Woensdag 21/10/2020

Pretpark voor de letteren opent boekenseizoen

Het Nederlandstalige boekenseizoen is dit weekend definitief voor open verklaard. Op het bonte driedaagse festival Manuscripta in Amsterdam etaleerden uitgevers hun nieuwe waar en traden een plejade aan Nederlandse én internationale auteurs aan. Congo van David van Reybrouck streek er de nominatie voor de NS Publieksprijs op.

Is het een pretpark voor de letteren, een boekenbeurs of een evenementenfestijn? Manuscripta, sinds 2007 de Nederlandse "feestelijke opening van het boekenseizoen", is een allegaartje. "Laat je verpletteren", zo luidt de slogan van de organisatie. Die kans is niet ondenkbeeldig. Want inderdaad, er dendert een lawine aan activiteiten over de Nederlandse lezer. Op de imposante terreinen van de Westergasfabriek - een industriële site die is omgebouwd tot een 'cultuurpark' met evenementenhallen - is het alle hens aan dek. Je kunt van het ene schrijversinterview naar het andere hoppen, van Connie Palmen via Kluun naar Erwin Mortier (over zijn Gestameld liedboek) of Remco Campert, maar ook, in het lichtere genre, passeren Geronimo Stilton en tv-coryfee Mies Bouwman de revue.

Manuscripta liet zich bij de start enigszins inspireren door de Antwerpse boekenbeurs. Maar hier kun je geen boeken kopen, enkel grasduinen in het op til zijnde aanbod, wat voor het publiek toch wel af en toe een afknapper is. De promotiejongens hebben hier wel het rijk voor zich: ze leven zich uit in nieuwe initiatieven om het boek in the picture te werken. Bezoekers zeulen zich een beroerte met tasjes waarop de Remco Campert-app wordt aangeprezen, trampolinespringers pimpen nieuwe thrillerboeken en bij uitgeverij Prometheus kun je je laten vermommen tot Herman Brusselmans-lookalike: "Hoe Brusselmans ben jij?"

Mes in de festiviteiten

Ondanks de overvloed zette de organisatie dit jaar noodgewongen het mes in de festiviteiten, waardoor een paar kleine podia sneuvelden. Ook omdat de Nederlandse uitgevers de tering naar de nering beginnen zetten en dit najaar zowat twintig procent minder boeken uitbrengen. Toch ging de publieksopkomst de hoogte in tot zesduizend bezoekers, duizend meer dan vorig jaar.

"Het oogt hier nog een beetje rommelig, maar misschien is dat net de charme ervan", zegt Erik Vlaminck. "Het heeft wel iets van de beginjaren van Het Andere Boek in Antwerpen." Vlaminck is met zijn nieuwe roman Brandlucht een van de Vlaamse auteurs die op Manuscripta stevig in het zonnetje werd geplaatst. Hij trad aan in een duoprogramma waarin zes Nederlandse en Vlaamse auteurs elkaar ondervroegen over elkaars werk, met onder meer Stefan Brijs, Daniel Rovers en Jan Siebelink en illustrator Carll Cneut en dichter Paul Demets. "Manuscripta rendeerde meteen voor mij. Na die lezing kreeg ik al drie aanvragen voor boekhandelslezingen", zegt Vlaminck die ook een theatertournee in Nederland heeft lopen met zijn nieuwe boek, dat zich afspeelt in Canada.

Nieuwsgierig publiek

Een hoogst nieuwsgierig publiek wekte Stefan Brijs met een interview over zijn pas in oktober te verschijnen Post voor mevrouw Bromley, zes jaar na De engelenmaker, waarmee hij plotsklaps de status van bestsellerauteur bereikte. "Ik ging niet zomaar een tussendoorboekje schrijven, dat iedereen meteen uit had. Ik wou de lat hoog leggen." Maar gaf Brijs tegenover Arjen Fortuin van NRC Handelsblad toe, "ik was overdonderd door het succes van De engelenmaker. Dat heeft mijn werkritme vertraagd. Negen maanden geleden heb ik de deur op slot gedaan, ik zat toen op drie vijfde van mijn nieuwe boek en zelfs mijn familie mocht niet meer binnen. Het moest af." Post voor Mevrouw Bromley, dat zich afspeelt tijdens de Eerste Wereldoorlog, moet een boek zijn "waar de lezer dagenlang kan in verdwalen", zegt Brijs. Het oerbeeld van het de vuistdikke roman kwam er tijdens het kijken naar een tv-reportage over de slag bij de Somme in 1916. "Kernidee is dat iedereen tijdens WO I voor de gek werd gehouden en dat de berichtgeving ongelooflijk gecensureerd werd, in de brieven mocht enkel het goede nieuws van het front doorsijpelen."

De Vlaamse aanwezigheid op Manuscripta werd in de verf gezet door een ruime collectieve stand, waarop acht uitgevers hun boeken voorstellen, van het Poëziecentrum tot Ons Erfdeel en uitgeverij Vrijdag tot zelfs een modelbouwuitgeverij. "Voor ons is dit ook een experiment", zegt Geert van den Bossche, gedelegeerd bestuurder van de Vlaamse Uitgeversvereniging (VUV). "Het is niet zo evident om boeken van Vlaamse uitgeverijen in de Nederlandse boekhandel te krijgen. Er blijft toch een zekere onbekendheid met wat er in Vlaanderen gebeurt." Als glijmiddel zette de VUV Vedett-bier in, met dank aan de sponsorende brouwerij. En dat kon de Nederlandse smaakpapillen toch behagen.

Manuscripta luidt traditiegetrouw ook de prijzencarrousel van het literaire najaar in. Op zaterdag werd de eerste Europese Literatuurprijs overhandigd aan Marie Ndiaye, de Franse schrijfster van Drie sterke vrouwen, die met dat boek destijds al de Prix Goncourt op haar naam schreef.

Nominatie voor 'Congo'

Met meer trammelant lanceerde Manuscripta gisterenochtend de zes genomineerden voor de NS Publieksprijs 2011, die de bestverkochte titels van het afgelopen jaar (tussen juni 2010 en juni 2011) omvatten. Niet verwonderlijk is David van Reybrouck met zijn al met de AKO en de Libris Geschiedenisprijs bekroonde Congo genomineerd, een boek dat het aan de kassa's bijzonder goed blijft doen. De andere genomineerde titels zijn Bonita Avenue van Peter Buwalda, Déjà vu van Esther Verhoef, Vaslav van Arthur Japin, Wij zijn ons brein van Dick Swaab en Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. Lezers kunnen stemmen op de genomineerde boeken, op 17 oktober is de winnaar bekend. Vandaag wordt trouwens op Manuscripta ook de Tiplijst van de AKO Literatuurprijs onthuld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234