Zondag 05/12/2021

Preventieve inenting tegen op twee na dodelijkste kanker bij vrouwen haalbaar tegen 2006

Oncoloog Tjalma (UZA): 'Belang van dit vaccin is enorm'

Vaccin kan op termijn baarmoederhalskanker uitroeien

Baarmoederhalskanker zou in de zeer nabije toekomst voorkomen kunnen worden met een vaccin. Dat zeggen binnenlandse en buitenlandse experts. De resultaten van nu al vergevorderde tests met twee vaccins blijken zo veelbelovend dat een van de farmaceutische producenten stelt begin 2006 met de verkoop te kunnen starten. 'Maar we moeten wel veel meer jonge vrouwen bereiken dan nu het geval is', zeggen specialisten.

Brussel

Eigen berichtgeving

Barbara Debusschere

In België krijgen jaarlijks 650 vrouwen te horen dat ze baarmoederhalskanker hebben, wereldwijd moeten jaarlijks 460.000 vrouwen die nare boodschap slikken. Vooralsnog is de enige behandeling in een relatief vroeg stadium een heelkundige ingreep, waarbij meestal de volledig baarmoeder weggehaald wordt. Uiteindelijk sterft ongeveer een kwart van de patiënten aan deze kanker.

Omdat baarmoederhalskanker in de meeste gevallen veroorzaakt wordt door het 'humaan papillomavirus' (hpv), is al gezocht naar vaccins tegen dat virus om zo de kanker zelf te bestrijden, maar de resultaten zijn niet hoopgevend. Daarom wordt vooral gesleuteld aan preventieve methodes. Tot nog toe komt dat erop neer dat vrouwen een uitstrijkje laten afnemen waardoor vastgesteld kan worden of ze besmet zijn met hpv.

De virale infectie, die in zo goed als alle gevallen via seksueel contact wordt overdragen, komt frequent voor. Ongeveer 80 procent van de vrouwen is ermee besmet of heeft ooit een infectie gehad. Bij de overgrote meerderheid is die infectie echter geen probleem omdat er antistoffen tegen het virus aangemaakt worden. In sommige gevallen veroorzaakt het virus wratten.

Een minderheid blijft drager en loopt zo een verhoogd risico op baarmoederhalskanker. Vaak duurt het echter tien jaar of meer voor er tumoren opduiken. "Voor die vrouwen zou een vaccin dat kan voorkomen dat de infectie een kanker wordt een cruciale reddingsboei kunnen zijn", zegt professor Wibren Tjalma, gynaecologisch oncoloog aan de Universiteit van Antwerpen.

Dat vaccin komt binnenkort op de markt. Tjalma coördineert al een paar jaar het Belgische luik van een wereldwijd onderzoeksproject naar het preventieve vaccin. In de allerlaatste fase wordt nu met de dag duidelijker dat het vaccin goed werkt en op de markt kan komen.

Enkele honderden vrijwilligers tussen 15 en 25 jaar nemen in ons land deel aan de tests, wereldwijd gaat het om 23.000 vrouwen. De ene helft krijgt telkens het nieuwe vaccin, de andere een placebo. De tests laten zien dat een inenting volledige bescherming kan bieden tegen de vormen van hpv die het vaakst aan de basis liggen van baarmoederhalskanker. Tjalma: "Er zijn vijf jaar nodig om echt zeker te zijn en we zitten nu in het vierde jaar en boeken erg goede resultaten, dus het kan nu inderdaad allemaal heel snel gaan. Het belang van dit vaccin is erg groot. Wat wel nog nader bekeken moet worden, is hoe lang het vaccin bescherming biedt, zodat we weten of er later nog versterkende inentingen nodig zijn."

Ook professor Willy Poppe, die in het Leuvense Gasthuisbergziekenhuis instaat voor de tests, is enthousiast. Poppe: "De twee farmaceutische bedrijven die elk een versie van het middel op de markt willen brengen, Merck, Sharp & Dome en GlaxoSmithKline (GSK), brengen steeds meer rapporten uit met goede resultaten. Merck staat ietsje voor in de race en ik hoorde vorige week dat zij al 2006 als streefdatum vooropstellen." Aan de Britse pers liet GSK weten dat het zeker in 2007 Cervarix, de commerciële naam voor het middel, op de markt wil brengen. Bedoeling is dan om het vaccin toe te dienen aan meisjes vanaf vijftien jaar, voor ze seksueel actief zijn.

Poppe en Tjalma waarschuwen echter voor algehele euforie. Poppe: "Op wereldvlak zullen degenen die dit vaccin het meest nodig hebben, namelijk de vrouwen in derdewereldlanden, het het minst krijgen omdat het voor hen te duur zal zijn."

Een probleem in ons land is dan weer de screening. "We lopen hier echt achterop", zegt Poppe. Tjalma: "De kwaliteit ervan is zeer goed, maar te weinig vrouwen laten een uitstrijkje nemen. In de ons omringende landen roept de overheid meisjes op om zich te laten controleren en dat om de drie jaar. Hier laten vrouwen een uitstrijkje nemen als ze zelf bedacht hebben dat dat eens nodig is. Vier vijfde van de kankers die ik zie, ontstaan door die nalatigheid of onwetendheid. Daardoor bereiken we nog altijd te weinig vrouwen. Maar de overheid zou zeker campagnes en algemene screenings op poten moeten zetten, zodat we iedereen bereiken. Met borstkanker heeft dat erg veel effect."

Wanneer dat niet gebeurt, komen te weinig vrouwen en veel vrouwen te weinig voor een uitstrijkje. Poppe: "Nadat ze kinderen gehad hebben, stoppen ze ook met controles, terwijl baarmoederhalskanker net na je 35ste opduikt." De experts hopen dan ook dat er acties komen van de overheid. Als er echt een beschermend vaccin tegen deze kanker is, zo verwachten sommigen, zullen hopelijk ook meer vrouwen zich preventief laten inenten, want een prikje is minder vervelend dan een uitstrijkje. Poppe: "Maar dat uitstrijkje zal wel nodig blijven voor goede controle."

Info: Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Dr. Jasper Verguts of met Prof. dr. Willy Poppe van het UZ Gasthuisberg in Leuven op 016/34.42.09.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234