Woensdag 13/11/2019

'Prik tijdens zwangerschap beschermt baby vanaf dag nul'

Zwangere vrouwen moeten zich laten vaccineren tegen de kinkhoest, beveelt de Hoge Gezondheidsraad aan. De jongste twee jaar overleden in ons land minstens vier baby's aan de ziekte. 'Zo is het kind vanaf dag nul beschermd', zegt experte Elke Leuridan.

De kinkhoest, een besmettelijke infectieziekte, is terug van weggeweest. Vorig jaar telde het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) 496 gevallen, een verdubbeling in vergelijking met 2011. Dit jaar belooft het er niet rooskleuriger op te worden. En dat is vooral slecht nieuws voor de allerkleinsten onder ons.

"Volwassenen maken de luchtwegeninfectie soms door zonder het zelf te beseffen", vertelt Kris Huygen, diensthoofd immunologie bij het WIV. "Ze hebben een kwaaie hoest, voelen zich wat grieperig, maar na enige tijd genezen ze. Wel zijn ze erg besmettelijk voor borelingen.En zij kunnen eraan sterven."

De afgelopen twee jaar overleden er in ons land minstens vier zuigelingen aan. "Maar zelfs als kindjes het overleven, is het vreselijk om te zien", schetst Huygen. "Ze liggen aan een beademingstoestel, zijn er erg aan toe."

De schokkende gevallen zetten de vaccinologen van de Hoge Gezondheidsraad aan het denken. Tot nu toe pleitte het wetenschappelijke adviesorgaan ervoor om moeders meteen na de bevalling in te enten. Nu hebben de experts een nieuw advies klaar: geef vrouwen nog tijdens de zwangerschap een prik. "Zo kan de moeder al antistoffen doorgeven en is het kind vanaf dag nul beschermd", stelt Elke Leuridan, lid van de Raad.

Baby's zelf krijgen hun eerste vaccin pas na acht weken. Daarna volgen nog twee spuitjes, op 12 en 16 weken. "Pas na die derde prik beginnen ze antistoffen op te bouwen", vertelt Kris Huygen. "Dat maakt hen in die eerste maanden erg vatbaar voor besmetting."

Sinds vier jaar is daarom de 'cocoonvaccinatie' van kracht. Na de geboorte kan niet alleen de moeder een prik tegen de kinkhoest krijgen, maar al wie dicht in de buurt komt van de boreling. Doel: de eerste onbeschermde weken van de pasgeborene veilig overbruggen.

"Maar die cocoonvaccinatie blijkt een lastige strategie", weet Elke Leuridan. "We slagen er niet in om voldoende mensen over de streep te trekken en kunnen natuurlijk niemand verplichten om zich in te enten. Vandaar ook onze nieuwe richtlijn, zodat de baby al voor de geboorte antistoffen kan opdoen. Met de vele babyborrels tegenwoordig is dat trouwens geen overbodige luxe."

Voor het advies, dat binnenkort online verschijnt, keek de Hoge Gezondheidsraad naar landen zoals Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Ook daar moedigen experts vrouwen aan om zich tijdig te laten inenten, tussen de 24ste en 32ste week van hun zwangerschap.

Kraamkoorts

Ook in ons land nemen sommige gynaecologen al het voortouw, weet Joris Moonens van het Vlaams Agentschap voor Zorg en Gezondheid. "Zij hebben die keuze al langer gemaakt, lopen vooruit op het advies van de Raad. Het is dan ook iets wat al langer in de lucht hing."

Het advies van de Raad is welkom, zegt gynaecologe Ann De Vits, verbonden aan het Gentse Jan Palfijn. Zij vaccineert haar patiëntes al een tweetal jaar tijdens de zwangerschap. "Voor mij is dit het belangrijkste argument: een zwangere vrouw is fragiel, maar een pas bevallen vrouw nog fragieler. Een stijve arm door die prik is erg vervelend als je je baby optilt of borstvoeding geeft. Bovendien is de weerslag van de vaccinatie veel groter na de bevalling dan tijdens de zwangerschap, wanneer de vrouw zich nog fit voelt. Ook koorts is een pijnpunt. Krijgt een patiënte na de bevalling koorts, moeten wij snel kunnen uitmaken wat de oorzaak is: het vaccin, of kraamkoorts? Dat laatste kan levensbedreigend zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234