Zondag 15/12/2019

Kernkabinet

Prins Laurent is zowel verwend als verwaarloosd: "Zijn dotatie afschaffen zou veel problemen oplossen"

Prins Laurent toostte vorig jaar op de 90ste verjaardag van het Chinese leger. Beeld Facebook

Moet de Kamer prins Laurent straffen door zijn dotatie in te perken, zoals de regering en een commissie voorstellen? ‘Inperken? De regering had de dotatie al lang moeten laten uitdoven’, meent filosofe Tinneke Beeckman.

De receptie op de Chinese ambassade in Brussel afgelopen zomer wordt voor prins Laurent allicht eentje met een financiële kater. Daar bracht Laurent, zonder toestemming van de ministerraad, een toost uit op de negentigste verjaardag van het Volksbevrijdingsleger, in legeruniform. Premier Charles Michel (MR), die de fratsen van de prins meer dan beu is, kwam met het plan om zijn dotatie van ruim 300.000 euro per jaar deels af te romen.

Advocaat Laurent Arnauts hield eerder deze week een vijftig pagina’s tellende verdediging van de prins, voor een speciale Kamercommissie van dertien parlementsleden. Maar dat mocht niet baten, want met twaalf tegen één keurden de commissieleden een sanctie goed voor prins Laurent. Zo riskeert hij nu 15 procent van zijn dotatie kwijt te spelen dit jaar, goed voor zo’n 46.000 euro, als ook de plenaire Kamer volgende week dit advies volgt.

Filosofe Tinneke Beeckman: “Zijn argument dat hij op zo’n gelegenheid België niet zou vertegenwoordigen, is natuurlijk onzin. Want je kunt het ook omkeren: waarom nodigen de Chinezen hem dan uit? Zij hebben helemaal geen interesse in Laurent als gewone burger.

“China is bovendien een land waar ceremonie en hiërarchie een veel grotere rol spelen dan bij ons. Als hij daar dan in legeruniform, als broer van de heersende koning, een toost uitbrengt op hun evenement, is dat wel degelijk van belang. Dat is een politieke daad, met diplomatieke consequenties. Dat heeft een bepaalde betekenis. Hij stond daar dus zeker niet als privépersoon.”

Het was niet zijn eerste uitschuiver. In 2011 kreeg de prins al een veeg uit de pan, nadat hij in Congo op eigen houtje Joseph Kabila had ontmoet. Vorig jaar tikte premier Charles Michel hem nog op de vingers na een onaangekondigd onderonsje met de eerste minister van Sri Lanka. Speelt die ongehoorzaamheid nu ook mee?

“Ik begrijp de wanhoop van de regering, precies omdat het probleem zich blijft herhalen. De wet van 2013 linkt het recht op dotatie aan een aantal plichten: zo moet de prins bij officiële bezoeken toestemming vragen aan de minister van Buitenlandse Zaken. Die hele wet is er net gekomen omdat Laurent een eigen, originele opvatting had van diplomatie. Hij wist dus dat hij voorzichtig moest zijn. Nu raken ze hem op zijn gevoelige plek: die dotatie. Dat is volgens mij ook het enige wat de regering kan doen.”

Begrijp ik het goed: vindt u dat ze in zijn dotatie mogen snoeien?

“Ik kan het standpunt van de regering volledig begrijpen. Wat ik niet snap, is waarom ze die dotatie niet helemaal afschaffen. Dat zou zo veel problemen oplossen. Hij maakt tenslotte deel uit van een enorm rijke familie. Het is niet dat hij in armoede zou verzeilen. En de hoeveelste troonopvolger is hij? De twaalfde. Die man zal nooit koning worden. Dan spreekt het toch voor zich om de dotatie volledig te laten uitdoven. Dat hadden ze al veel eerder moeten doen.

“Want nu hebben ze van de wet op dotatie een recht gemaakt waar plichten aan verbonden zijn. Maar zo hebben ze zich helemaal in de nesten gewerkt. Welke procedure moeten ze volgen als de prins zijn plichten niet naleeft? Welke rechten heeft hij nog? Hij trekt volop de kaart van zijn rechten, dat zie je zo.”

Prins Laurent schreef het al in een verdedigingsbrief: dat de wet waarop de regering zich beroept ‘in strijd is met de rechten van de mens’. Ook zijn advocaat geeft aan dat hij misschien naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stapt. ‘Een zaak die hij met gemak zal winnen’, meent jurist en Kamerlid Hendrik Vuye.

“Natuurlijk. Maar dat de broer van de koning op zo’n manier zijn gelijk probeert te halen – puur volgens de juridische logica – kun je wel politiek en moreel laakbaar noemen. Weet je, ik zie een prins die tegelijk verwend en verwaarloosd is. Verwend met privileges die haaks staan op het idee van gelijkheid in een democratie. Hij teert nog op een voorrecht dat dateert van vóór de verlichting en de Franse Revolutie. Een voorrecht dat we in de huidige samenleving steeds meer zien als een absurditeit. Je kunt je niet verheven plaatsen boven een ander.”

Tegelijk is hij ook een tragische figuur, merkt u op. Een beetje zoals de titel van de eerste biografie over hem aangaf: Prins op overschot?

“Dit is de verwaarlozing: hij heeft noch in zijn opvoeding, noch in zijn opleiding geleerd om te gaan met zijn lot: kind zijn van een koninklijke familie, zonder een echte rol, zonder een politieke functie. Dat is niet altijd een geschenk.

“Toch is goede raad over koningschap wel te vinden. Bij de 17de-eeuwse filosoof Blaise Pascal, bijvoorbeeld. Hij had een gedachte-experiment: stel dat je op een eiland aanspoelt en de bewoners denken dat je een goddelijk geschenk bent. Ze kronen je tot vorst. Hou dan als koning – of als prins – deze gedachte voor de geest: besef dat je je positie aan het toeval dankt en dat je zoals alle anderen bent. Pascal schreef dit tijdens de heerschappij van Lodewijk XIV, de latere Zonnekoning, die zijn troon baseerde op een goddelijk voorrecht. Dit is lang voor de Franse Revolutie.”

Dat principe van gelijkheid: u vindt dat niet terug bij prins Laurent?

“Nee, het is een principe dat hij duidelijk niet begrijpt. Blaise Pascal meende dat je als koning – of prins – pas legitiem bent als je je ten dienste stelt van de gemeenschap. Terwijl je bij Laurent merkt dat elk conflict om hem draait. Hij slaagt er maar niet in om op eigen kracht tot een meer filosofische bespiegeling te komen over welke rol hij kan spelen. Als je natuurlijk opgroeit met het idee dat je prins bent, zonder die zelfrelativering, dan creëer je moeilijkheden.”

De prins klaagt wel vaker aan dat de regering hem in ‘een sociaal isolement’ duwt. Heeft hij daar een punt?

“Natuurlijk niet. Stel dat hij nu nog naar de Chinese ambassade was gegaan, gekleed als burger. Dat was al een heel andere zaak geweest.

“Een andere manier om het probleem te stellen is dat hij zijn rol tegelijk te ernstig en niet ernstig genoeg neemt. Terwijl alle beperkingen van de monarchie uiteindelijk net de monarchie dienen. Dat lijkt tegenstrijdig, maar zo is het. Het is juist opdat de koning niet in een lastig parket gebracht zou worden dat zijn broer zich van allerlei zaken moet onthouden. Maar daar blijft Laurent herhaaldelijk tegen zondigen.

“Hij brengt daarmee niet alleen zichzelf schade toe, maar ook de monarchie. Vergeet niet dat hij niet inziet of toegeeft dat hij iets fout heeft gedaan. Hij vergoelijkt zijn daden. Je mag niet onderschatten hoe weinig sympathiek zijn gedrag eigenlijk is.”

Wat denkt u eigenlijk van de dotaties voor de andere leden van de koninklijke familie, zoals prinses Astrid?

“Voor mij mogen ze dat allemaal afschaffen, behalve voor de koning en zijn oudste kind, de onmiddellijke troonopvolger. Voor de rest is dat weggegooid geld. Natuurlijk, prinses Astrid doet humanitair werk en gaat op handelsreizen. Zij is nooit in opspraak gekomen. Dan kun je nog zeggen dat zij wel een meerwaarde heeft. Maar toch, die privileges zijn niet meer van deze tijd.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234