Vrijdag 03/12/2021

Opinie

Preventieve schorsing is geen straf, het is een bewarende maatregel in afwachting van verder onderzoek

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Kurt Martens is Associate Professor aan de School of Canon Law van The Catholic University of America in Washington D.C.

De zaak Middelkerke is nog niet gaan liggen, en zie, er is een nieuwe zaak van seksueel misbruik in het bisdom Brugge, nu in Hooglede.

Nieuw is natuurlijk relatief, want het bisdom is blijkbaar al langer op de hoogte, naar verluidt sinds mei 2013. Een mens zou zich van minder in zijn koffie verslikken. Maar de bisschop reageert kordaat, zo wordt ons verzekerd: begin deze week werd de priester in kwestie geschorst. Het woord 'kordaat' krijgt zo eenzelfde betekenis als het woord 'onverwijld' in de zaak van de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. Waarom moet zolang worden gewacht alvorens de priester te schorsen? De bisschop verdedigt zich alvast met het argument dat hij een preventieve schorsing een te zware straf vindt.

Kurt Martens Beeld kos
Kurt MartensBeeld kos

Preventieve schorsing

In hun brochure Verborgen verdriet. Naar een globale aanpak van seksueel misbruik in de Kerk (2012) schrijven de Belgische bisschoppen het volgende: "In het geval van een geloofwaardige melding van misbruik moet de bisschop meteen voorlopige maatregelen treffen ten aanzien van de beschuldigde (zoals schorsing van de opdrachten die hij bekleedde, aanduiding van verblijfplaats, verbod van publiek optreden als priester of diaken). Deze maatregel betekent nog geen veroordeling. Zolang er geen definitieve straf is uitgesproken, geniet de beschuldigde van het vermoeden van onschuld." (p. 38) Een preventieve schorsing is geen straf, het is een bewarende maatregel in afwachting van verder onderzoek en een definitieve uitspraak.

De Brugse bisschop verwijst nu naar het parket als reden om gedurende maanden niets te doen: hij mocht het gerechtelijk onderzoek niet doorkruisen. Bovendien deed het parket ook niets, aldus de bisschop: geen onmiddellijke arrestatie of geen voorhechtenis. Eigenlijk is dat het afwentelen van elke verantwoordelijkheid: waarom kan de bisschop van Brugge geen voorlopige maatregelen nemen? In de zaak Middelkerke was het ook de schuld van iemand anders: toen hadden het parket en Rome zogezegd geen bezwaar tegen een nieuwe benoeming, dus kon de bisschop beslissen om de priester opnieuw tot pastoor te benoemen en werd de verantwoordelijkheid op anderen afgewenteld. Niemand weet of het Romeinse verhaal wel klopt.

Nieuw inzicht

De bisschop is nu tot nieuwe inzichten gekomen: door de zaak Middelkerke heeft hij in de zaak Hooglede ingegrepen. Nu kon de bisschop naar eigen zeggen niet langer blijven wachten op justitie. Maar wat dan met de vraag van het parket om het gerechtelijk onderzoek niet te doorkruisen? Wat is er nu anders dan voorheen? Gaat het wel om een nieuw inzicht, of voelt men de hete adem van de pers die al lucht had gekregen van de zaak?

Bij dit alles rijst opnieuw de vraag naar wie de bisschop in dergelijke zaken advies geeft. Welke is de rol van de vicaris-generaal, de onmiddellijke rechterhand van de bisschop? De man is niet alleen vicaris-generaal, hij is ook nog eens bevoegd voor het beleid inzake parochies (en dus de benoeming van, jawel, pastoors) en is president van het seminarie, dus verantwoordelijke voor, jawel, de priesteropleiding. Dat zijn meteen al heel veel petjes tegelijk. Zijn er canonisten die de bisschop in deze delicate materie bijstaan? En welke zijn dan wel hun aanbevelingen en adviezen? Heeft het bisdom Brugge in de zaak Hooglede al een dossier doorgestuurd naar de Congregatie voor de Geloofsleer in Rome, en, zo ja, wat is dan precies doorgestuurd?

Ongeloof

De Amerikaanse bisschoppen kregen destijds veel kritiek omdat ze na Boston een nultolerantie hebben ingevoerd. Toen werd gezegd dat dit seksueel misbruik ging om typische Amerikaanse toestanden die zich nooit zouden voordoen in België. Cynischer kan het niet, want het lijkt erop dat het in werkelijkheid nog veel erger is dan in Amerika.

Er blijven in ieder geval nog steeds veel vragen onbeantwoord. Helaas zijn het dezelfde vragen die werden gesteld toen de eerste zaak in volle hevigheid losbarstte. Gelukkig moeten we geen nieuwe zaken meer verwachten. Tot de zaak met de Brugse priester in zending in Brazilië opdook. De bisschop liet hem terugkeren naar Brazilië, want het mocht van justitie. Wie gaf hem daarin eigenlijk advies? En vooral: wie gelooft die mensen eigenlijk nog?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234