Zondag 19/09/2021

AchtergrondEconomie

Prijzen voor koffiebonen swingen de pan uit: ‘De consument gaat dit sowieso voelen’

Bij de Berchemse koffiebranderij Helios gaan ze ervan uit dat de prijsstijgingen tijdelijk zijn. 'De prijzen van koffiebonen fluctueren even sterk als die van benzine.' Beeld Tine Schoemaker
Bij de Berchemse koffiebranderij Helios gaan ze ervan uit dat de prijsstijgingen tijdelijk zijn. 'De prijzen van koffiebonen fluctueren even sterk als die van benzine.'Beeld Tine Schoemaker

Liefhebbers van bakjes troost zullen straks iets dieper in de buidel moeten tasten. Mislukte oogsten, politieke spanningen en duurder transport doen de prijs van koffiebonen stijgen. Belgische branderijen rekenen dat nu door aan hun klanten. ‘Anders gaan we failliet.’

De Antwerpse koffiebranderij Jespers heeft een decennialange geschiedenis, maar sinds kort maakt eigenaar Kurt De Bilde zich zorgen over de toekomst van zijn vakgebied. “Ik volg de prijs van koffiebonen al vijftien jaar professioneel op en kan me geen enkel moment herinneren dat de kosten zo snel en scherp stegen”, zegt hij. De Bilde zag zich vorige week genoodzaakt die verhoogde inkoopkosten voortaan door te rekenen aan zijn klanten. Een kilo koffie in Jespers’ webshop kost niet langer 15,6 euro, maar 17 euro. “En die prijsverhoging valt nog mee in vergelijking met wat we zelf moeten betalen.”

De Antwerpse ondernemer verwijst naar de prijs voor groene koffiebonen, die een donkerbruine kleur krijgen wanneer ze geroosterd worden. Vandaag kosten ze 1,5 dollar per pond, 70 procent meer dan een jaar geleden. De voornaamste verklaring zijn klimatologische problemen in Brazilië. Ieder jaar produceert het land 2,7 miljoen ton koffiebonen, maar door een ongewoon lange periode van droogte lag de recentste oogst er 30 procent lager dan gebruikelijk.

Politieke spanningen in Colombia

Nianthe Heijbroek-Hilgers van de Gentse branderij OR merkt op dat ook de politieke spanningen in Colombia, de op twee na belangrijkste koffieproducent ter wereld, invloed uitoefenen. “Bij betogingen tegen de president blokkeerden protesteerders toegangswegen naar havens, waardoor de bonen niet verscheept konden worden. De lange wachttijd deed ook de kwaliteit van het product geen deugd”, zegt ze. OR onderzoekt welke prijsstijgingen nodig zijn om financieel gezond te blijven.

Bij zowat elke maatschappelijke of economische crisis die zich vandaag voordoet, verwijzen betrokkenen naar de pandemie als een gedeeltelijke verklaring. In de koffiesector is dat niet anders. “Door de sluiting van horecazaken was er tijdens de lockdowns van het voorbije jaar minder vraag naar koffiebonen", zegt Ann Adriaens van de West-Vlaamse branderij Torenhof. “Nu de situatie in het Westen normaliseert, hebben internationale bedrijven het moeilijk om hun productiecapaciteit weer op te schalen. Daarnaast kampt Brazilië nog steeds met grote uitbraken van het coronavirus en werken de fabrieken er nog aan een lager tempo.”

Torenhof stelt de beslissing over een mogelijke prijsverhoging nog even uit. Het bedrijf heeft net als OR een grote opslagplaats, waardoor het pas een massa bonen inkoopt als de prijzen gunstig zijn. De vraag is alleen of er nog zo'n moment komt voordat hun huidige voorraad uitgeput raakt.

Klimaatverandering

Juliette Mosca van de Berchemse koffiebranderij Helios is er alvast van overtuigd dat het de stijging van de productiekosten slechts tijdelijk is. “De prijzen van koffiebonen fluctueren even snel als die van benzine. Morgen kan de situatie er alweer anders uitzien.” De Bilde is daar minder zeker van. “De opwarming van de aarde zal de productie van bonen in landen als Brazilië almaar meer bemoeilijken.”

Als de klimaatopwarming of de coronacrisis een blijvende impact op de internationale koffieteelt hebben, blijft de vraag welke branderijen daar het meest onder zullen lijden. Adriaens vreest dat kleine ondernemers met een beperkte opslagcapaciteit de dupe worden. “Grote spelers genieten van schaalvoordelen en kunnen gunstiger contracten onderhandelen met producenten. Daardoor voelt de consument de prijsstijging bij hen minder sterk. Lokale branderijen met een beperkte opslagcapaciteit kunnen geen prijzenoorlog voeren en zijn telkens afhankelijk van de fluctuerende tarieven. Zo ontstaat een oneerlijke concurrentiestrijd die kleine ondernemers nooit kunnen winnen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234