Zondag 13/06/2021

Presidentsverkiezingen drijven conflict Tsjetsjenië weer naar kookpunt

Ingoesjetië is het terrein waarnaar het Tsjetsjeense conflict zich op tijd en stond verlegt. De aanval van gisteren is een zoveelste teken dat de rebellie tegen Moskou verre van voorbij is. Na de dood van de door Rusland gesteunde leider Achmad Kadyrov - vorige maand door de rebellen opgeblazen in het sportstadion van Grozny - is er helemaal geen uitzicht meer op vrede. De presidentsverkiezingen in augustus zullen de temperatuur verder naar het kookpunt drijven.

Wat is de voorgeschiedenis?

Tsjetsjenen en Ingoesjeten hebben historisch nauwe banden. Onder de Sovjets vormden ze zelfs één enkele republiek, en beide volkeren werden door Stalin op beschuldiging van collaboratie met de nazi's naar Centraal-Azië gedeporteerd. Pas in 1957, toen Nikita Chroesjtsjov Stalin had opgevolgd als secretaris-generaal van de communistische partij, mochten ze naar hun thuisland terugkeren. De verdeeldheid tussen de twee volken startte pas goed in het begin van de jaren negentig. De inmiddels door de Russen vermoorde Tsjetsjeense leider Dzjochar Doedajev riep de onafhankelijkheid uit, maar de Ingoesjeten bleven aan Russische kant staan. Het geweld in Tsjetsjenië sloeg in het nabije verleden wel vaker over de grens met Ingoesjetië.

Wat is de concrete aanleiding?

Vorige week waarschuwde de huidige leider van de Tsjetsjenen, Aslan Maschadov, dat er nieuwe aanvallen zouden komen. De timing is niet toevallig. In augustus organiseert Rusland verkiezingen in Tsjetsjenië ter opvolging van president Achmad Kadyrov, die als een marionet van Moskou beschouwd werd. Vorige maand liet hij het leven bij een bomaanslag in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny. Kadyrovs zoon Aslan is de huidige sterke man - chef van een machtige militie, die ook mensen, sigaretten en wapens smokkelt. Hij zou graag zijn vader formeel als president opvolgen. Eén probleempje: Aslan is pas 28 en de minimumleeftijd om president te worden is dertig. Voor de verkiezingen zal dus allicht de wet nog moeten worden veranderd, maar voor zulke kunstgrepen draaide de Russische regering in Tsjetsjenië in het verleden nooit zijn hand om.

Hoe lang duurt het Tsjetsjeense conflict al?

In 1991 riep Tsjetsjenië de onafhankelijkheid uit. Drie jaar bleef die provocatie onbeantwoord vanuit Moskou, tot de Russische president Boris Jeltsin in 1994 troepen stuurde. Dat mondde twee jaar later uit in een vernederende Russische nederlaag. Jeltsins opvolger, Vladimir Poetin, nam in 1999 de handschoen weer op. Met het sturen van troepen koos hij voor de onverzoenlijke aanpak en hij had daar ook een groot stuk van zijn populariteit aan te danken. Maar Poetin kon geen oplossing forceren. De rebellen blijven een sociale kracht om rekening mee te houden. De golf van aanslagen op Russisch gebied kende een hoogtepunt toen rebellen in oktober 2002 een Moskous theater binnenvielen. Daarbij werden 41 terroristen en 129 burgers gedood.

Zijn er banden tussen de Tsjetsjeense rebellen en internationale terroristen?

Die bestaan zo goed als zeker. Vooral de contacten tussen Al-Qaeda en Tsjetsjeense rebellen zijn de afgelopen jaren duidelijk geworden. Al jarenlang reizen moslims, die getraind werden in kampen in Afghanistan of Pakistan, naar Tsjetsjenië om daar tegen de Russen te vechten. Van Mohammed Atta, een van de hoofdverdachten van de 11-septemberaanslagen, is geweten dat hij naar Tsjetsjenië had willen gaan. Een van de belangrijkste veldcommandanten in Tsjetsjenië was een Arabier genaamd Chattab. Hij kwam in 2002 om bij een aanval van de Russen. Chattab was een veteraan van de oorlog in Afghanistan tegen de Sovjet-Unie en zou verschillende keren contact hebben gehad met Osama bin Laden.

Bron: BBC

De golf van aanslagen in Rusland kende een hoogtepunt toen rebellen in oktober 2002 een Moskous theater gijzelden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234