Vrijdag 24/09/2021

Primeur: troonopvolger is perfect tweetalig

Dé ster van het WOI-herdenkingsevenement Lichtfront kwam uit onverwachte hoek. Kroonprinses Elisabeth sprak er een vredesboodschap uit in het Frans, het Duits én het vlekkeloos Nederlands. Behalve een primeur was dat ook een slimme zet, zegt royaltywatcher Brigitte Balfoort.

Daar stond ze plots. Elisabeth van België. Een keurig, nog wat bedeesd, maar wel vastberaden tienermeisje. Drie stapjes naar voren, en ze stak van wal. "Honderd jaar geleden begon de Groote Oorlog. Duizenden soldaten verlieten hun families voor het front. Geweld, angst en honger waren hun dagelijks lot."

Elisabeth van België speechte afgelopen vrijdag in zo goed als perfect Nederlands, al zou een purist kunnen opmerken dat er nog wat werk is aan haar licht Brusselse tongval.

De prinses sprak uiteraard ook in het Frans tot de duizenden aanwezigen. In de andere Belgische landstaal zei ze dat het "nu aan ons, aan de jongeren is, om de fakkel hoog te houden en net zoals vandaag een lichtfront te vormen". Die boodschap herhaalde ze tot slot nog eens in de derde landstaal, in opmerkelijk goed Duits.

Veranderde tijdgeest

Een troonopvolger die op zo'n jeugdige leeftijd al het woord neemt voor een groot publiek, het is in dit land nooit eerder gebeurd. Als we Elisabeth zelf even buiten beschouwing nemen, tenminste. "Op zevenjarige leeftijd sprak de prinses al eens tot de bemanning van het poolstation Prinses Elisabeth", zegt royaltywatcher Brigitte Balfoort. "En toen ze tien was heeft ze gespeecht bij de opening van het nieuwe kinderziekenhuis van het UZ Gent. De bedoeling van al die optredens is duidelijk: al doende wordt de prinses klaargestoomd voor het vak."

Een evidentie is dat volgens Balfoort zeker niet. "Haar vader heeft voor het eerst publiek gesproken naar aanleiding van zijn achttiende verjaardag. Een kort dankwoord, als antwoord op de vele felicitaties, meer was het niet. Uiteraard heeft het veel publieksviendelijker optreden van Elisabeth te maken met de veranderde tijdgeest. Maar toch. De Nederlandse kroonprinses Amalia is vandaag tien. Haar stem hebben we nog nooit gehoord."

Dat het Belgische koningshuis zijn oudste dochter wél in het publiek laat opgroeien, heeft allicht veel te maken met de tweetalige context van dit land. Elisabeth is de eerste kanshebber op de troon die het Nederlands even goed beheerst als het Frans. Een grote troef in dit land, dat wisten haar ouders twaalf jaar geleden al.

Balfoort: "Als logopediste weet haar moeder Mathilde hoe belangrijk het is om al in de wieg met taalverwerving te beginnen. Dus kreeg Elisabeth al in haar eerste levensmaand een Nederlandstalig kindermeisje. Mathilde en Filip spreken thuis Frans, maar ze gaat wel naar een Nederlandstalige school (het Sint-Jan Berchmanscollege in Brussel, JdP). Hoe het komt dat ze ook uitstekend Duits spreekt, weet ik niet precies, maar ongetwijfeld is ook daaraan gewerkt."

Achter de keuze om Elisabeth nu al een publieke rol te geven, zit mogelijk nog een andere strategie. Bij de fans van het koningshuis bestaat een grote nieuwsgierigheid naar het wel en wee van onze prinsen en prinsessen. "Die mensen willen op de hoogte blijven", zegt Balfoort. "Je kunt die taak overlaten aan de royaltypers, maar het lijkt me veel slimmer om de regie hier zelf in handen te nemen. Het komt de populariteit van de monarchie ongetwijfeld ten goede, zeker als de prinses haar rol ook nog eens met zoveel klasse vertolkt."

Niettemin, alsnog nog een kritische vraag. Volgens het hof zou Elisabeth van België de tekst van haar speech zelf geschreven hebben.

Of we dat, gezien de volwassen toon van het proza, mogen geloven? Brigitte Balfoort wil er enkel over kwijt dat de prinses "heel erg met het thema begaan is". Mogelijk is er dus sprake van nog een tweede historische primeur, en heeft onze koninklijke familie voor het eerst een wonderkind voortgebracht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234