Woensdag 27/10/2021

Portret

Prins Charles: al 70 jaar voorbereid op het koningschap

null Beeld Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Na een levenslange voorbereiding als troonopvolger, lijkt de animo van prins Charles (72) stilaan af te nemen. Met de recente aantijgingen dat zijn medewerkers koninklijke gunsten verkopen voor veel geld, maakt de kroonprins opnieuw geen beste beurt als toekomstige koning.

Een wat wereldvreemde, ruggengraatloze en ook wel tragische figuur die de liefde van zijn leven misloopt en daar zijn halve bestaan om zal rouwen; in de Netflix-serie The Crown komt prins Charles niet bepaald glorieus naar voren. ‘Verwend en harteloos,’ is het oordeel van heel wat kijkers. Harteloos omdat de prins van Wales in 1981 in het huwelijksbootje stapt met de piepjonge en naïeve Diana Spencer en haar vervolgens doodongelukkig maakt door zijn affaire met Camilla Parker Bowles, de vrouw met wie hij in 2005 alsnog trouwt.

Nu koningin Elizabeth aangeeft het wat rustiger aan te willen doen en verschillende taken aan haar familie overlaat, lijkt de troonsopvolging waar Charles zo lang op heeft moeten wachten, dan toch eindelijk in zicht te komen. Zo groots als zijn moeder zal hij echter nooit worden. Daar heeft hij ten eerste de tijd niet meer voor op zijn 72ste.

Maar het zijn vooral de schandalen en familie­perikelen die hem door de Britten niet in dank worden afgenomen en hem parten blijven spelen. En nu zijn medewerkers ook nog eens van omkoperij worden beschuldigd, zit de prins in nauwe schoentjes. Als toekomstige koning kan hij niet met dergelijke praktijken in verband worden gebracht. Zelf ontkent hij iets af te weten van de deals die zijn assistenten maakten. Zo werd zijn rechterhand Michael Fawcett geschorst omdat die geregeld had dat de Saudische zakenman Mahfouz Marei Mubarak een koninklijke onderscheiding kreeg in ruil voor de 1,75 miljoen euro die de man had geschonken aan de stichtingen van prins Charles. Ook zouden een gefortuneerde Rus en een Taiwanese zakenman die van witwassen worden beschuldigd, geld hebben gedoneerd aan de prinselijke stichting om daarna ongegeneerd op de thee te gaan in de Schotse buitenverblijven van Charles. Geen fraai beeld voor een toekomstige koning.

Generatie overslaan

De verdachtmakingen van omkoperij komen slecht gelegen nadat de populariteit van Charles volgens verschillende peilingen tot een dieptepunt is gezakt. Bijna de helft van de ondervraagden gaf te kennen dat de troonopvolging beter een generatie zou overslaan en prins William, Charles’ oudste zoon, de uitverkorene moet worden. Slechts 27 procent zag nog wel heil in een toekomstige ‘King Charles’.

Die dalende populariteit heeft te maken met The Crown, waarin de affaire tussen Charles en Camilla uitgebreid aan bod komt. “Tot op vandaag blijft die episode de prins plagen”, zegt biograaf Howard Hodgson, auteur van The King and Di en Charles – The Man Who Will Be King. “Charles weet dat de mensen die geen sympathie voor hem of de monarchie hebben, het gebeuren op de dag van zijn kroning weer zullen bovenhalen, net als op andere betekenisvolle momenten in zijn leven.”

Ook zoon Harry gaf in zijn inmiddels wereldberoemde interview met Oprah Winfrey geen al te positieve indruk van zijn vader. Charles zou de telefoons van Harry niet meer beantwoord hebben en had ook de geldkraan dichtgedraaid toen zijn zoon met Meghan Markle naar Amerika was verhuisd. Al bleek dat laatste niet te kloppen; Charles had prins Harry wel degelijk financiële steun verleend. Uit een verklaring van de koninklijke familie over hun inkomsten bleek dat de kroonprins in 2020 nog 4,5 miljoen pond (5,2 miljoen euro) uit zijn privé-inkomsten aan William en Harry had geschonken. In de zomer van vorig jaar werd de donatie gestopt.

William doet het veel beter in de peilingen dan Charles. Geruchten gaan intussen dat Charles er ook zelf aan denkt om zijn zoon als troonopvolger naar voren te schuiven. Beeld WireImage
William doet het veel beter in de peilingen dan Charles. Geruchten gaan intussen dat Charles er ook zelf aan denkt om zijn zoon als troonopvolger naar voren te schuiven.Beeld WireImage

Hoe dan ook staat Charles er niet goed op bij de Britten. Zoon William doet het veel beter in de peilingen dan hij. Geruchten gaan intussen dat Charles er ook zelf aan denkt om zijn zoon als troonopvolger naar voren te schuiven. “Maar dat zal nooit gebeuren”, zegt royaltywatcher Mario Danneels. “Ten eerste denk ik niet dat Charles wil dat zijn zoon het overneemt, hij bereidt zich tenslotte al zeventig jaar voor op deze taak en zal dat nu niet opgeven.

“Ten tweede zit het systeem in het Verenigd Koninkrijk anders in elkaar dan bij ons. Zodra de koningin sterft, is Charles automatisch koning. In België en Nederland moet je daar eerst een eed voor afleggen, in Engeland niet.”

Ook heeft William laten weten dat hij nog niet klaar is om koning te worden. Hij wil graag tijd spenderen aan zijn gezin, als regerend monarch zou daar geen ruimte voor zijn. Iets waar Charles over mee kan spreken. Hij is nog maar drie jaar als zijn moeder in 1952 tot koningin wordt gebombardeerd, nadat koning George VI onverwacht stierf. De nieuwe koningin en echtgenoot prins Philip hebben hun handen vol aan hun nieuwe taken, er blijft nauwelijks tijd over voor de kleine Charles.

“Charles had geen warmte of gezellige relatie met zijn moeder”, zegt Penny Junor, de biograaf van de Windsors. “De Queen was te druk bezig als koningin tijdens Charles’ volledige kindertijd.”

Zelf omschrijft Charles zijn moeder als ‘eerder afstandelijk dan onverschillig’. De band met zijn vader is van een nog heel andere aard. Philip voert de spartaanse opvoeding door die hij zelf als kind kreeg en wil van Charles een ‘sterke man’ maken.

“Maar met Charles krijgt hij juist een heel gevoelig kind,” zegt biograaf Junor. Op de kostschool en later op het college is Charles het mikpunt van pesterijen. Hij wordt uitgelachen om zijn flaporen en in elkaar geslagen tijdens rugbywedstrijden. “Nooit vocht hij terug”, herinnert klasgenoot John Stonborough zich. Als hij later tijdens zijn opleiding bij de marine verblijft, schrijft hij aan vertrouweling Lord Mountbatten, oom van zijn vader, dat hij aan aanvallen van radeloze depressie lijdt omdat hij het navigeren maar niet onder de knie krijgt en te kampen heeft met zeeziekte.

De dood van Mountbatten is een zware klap voor Charles. Als ook zijn geliefde Camilla met een ander trouwt, kiest de kroonprins uiteindelijk dan maar voor Diana Spencer, volgens zijn familie de ideale bruid. Een keuze met noodlottige gevolgen.

Wereldvreemd

Intussen is koningin Elizabeth met haar 96 jaar nog altijd een rots in de branding voor de Britten. Al besteedt ze stilaan meer taken uit, ze zwaait nog altijd met verve de scepter in het VK en zal dat blijven doen tot ze er letterlijk bij neervalt. Maar of ze de honderd haalt, is natuurlijk nog te bezien.

Hoe dan ook zal het voor Charles niet gemakkelijk zijn om een icoon als Elizabeth op te volgen. Of hij een bekwame koning wordt, daar zijn de meningen over verdeeld, zegt Mario Danneels. “Er wordt gevreesd dat Charles minder neutraal dan zijn moeder zal zijn omwille van zijn politieke inmenging uit het verleden. Aan de andere kant is het ook een pragmatische man die zijn grenzen kent. Ik verwacht dat hij een capabele koning wordt. Alleen zijn privéleven met Camilla ligt nog altijd gevoelig.”

Danneels gelooft niet dat Charles op de hoogte was van de omkoperij in zijn stichtingen: “Hij is een voorzichtig man. Ik denk niet dat hij zich zou inlaten met iets dat zijn imago nog verder zou schaden, laat staan het imago van de monarchie.”

Een gevoelige, intelligente man, zo beschrijft Danneels de prins van Wales. “Maar ook wereldvreemd en bijzonder pedant, hij is zich heel bewust van zijn titel en zijn plaats. Anderzijds is hij belezen en ook betrokken, zijn liefdadigheidsinstelling is op veel vlakken actief. Maar hij blijft natuurlijk de zoon en opvolger van de Queen en daar is hij zich zeer van bewust.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234