Zaterdag 19/06/2021

Prins Alwaleed ruilt de woestijn voor de wereldmarkt

Een investeerder met interesse voor troonopvolging

Niet zijn geërfde olierijkdom maakte van Alwaleed een miljardair, maar wel een uitgekiend aankoopbeleid op de beurs. Vorig jaar nog wilde hij niets horen van een rol binnen de Saoedische regering. Nu zegt hij dat hij 'op elk terrein' een rol van betekenis wil spelen. De kans dat Alwaleed het ooit tot monarch schopt, is echter klein. Binnenkort staat een nieuwe generatie van jonge prinsen op, en voorlopig is het heel onzeker hoe de strijd om de opvolging zal evolueren. Maar als zakenman is de prins zeker geslaagd, zijn investeringen bezorgden hem de achtste plaats op de Forbes-lijst van rijkste mensen ter wereld.

Vernon Silver

De Saoedische Prins Alwaleed Bin Talal kijkt uit over de boeg van zijn luxueuze jacht, voor de kust van Cannes. Hij maant zijn stuurman aan te toeteren naar het jacht van een bevriende miljardair. De man die hij zoekt, ziet hij niet aan boord, namelijk de grote baas van Oracle Larry Ellison. En meteen laat de grootste aandeelhouder van Citigroup Inc zijn oog maar rusten op een dame in een nauwelijks verhullende bikini. Echt wakker ligt Alwaleed, een neef van de Saoedische koning Fahd, er niet van dat hij Ellison gemist heeft. Hij is weggetrokken uit de woestijn en is een wereld ingestapt waar miljardendeals worden bezegeld op jachten. De prins jaagt graag op technologiegoeroes als Ellison, maar heeft langzaam maar zeker een voet tussen de deur bij media- en telecommunicatiebedrijven. En bij de mogols die die ondernemingen leiden, is Alwaleed kind aan huis.

Tegelijkertijd hoopt de jonge prins ooit de troon van oom Fahd te erven. Alwaleed investeerde 400 miljoen dollar in News Corp. van Rupert Murdoch. In april kocht hij voor nog eens 200 miljoen dollar aandelen van het Amerikaanse filiaal. Ook trad hij op als makelaar bij de uitwerking van een joint venture die als doel had het allereerste Europese tv-netwerk uit de grond te stampen. De deal werd afgesloten tussen Mediaset Spa, het toonaangevende commerciële station in Italië, en de Kirch Groep, de op één na grootste speler in de Duitse mediawereld. In maart kondigden beide partners aan dat ze één miljard dollar zouden investeren in het project. Alwaleed was toen al eigenaar van 3 procent van Mediaset, en toonde zich bereid om ook 3,2 procent van de aandelen van de commerciële tv-afdeling van Kirch op te kopen. Prijskaart: 200 miljoen dollar. Bovendien, zo beweert de prins, vroeg Sumner Redstone, voorzitter van Viacom Inc, hem in augustus om te bemiddelen bij een eventuele aankoop van Kirch-aandelen. Zijn investeringen bezorgden Alwaleed de achtste plaats op de hitparade van Forbes van rijkste mensen op aarde, zonder de dictators en monarchen van deze wereld mee te tellen. "Ik ben een strategische investeerder", zegt Alwaleed aan boord van zijn jacht, de Kingdom 5-KR van bijna 95 meter lang. Ooit behoorde het toe aan de New Yorkse immobiliëngigant Donald Trump. "Ik ben een onderhandelaar", zegt de prins. "Niet iemand die betrokken is bij de transacties en manoeuvres van het bedrijf." Het was een verandering die zijn leven markeerde. Recentelijk beëindigde Alwaleed zijn carrière als voorzitter van de United Saudi Bank. Ooit, in 1988, was het zijn eerste grote investering. Maar in juli smolt de bank samen met de Saudi American Bank, om de derde grootste bank in de regio rond de Perzische Golf te vormen. Zijn werkdagen in Riyad spendeert de prins in de gebouwen van Kingdom Holding Co, het bedrijf dat hij oprichtte om zijn wereldwijde investeringen in goede banen te leiden. "Hij heeft wat afstand genomen van zijn land, met de stellige bedoeling meer macroman te worden." Dat zegt Michael Jensen, die vanuit Genève de bedrijfsfinanciering van Citibank Private Bank leidt. Hij is de persoonlijke bankier van de prins. "Zelf beweert de prins dat hij in een helikopter over het woud vliegt. Zodra hij ergens problemen ziet opduiken, landt hij. Wanneer de problemen opgelost zijn, stijgt hij weer op."

Alwaleeds nieuwe oriëntatie is een uiting van zijn gewijzigde levensvisie. Vorig jaar nog wilde hij niets horen van een rol binnen de Saoedische regering. Nu zegt hij dat hij "op elk terrein" een rol van betekenis wil spelen. "Zijn het financiën, economie, administratie, zaken of politiek, zolang het mijn land maar ten goede komt." Aan het hoofd van de Saoedische monarchie, in 1932 opgericht door Alwaleeds grootvader Abdul Aziz, staat nu de snel ouder wordende koning Fahd. Die heeft als erfgenaam kroonprins Abdullah Bin Abdul Aziz aangewezen, die inmiddels ook al de gezegende leeftijd van 75 jaar bereikt heeft. En de derde in lijn voor de troonopvolging - vice-premier en minister van Landsverdediging prins Sultan Bin Abdul Aziz - is ook al 71 jaar oud. De kans dat Alwaleed het ooit tot monarch schopt, is klein. Binnenkort staat een nieuwe generatie van jonge prinsen op, en het is voorlopig koffiedik kijken hoe de strijd om de opvolging zal evolueren. De kansen van de gescheiden Alwaleed stegen dit jaar met stip, toen hij opnieuw trouwde. Terwijl Alwaleed jacht maakte op Larry Ellison, had zijn nieuwe vrouw prinses Kholool evenwel de handen vol met shoppen in Cannes. Later zouden ze elkaar ontmoeten aan de pier van het Carlton Hotel. Hij met vier lijfwachten, twee communicatie-experts en een meereizende secretaris aan zijn zijde. Zij met twee lijfwachten. Beiden in het zwart gekleed.

De prins verblijft zowat drie weken aan de Franse Rivièra, maar de wandeling met zijn vrouw is zijn enige pretje op deze zakentrip. Na anderhalf uur rondslenteren, verpoost het koppel even op het strandterras van Le Voilier Café. Terwijl de Porsches en BMW's wat verderop voorbijrijden, verliest hun entourage hen geen seconde uit het oog. Alwaleed bestelt een cola, prinses Kholool een thee. Plots meldt Alwaleeds secretaris hem dat Larry Ellison naar de Verenigde Staten is teruggevlogen, en twee dagen wegblijft. Alwaleed, zelf eigenaar van twee jets, maakt een praatje met de kapitein van zijn luchtvloot. Of het een goed idee is om zijn Boeing 727 in te ruilen voor een nieuwe privé-jet van Boeing? De kapitein vertelt hem over de kosten en de leveringstijd. Waarop Alwaleed even mobiel belt naar Riyad om te vragen hoe zwaar de belastingen op zo'n jet wegen. Arabische toeristen herkennen de prins en wuiven. De vrouw die hem naar eigen zeggen de titel van meest begeerde vrijgezel ter wereld gekost heeft, negeren ze. Prinses Kholool is een stijlvolle, jonge vrouw. Haar donkere haar en ogen worden opgefleurd door het licht van haar diamanten polshorloge, ketting, ring en oorbellen. "Ze is niet van adel, maar ze is wel een telg van de Alsaud-stam", zegt Alwaleed. "Dezelfde dus als de koninklijke familie."

Alwaleed schaamt er zich niet voor om innig om te gaan met zijn vrouw. Zijn schema stelt hij zo op dat hij naast het werk nog wat tijd overhoudt voor zijn familie. "Opdat ik toch een normaal leven zou leiden." De prinses zit elke nacht urenlang aan zijn zijde, terwijl hij keihard doorwerkt. Plots mengt ze zich in het gesprek. "Alwaleed, normaal ben je niet", lacht ze. Even werpt Alwaleed een blik op zijn schema. De prins heeft niet de gewoonte daarvan af te wijken. Zijn Rolex ligt voor hem op tafel, en de wijzers verliest hij amper uit het oog. Om 11 uur stipt keert hij terug naar zijn jacht.

Het ritme van Alwaleeds vakantie weerspiegelt zijn steeds belangrijker rol als zakenman en telg van de koninklijke familie. Zijn vergaderingen met gedelegeerd bestuurders, bankiers en staatshoofden lopen vaak uit tot de vroege uurtjes. Op vrijdag 13 augustus bijvoorbeeld heeft hij 's namiddags een afspraak met Shaukat Aziz, het hoofd van Citibank Private Bank. Tussen middernacht en één uur praat hij met Robert Earl, voorzitter van Planet Hollywood International. Daarna volgen nog meer vergaderingen, en pas om drie uur zit de werkdag erop. 's Maandags reist Alwaleed naar Rabat in Marokko, om zijn rouw te betuigen aan de koninklijke familie voor de dood van koning Hassan II. Zijn vrouw en zijn twee kinderen uit een vorig huwelijk vergezellen hem. Negen uur later arriveren ze weer op hun jacht. En de volgende dag gaat het alweer richting Rabat, voor een ontmoeting met de nieuwe Marokkaanse koning, Mohammed VI. 's Woensdags organiseert Alwaleed een lunch op het 'barbecuedek' van zijn jacht voor de minister van Buitenlandse Zaken van Quatar. Er rest hem maar weinig tijd om nog een vergadering met voorzitter Redstone van Viacom af te haspelen, vóór hij alweer op een feestje van de Saoedische koninklijke familie verwacht wordt.

Alwaleed ziet zichzelf als een investeerder. Maar zijn parcours getuigt van meer dan een oppervlakkige interesse voor de functie van staatshoofd. "In mijn carrière heb ik al meer dan veertig koningen, presidenten en sultans ontmoet", zegt hij. Allicht wil de prins zijn imago van jetsetter bijschaven. Dat zegt Thomas D. Mullins, directeur van het studiecentrum van het Midden-Oosten van de universiteit van Harvard. "Er staat de prins een cruciale periode te wachten", zegt Mullins. "De kandidaten voor de opvolging nemen stilaan hun posities in. Alwaleed moet zich vol overgave op de koninklijke familie storten, aan zijn relaties werken en zich verzekeren van de steun van het religieuze establishment. Als die er niet in slagen de knoop van de troonopvolging door te hakken, zou Alwaleed wel eens de perfecte compromisfiguur kunnen zijn." Alwaleed spreekt alvast de taal van het geld. Helemaal niet volgens zijn gewoonte, stelde hij dit jaar een hervorming van de economie en het schoolsysteem in Saoedi-Arabië voor. En in één adem bood hij aan de Libanese energiecentrales, die door het Israëlische leger platgebombardeerd werden, weer op te bouwen. Dat deze man niet helemaal normaal is, zoals zijn vrouw beweert, heeft hem geen windeieren opgeleverd. Het was niet zijn geërfde olierijkdom die van hem een miljardair maakte, maar een uitgekiend aankoopbeleid op de beurs.

Alwaleeds achtergrond is niet helemaal die van een doorsneelid van de koninklijke familie. Zijn moeder, prinses Mona El-Solh, was geen Saoedische. Ze was de dochter van de Libanese premier, Riad El-Solh. Zijn vader is prins Talal Bin Abdul Aziz Alsaud, een broer van koning Fahd. In Alwaleeds jeugd scheidden zijn ouders en Alwaleed spendeerde zijn jonge jaren gedeeltelijk in Saoedi-Arabië en Libanon. Hij haalde zijn diploma aan het Menlo College, in de buurt van San Francisco. Aan de open universiteit van Syracuse doet hij er nog een doctoraat in de sociologie bovenop. Alwaleed begon zijn carrière met vijftienduizend dollar in zijn bezit, naast een huis dat hem geschonken was door zijn familie en waarop hij tweemaal een hypotheek van driehonderdduizend dollar nam. In de jaren tachtig investeerde hij in de Saoedische olie- en immobiliënsector en zette hij zijn eerste passen in het beursmilieu. In 1991 investeerde hij 590 miljoen dollar in Citicorp, dat bijna ten onder gegaan was na een aantal onverstandige leningen. Vorig jaar smolt Citicorp samen met Travelers Group Inc, om samen Citigroup te vormen. Dat is zijn grootste investering. Enkele dagen nadat Alwaleed naast een ontmoeting met Larry Ellison greep, beleggen beide tycoons toch nog een vergadering. Om 2 uur 's middags is dat, op het terras van het café van de Carlton. Ellison drinkt koffie met melk, samen met Alwaleed, prinses Kholool en de rest van de entourage, waarbij zich nu ook de fitnessinstructeur van Alwaleed gevoegd heeft. De prins en de gedelegeerd bestuurder van de grootste producent ter wereld van databasetoepassingen hebben het over technologie, media én de merites van hun beider jacht. Dat van Alwaleed is langer, maar dat van Ellison sneller en heeft een basketbalterrein aan boord. Alwaleed laat weten dat hij twijfelt aan bedrijven als Yahoo! Inc, de grootste zoekmachine op het internet. Ellison geeft hem gelijk. "Ik weet niet of Yahoo! kan blijven draaien op geleende inhoud", zegt hij over het bedrijf dat fungeert als toegangsportaal tot nieuwssites en internetdiensten. "De media spelen een cruciale rol. Zij beheersen de inhoud." Ellison en Alwaleed zijn het roerend eens. Alwaleed: "Dat Disney de zoekmachine Infoseek kocht, is een perfect voorbeeld van hoe entertainment- en nieuwsbedrijven het internet kunnen gebruiken." En Alwaleed laat niet na even aan te stippen dat hij 25 procent bezit van Euro Disney SCA, de uitbaters van het Franse pretpark. Alwaleeds pad was niet altijd met rozen bezaaid. Hij brandde bijvoorbeeld zijn vingers aan zijn investeringen in Planet Hollywood, de restaurantketen uit Orlando, Florida. Meer dan honderd miljoen dollar pompte hij in het bedrijf dat nu op de rand van het bankroet staat. In maart '98 betaalde hij meer dan 57 miljoen dollar voor 4 procent van de aandelen van de onderneming. In november laatstleden telde hij nog eens 45 miljoen neer om zijn aandeel tot 16 procent op te drijven, net op het moment dat de beurskoers ineenzakte. En de herstructurering van Planet Hollywood kost Alwaleed nog eens tien miljoen dollar. "Alwaleed probeert zich te laten gelden op het vlak van entertainment en technologie. Maar misschien was hij daarbij zo verblind dat hij zich af en toe tot slechte investeringen liet verleiden." Dat zegt Stanley Nabi, de hoofdadviseur van DLJ Investment Management Corp. Uit New York. "Je kunt het vergelijken met de Japanse interesse voor de filmindustrie", zegt Nabi, een in Bagdad geboren Iraki die als tiener naar de Verenigde Staten emigreerde. "Hij stort zich op iets waar hij niets van afweet."

Alwaleed zelf beweert dat hij een actieve rol wil spelen bij de redding van Planet Hollywood omdat hij de rechten heeft verworven om 44 restaurants van de keten op te richten in 24 steden in het Midden-Oosten, Europa en Azië. Ellison neemt dan weer zijn hoed of voor de voorzienigheid van Alwaleed. In maart '97 kocht die 5 procent van de aandelen van Apple, net op het moment dat Ellison met de idee speelde het bedrijf te kopen maar daar uiteindelijk van afzag. De aandelen, toen nog 115 miljoen dollar waard, klokken inmiddels af op 435 miljoen dollar. In '97 werd Ellison lid van de raad van beheer van Apple. De prins schept zichtbaar genoegen in het compliment van de gedelegeerd bestuurder. "Een man die echt woont in Silicon Valley. En ik mag graag de visie horen van een man die een centrale rol in het technologiegebeuren speelt." Ellison neemt op zijn beurt dankbaar het compliment aan. "In je hoofd heb je een schaalmodel van het universum opgebouwd. Jij hebt begrepen hoe het allemaal werkt."

© Bloomberg/De Morgen

Bewerking: Fabian Lefevere

'Ik ben een onderhandelaar, niet iemand die betrokken is bij de transacties en manoeuvres van het bedrijf'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234