Vrijdag 23/10/2020

Daklozencentrum

Private opvang van daklozen? "Niemand gelooft in de barmhartige multinational"

Opvangcentrum voor daklozen De Vaart in Antwerpen. Beeld Thomas Legrève

De private bewakingsmultinational G4S zal samen met hotelgroep Corsendonk zeer waarschijnlijk de uitbating van het daklozencentrum De Vaart in Antwerpen overnemen. Zo leert althans een uitgelekt juryrapport. Gevreesd wordt dat de allerzwaksten zo uit de boot vallen.

Opgehaalde schouders, diepe zuchten, schuddende hoofden. In De Vaart, een inloopcentrum voor thuis- en daklozen aan de Italiëlei 69 in Antwerpen, konden ze gisteren maar moeilijk wennen aan het idee van een nieuwe uitbater. Achttien jaar werd het centrum beheerd door het Centrum voor Algemeen Welzijn (CAW). Maar straks, vanaf 1 juli 2017, is dat wellicht niet meer het geval. Of toch niet als het van het rapport afhangt dat de OCMW-raadsleden volgende week voor zich hebben liggen. Daarin staat te lezen dat de beste nieuwe uitbater voor het centrum G4S Care is, een onderdeel van de bekende bewakingsmultinational G4S. Samen met hotelgroep Corsendonk bood die zich aan om de daklozenopvang te organiseren.

Het consortium ging in op een oproep van schepen van Sociale Zaken Fons Duchateau (N-VA) om met nieuwe partners het sociale beleid vorm te geven. Niet alleen voor het daklozencentrum, maar ook voor projecten als arbeidszorg voor OCMW-cliënten en psychologische hulp bij familiaal geweld worden "nieuwe, frisse ideeën" gezocht. Ideeën die van bestaand maar evengoed commerciële spelers kunnen komen.

De Morgen kon de hand leggen op het juryrapport. De finale rangschikking van de oproepvoorstellen laat weinig onduidelijkheid bestaan. G4S Care prijkt op plek 1, met een score van 70,25 op honderd. CAW Antwerpen volgt met 59,25.

"We begrijpen hier niets van." Katleen Poppe, een van de hulpverleners in De Vaart, spreekt van een complete verrassing. "Wij hebben ervaring, wij hebben een netwerk. G4S Care niet." Natuurlijk vrezen ze voor hun jobs. "Maar nog meer vrezen wij voor onze cliënten. Wij kunnen nog wel ergens anders terecht, zij niet."

Bij De Vaart lopen veel steunbetuigingen binnen. Van Robert Crivit onder meer. Hij is een van de initiatiefnemers van Sociaal Werk Actienetwerk. Hij vindt het onbegrijpelijk dat CAW na achttien jaar aan de kant wordt geschoven. "Een bedrijf als G4S is geen liefdadigheidsinstelling. Dat is gericht op het maken van winst. Die cijfers zijn belangrijker dan het verlenen van kwalitatieve zorg."

Opvangcentrum De Vaart voor daklozen. Beeld Thomas Legrève

Crivit voorspelt dat er beknibbeld zal worden op goed opgeleid en ervaren personeel. En dat is problematisch. "Een langdurige vertrouwensband en jarenlange expertise zijn van cruciaal belang bij het begeleiden van deze mensen."

Betekent dit dat we dit soort van openbare bestedingen per definitie overboord moeten gooien? Neen, vindt Koen Hermans, professor sociaal werk aan de KU Leuven. "Het kan werken, op voorwaarde dat de overheid duidelijke en strenge kwaliteitseisen oplegt en strikte controles uitvoert. Ik denk dat het bij bouwaannemers of architecten werkt. Maar menselijke zorg is veel complexer."

FPC Gent

Succesvolle voorbeelden in landen waar sociaal beleid al langer vermarkt wordt, kent de academicus niet. Integendeel. In Nederland ziet hij net dat het de mist in gaat. In maart ging TSN, de grootste thuiszorgorganisatie, nog failliet, waardoor heel wat families in de problemen kwamen. Dichter naar huis kijken kan ook: zo klonk er al meermaals kritiek over de leef- en werkomstandigheden in het FPC Gent, het eerste psychiatrische centrum in ons land in commerciële handen.

Opvangcentrum De Vaart voor daklozen. Beeld Thomas Legrève

Bij G4S willen ze nog niets kwijt over hun Antwerpse kandidatuur. Ze hebben het rapport nog niet onder ogen gekregen. "We wachten de officiële beslissing af", stelt commercieel directeur Bart Verbeeck. Hij wijst wel op het feit dat G4S Care ervaring heeft met de opvang van kwetsbare personen. "Zo vangen we enkele honderden vluchtelingen op in Turnhout en Retie."

Ook in Gent vangt G4S Care vluchtelingen op. En daar begrijpen sommigen de ongerustheid die in Antwerpen leeft. Vorig jaar raakte bekend dat hetzelfde consortium de tijdelijke uitbating van een drijvend ponton, waarop 250 mensen in een asielprocedure opgevangen zouden worden, binnenhaalde. "We waren niet blij met hun komst", zegt iemand van de Werkgroep Vluchtelingen. Toch moet de vrijwilligster toegeven dat de opvang redelijk goed verloopt. "We houden dan ook de vinger aan de pols. De vrijwilligers zijn veel aanwezig en kijken scherp toe. En de uitbaters worden intensief betrokken bij overleg, ook met de stad."

Katleen PoppeBeeld rv

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), zegt in een reactie te betreuren dat het CAW Antwerpen zijn werking niet kan voorzetten.

Wie vanaf 1 juli 2017 voor 2,5 jaar de daklozen aan de Italiëlei opvangt, wordt volgende maand duidelijk. Op 27 oktober moet de OCMW Raad de knoop doorhakken: CAW of G4S Care.

Het oordeel van de jury 

Score G4S Care NV:

+ 'Uitgebreid hulpverleningsaanbod met aandacht voor reïntegratie.'

+ 'Elke dag in voor- en namiddag open.'

+ 'Efficiënte inzet van personeelsleden.'

+ 'Financieel voorstel lager dan maximale subsidie.'

- 'Vrijblijvend karakter te weinig benadrukt.'

- 'Dak- en thuislozen laten koken lijkt onrealistisch.'

- 'Geen budget voor vorming medewerkers.'

- 'Sluitende dagopvang met beperkt aantal personeelsleden niet evident.'

Score CAW Antwerpen:

+ 'Reeds lokaal verankerd. Vlottere samenwerking met andere partners.'

+ 'Ervaring met uitbating inloopcentrum.'

+ 'Budget vorming medewerkers is voorzien.'

+ 'Mogelijke samenwerkingen worden vermeld.'

- 'Voorstel bevat te weinig innovatieve elementen.'

- 'Te weinig gebruik van competenties bezoekers.'

- 'Te weinig aandacht voor hervalpreventie en agressie- en veiligheidsbeleid.'

- 'Weinig efficiënte inzet personeel.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234