016 werd er al 75 miljoen euro van dat bedrag uitgekeerd. Ook in 2015 ontving de overheid een dividend van 75 miljoen euro.

Waarom wil de overheid er dan uitstappen?

De regering is een voorstander van een privatisering omdat ze van oordeel is dat de nationalisering van Belfius destijds een noodingreep was. Maar het is altijd als een tijdelijke oplossing gezien, tot de rust teruggekeerd was op de financiële markten en de bank weer gezond was.

Met een privatisering kan de regering wellicht haar 4 miljard euro van destijds terug recupereren. Dat geld kan dan gebruikt worden om de hoge overheidsschuld terug te dringen. Voor de lopende begroting mag die opbrengst niet gebruikt worden, enkel de dividenden komen daarvoor in aanmerking.

Ook qua timing valt zo'n operatie niet slecht. De bank draait goed, en het economisch klimaat staat gunstig. Als de rente weer gaat stijgen, moeten de banken meer rente uitkeren op spaarrekeningen, terwijl hun woonkredieten voor lange tijd aan lage rentes zijn vastgeklikt. Dat kan wegen op de (toekomstige) inkomsten van de banken.

Wordt het een beursgang of een (gedeeltelijke) verkoop?

Beide scenario's kunnen, al lijkt de voorkeur van zowel de regering als de directie van Belfius om voor een beursgang te opteren. De verkoop - zelfs gedeeltelijk - aan een externe partij is immers moeilijk. Een andere bank, verzekeraar of investeringsgroep zou allicht buitenlands zijn, wat politiek moeilijk te verkopen is. Twee van de vier grootbanken in ons land zijn immers al in buitenlandse handen.

Met een gedeeltelijke beursgang (minder dan de helft openstellen) kan de regering van twee walletjes eten: de controle in eigen handen houden, en tegelijk toch een deel van haar inleg verzilveren. Al is een beursgang ook niet zonder risico. De aandelenmarkt is volatiel, en terwijl Belfius nu in de relatieve luwte kan opereren, is dat met een beursnotering anders. Bovendien, zo waarschuwen economen kan het kortetermijndenken ingang vinden, want de beleggers denken in kwartalen, niet op lange termijn. Het gevaar van risicovolle beleggingen duikt dan weer om de hoek. Marc Raisière liet al weten dat hij niet in die val zal trappen. "Als men mij aandelen van Belfius of aandelenopties aanbiedt, zal ik ze weigeren, heb ik mijn voorzitter gezegd. Ik streef geen kortetermijnwinst na."

Iedereen tevreden dus?

Absoluut niet. Het Platform Belfius is van ons wil dat de regering de bank in eigen handen houdt. "Een privatisering zou niet enkel een verlies van de toekomstige inkomsten betekenen, maar vooral het verlies van controle over de oriëntatie van de bank", zegt Frank Vanaerschot, woordvoerder van het platform. "In 2011 heeft elke burger 363 euro bijgelegd om de bank van het faillissement te kunnen redden. U hebt dan ook het recht om mee te beslissen over haar toekomst."

Ook bij de oppositiepartijen is er protest. Groen en PVDA pleiten onomwonden voor een eigen staatsbank. Voor sp.a moet er minstens sprake zijn van een controlemeerderheid.

Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg is, doet regeringspartij CD&V ook moeilijk. De partij wil enkel haar fiat geven voor een privatisering als er eerst een oplossing is voor de gedupeerde Arco-aandeelhouders. Voorlopig wil niemand reageren op die oekaze van CD&V. Minister van financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) wil ook niet forceren. Volgens zijn woordvoerder is er nog geen timing om het dossier op de tafel van het kernkabinet te brengen. Eerst moet dat spook van Arco weer in zijn doos. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234