Zaterdag 28/01/2023

Prinselijk wittebrood:

'Hercule Poirot besloot om de twee uur die er nog voor de lunch moesten verlopen door te brengen op het eiland Elephantine, recht tegenover het hotel. (...) Toen keek hij bewonderend naar de behendige manier waarop de Nubische kapitein de boot met zijn tenen bestuurde, terwijl zijn handen met het zeil bezig waren.' Wie een beetje bereisd en belezen is, zegt Jef Coeck herkent het tafereel onmiddellijk: dit komt uit Agatha Christie's Moord op de Nijl en het speelt zich af rond Hotel Old Cataract in Aswan, Egypte. Derwaarts gaat ook de huwelijksreis van het zich vandaag in de echt verbindende prinsenpaar Mathilde en Filip.

Het Old Cataract hotel bestaat deze dagen precies honderd jaar. Het kon zich dus geen betere feestgasten wensen dan een pas getrouwd koninklijk stel uit een bevriende Europese natie. Een jaar geleden genoot ik (zij het niet pas getrouwd en evenmin van koninklijken bloede) het voorrecht enkele dagen in dit schamele optrekje te vertoeven. Twee collega's waren nog gelukkiger dan ik, zij werden in de presidentiële suite ondergebracht. Voor de lol gaven ze een receptie in de woonkamer, compleet met toespraak vanaf het balkon. Er luisterde geen hond. Daarom niet getreurd. De party was dollen tussen de Empire-meubelen, de gigantische spiegelpartij en cosy lampenkapjes uit the gay twenties. Daar zullen dus weldra prins Filip en zijn goddelijke gade hun gangen gaan, zo is te hopen.

De omstandigheden zijn in elk geval ideaal. De presidentiële suite (een wat cynische benaming voor het optrekje van een troonopvolger) omvat drie kamers, elk met een eigen toegang. Discretie is hier al honderd jaar verzekerd, Men kan iedereen ongezien binnen- of buitenlaten waar en wanneer men wil. De al genoemde living room is uiteraard versierd met Perzische tapijten en kunstzinnige schilderwerken, respectievelijk op de grond en aan de muur. De buffetkast uit 1903 staat vol kristallen glazen, dat is handig als je een receptie geeft, of als je gewoon een glas water wilt drinken.

Roomservice wordt geboden door slanke Nubische boys, gehuld in witte djallabah met rode versierselen. Ik weet niet hoe een juffrouw uit de Waalse sparrenbossen daarop reageert, maar de prins kan beter op zijn tellen letten. De slaapkamer aan de linker kant (Filip?) is nog bescheiden. Een gigantisch bed, kleer- en spiegelkast, minibar, zijden overgordijnen en een stuk of wat luxueuze fauteuils. Parket, uiteraard. De nachtlampen zijn handgemaakte kunststukjes uit Korea. Niet duur, maar ze zien er wel zo uit.

Aan de rechterkant van de suite heb je het pronkstuk van dit prachthotel. Met, uiteraard, een hemelbed inclusief kanten bekleding. Als het hier niet gebeurt, zal het nergens zijn. Ik voorspel een blijde gebeurtenis te Laken, over ongeveer negen maanden. Op de geilheidsfactor van deze woonst valt niet af te dingen. Dan is er nog geen woord gevallen over de buitengewoon kunstzinnige badkamer, een pareltje van marmeren architectuur. Tja, hoe zal ik het zeggen? Wie hier tussen twee beurten in een douche neemt, kan niet anders dan tilt slaan. Matilt, in dit geval.

Afijn, we respecteren het privé-leven van onze koninklijke medemensen. Laten we even een kijkje uit het raam nemen. We zien de Nijl noordwaarts vloeien, naar de Middellandse Zee toe. Vanuit Laken is die zee zuidelijk gelegen, maar hier zit de geografie wat anders in elkaar. Mooi, dat wel. Vlak voor onze neus bevindt zich het door Agatha Christie al genoemde eiland Elephantine. Palmbomen en ander exotisch struikgewas zouden groenjournalisten in opperste vervoering brengen, ook al omdat daarachter de botanische tuinen liggen. Het geheel wordt beheerst door een archeologische site, die van Amenophis III. En natuurlijk door ingehuurde bootslieden die hun felouka met de tenen besturen. Op de linkeroever van de stroom staat het mausoleum van de Perzische koning Agha Khan. Neem een verrekijker ter hand, want anders zult u het monument niet dadelijk ontdekken. Het is namelijk uitgevoerd in dezelfde vaalbruine grondkleur als de daaromheen liggende woestijn.

De Agha Khan kwam hier, uitgerekend in de presidentiële suite, het grootste deel van zijn kostbare tijd doorbrengen. Toen hij zijn einde voelde naderen, gaf hij de wens te kennen om in Aswan ook begraven te worden. Aldus geschiedde. Zijn vrouw liet zich een huis bouwen aan de Nijl, zodoende kon zij elke dag een verse roos op het graf van haar gewezen gemaal zetten. Ontroerend, toch? Tot voor enkele jaren werd dit ritueel in stand gehouden, nu is zijzelf te oud geworden om de heuvel nog op te klimmen. Of persoonlijk overleden, dat weet ik niet met zekerheid.

De benaming Cataract slaat op een stroomversnelling, die feitelijk ongedaan is gemaakt door de bouw van de Aswan-stuw. (Ik raad U aan, waarde Prinsen, om de geschiedenis van dit monument uit het hoofd te leren - daar zijn de Egyptenaren gevoelig voor.) In 1937, toen Christie haar whodunit schreef, kon je de Nijl nog opvaren tot in Khartoem, Soedan. Dat is nu godsonmogelijk, vanwege de Russen.

Wat is er gebeurd? Vroeg in de jaren vijftig werd de macht in Egypte bij staatsgreep overgenomen door een kluit militairen, onder de kundige leiding van ene Gamal Abdel Nasser. Koning Farouk diende zich naar het buitenland te begeven, om het vege lijf te redden. Egypte werd een republiek en Nasser de eerste president. Hij was een gedecideerd persoon. In 1956 'nationaliseerde' hij het Suezkanaal, wat feitelijk toch al op zijn grondgebied lag. Dat had een oorlog voor gevolg. Kort daarna wilde hij zijn natuurlijke kapitaal, de Nijl, opwaarderen met een enorme dam. Elektriciteit voor iedereen, de vooruitgang en zo. Daar was geld voor nodig.

De Amerikanen werden aangezocht maar ze maakten de historische fout de financiering van de stuw te weigeren 'wegens Nassers communistische sympathieën'. Dat bleek, in deze periode van Koude Oorlog, een self-fulfilling prophecy te zijn. De nationalistische president bekeerde zich tot de leer van Marx en Lenin. Nasser vroeg om steun bij Amerika's bloedvijand, de Russen. Die hapten gretig toe. Vandaar dat je, ook vandaag nog, met Russisch terechtkunt in de soek van Aswan; al die ingenieurs en onderhoudspersonen moeten ook cadeautjes meenemen voor thuis. Het is maar een tip. Filip heeft in Château Ceran te Spa een cursus Duits gevolgd, over zijn kennis van het Russisch weet ik niets. In het Duits heten de wittebroodsweken 'Flitterwochen'. Een prachtig woord, maar dit geheel terzijde.

Iedereen die Aswan officieel bezoekt, wordt nolens volens meegesleept naar het kopstation van de Nijl-stuwdam. Vanop het hoogste punt heb je een schitterend uitzicht op de elektriciteitscentrale, annex transformatoren. Niet echt mooi. Maar verder, op de rechteroever, zult u witte huisjes zien blinken in de zon. Daar woont een deel van het nog resterende bestand van Nubiërs. Het Nubische volk heeft grotendeels moeten wijken voor de dam. Wat er nog van overblijft, leeft verspreid. Nubische vrouwen bezitten de zachtste huid ter wereld (dat heb ik van horen zeggen). Het verhaal gaat dat, als de dam om een of andere reden (Israëlisch bombardement?) breekt, het stuwmeer zich met een verwoestende kracht in de Middellandse zee zal storten, meer dan duizend kilometer verderop. De piramides zullen onder water komen te staan en zelfs de straten van Marseille, aan de andere kant van de zee, zullen worden overspoeld. Maar waarom zou de dam breken? Hij is opgetrokken uit degelijk Russisch beton. Zo betrouwbaar als Tsjernobyl, zeg maar.

Wie in Aswan verblijft, krijgt ook de optie om zich naar Aboe Simbel te begeven. Het moet wel per vliegtuig gaan, want de wegenwerken zijn nog niet beëindigd en het kost 4.000 frank extra, neem dus wat zakgeld mee. Bovendien gebeurt het in het holst van de nacht. Het voordeel daarvan is dat men de zon ziet opgaan boven Lake Nasser en boven de twee gigantische tempels die tot het grootste erfgoed van de mensheid behoren. Een onvergetelijk spektakel dat zijn geld meer dan waard is. Trouwens, ook de binnenkant van deze tempels mag worden gezien. Bij de bouw van de stuwdam zijn ze zestig meter hoger geplaatst, met hulp van de Unesco en om te voorkomen dat ze voor eeuwig onder water zouden verdwijnen.

Als het prinsenpaar al te bezig mocht zijn met elkaar (of moet ik zeggen zichzelf?), kan het ook nog opteren voor de zonsondergang, te bewonderen op het decadente terras van de Old Cataract. Daar komt elke dag volk naar kijken, eigenlijk moet je reserveren. Maar voor hoge vertegenwoordigers van een bevriende natie zal dat wel geen probleem zijn, zeker?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234