Donderdag 16/09/2021

Privacystichting vecht inperking bankgeheim aan bij Grondwettelijk Hof

Matthias Dobelaere - Welvaert, privacyjurist Beeld Wouter Van Vooren
Matthias Dobelaere - Welvaert, privacyjuristBeeld Wouter Van Vooren

De stichting Ministry of Privacy trekt opnieuw naar het Grondwettelijk Hof. Deze keer vecht de organisatie een maatregel van de federale regering aan die volgens haar het bankgeheim uitholt en die "vrij geruisloos passeerde".

Ministry of Privacy ontstond eind 2018 om de fondsen van de crowdfundingactie ‘Stop de Vingerafdruk’ te beheren. Met die campagne vocht de bezieler, privacyjurist Matthias Dobbelaere-Welvaert, tevergeefs de digitale vingerafdrukken op de elektronische identiteitskaart aan. Begin 2020 besliste Dobbelaere-Welvaert om zijn stichting uit te bouwen tot een onafhankelijke, activistische privacywaakhond, die intussen ruim 300 leden telt.

Nu heeft de stichting haar volgende doelwit in het vizier: een maatregel van de federale regering die banken verplicht om jaarlijks de saldi van alle Belgische bank- en betaalrekeningen en bepaalde financiële contracten te rapporteren aan het centraal aanspreekpunt van rekeningen en financiële contracten (CAP). De regeling moet het de fiscus makkelijker maken om de saldi van rekeningen te bekijken bij vermoedens van onder meer fraude en witwassen, en bij het invorderen van fiscale schulden. Tot nu moest er bij dergelijke vermoedens eerst een bankonderzoek worden geopend, waarna een bank tot inzage kon worden verplicht.

De maatregel kwam er ondanks een negatief advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit, de Belgische overheidsinstelling die toeziet op de privacy. Hij maakt deel uit van de programmawet die in december werd goedgekeurd en is sinds 31 december 2020 van kracht. Ten laatste tegen 31 januari 2022 moeten financiële instellingen saldi periodiek beginnen te melden.

Vermogenskadaster

Volgens Dobbelaere-Welvaert leidt de maatregel de facto tot de invoering van een vermogenskadaster. "Financiële privacy is misschien niet al te sexy, maar het heeft een zeer grote praktische impact voor iedereen met een bankrekening, misschien zelfs meer dan de vingerafdrukken. Als we ons nu niet verzetten tegen de maatregel, staat straks het saldo van élke bankrekening, van élke burger, vrij te kijk voor ambtenaren", zegt hij.

"Het principe is alweer: iedereen is verdacht, en iedereen is een potentiële fraudeur. Zo werkt het recht niet."
Voor de zaak bij het Grondwettelijk Hof werkt Ministry of Privacy samen met de advocatenkantoren Sansen en Artes, gespecialiseerd in respectievelijk fiscaal en privacyrecht. Ook deze keer lanceert de stichting een inzamelactie - "Hou je geld privé" - om de procedure mee te financieren.

"Wij achten de slaagkans van deze procedure reëel", zegt Charlotte Lardenoit, advocaat bij Sansen. "Het noodzakelijk karakter van deze privacyschending blijkt nergens uit de wettekst of parlementaire voorbereiding. Ook de Gegevensbeschermingsautoriteit deelt deze mening." Bovendien zijn er ook te weinig waarborgen om de data van burgers te beschermen tegen misbruik of onrechtmatige toegang, benadrukt haar collega bij Artes, Nele Somers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234