Maandag 14/10/2019

Presidentiële pop

Op Amerikaanse verkiezingsbijeenkomsten klinkt traditioneel stampende popmuziek. Wie bepaalt welke nummers geschikt zijn, en wat vinden de artiesten er eigenlijk van?

Als je de playlist van Bernie Sanders eens beluistert, zou je nog gaan geloven in een voor hem goede afloop. De Democratische presidentskandidaat loopt in de Amerikaanse voorverkiezingen inmiddels ver achter op zijn rivale Hillary Clinton, maar volgens Sanders' afspeellijst op Spotify staat de Bernie-revolutie desondanks voor de deur. De strijdliederen komen in optocht voorbij, van 'The Revolution Starts Now' van Steve Earle tot 'Talkin' Bout a Revolution' van Tracy Chapman, uiteraard 'Revolution' van Bob Marley en - best gewaagd - 'Uprising' van Muse.

Bij Amerikaanse verkiezingen speelt krijgszuchtige muziek altijd een rol. Eeuwen geleden al werden folksongs als 'Yankee Doodle' en 'Dixie' ingezet bij politieke bijeenkomsten. En is de strijd gestreden, dan hoor je in de VS nog altijd het stoere marslied 'Hail to the Chief' uit 1812 over de trappen voor het Capitool schallen.

De laatste decennia loopt de popmuziek voorop in de verkiezingsstrijd. Elke vier jaar - ook heel traditioneel - begint weer het geruzie tussen presidentskandidaten en artiesten die niet willen dat hun muziek wordt ingezet bij onwelgevallige campagnes. Zo eiste Bruce Springsteen in 1984 van Ronald Reagan dat die ophield met het aanhalen van het door hem volkomen verkeerd begrepen 'Born in the USA,' en smeekten de Foo Fighters John McCain om van het liedje 'My Hero' af te blijven. John McCain was duidelijk niet de held van de Foo Fighters. Bij de huidige voorverkiezingen wordt vooral Donald Trump belaagd. Adele heeft hem al gevraagd met zijn conservatieve tengels van haar liedjes af te blijven, net als de Rolling Stones, Aerosmith en Neil Young.

Bij de Democraten wordt de muzikale campagne gevoerd op streamingsite Spotify. Hillary Clinton heeft er een mooi lijstje klaarstaan en bij politieke bijeenkomsten hoeft de geluidsman alleen nog maar op play te drukken.

De afspeellijst van Clinton is wat gezagsgetrouwer dan die van Sanders en lijkt vooral te willen verbinden. Dus hoor je 'Together' van Demi Lovato en Jason Derulo, 'Freedom' van Pharrell Williams en 'Vivir Mi Vida' van Marc Anthony. Geslacht, kleur, afkomst en taal in één grote muzikale tombola. En er mag bij Clinton wel met vlaggen worden gezwaaid, maar dan het liefst op een onverdachte en politiek correcte manier. Zoals in het nummer 'Wavin' Flag' van de Somalische rapper K'naan: "So we struggling, fighting to eat, and we wondering when we'll be free."

Clinton loopt in haar campagne op eierschalen, zeker nu ze Republikein Trump op volle kracht achter zich aan krijgt. Dus worden haar playlists met zorg samengesteld. Stel dat in een liedje ineens een zinnetje opduikt dat verkeerd kan worden geïnterpreteerd, als racistisch of seksistisch. Dan heeft ze wéér wat uit te leggen. Daarom kiest Clinton voor veilig. Voor 'Brave' van Sara Bareilles en voor 'Let's Get Loud' van Jennifer Lopez.

Clinton zet natuurlijk in op vrouwenempowerment, zij kan tenslotte de eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten worden. In maart stelde Clintons team een speciale vrouwenplaylist samen, voor gebruik bij de Amerikaanse Women's History Month. Bij bijeenkomsten draaide Clinton vanzelfsprekend 'Run The World' van Beyoncé, 'Fighter' van Christina Aguilera en 'Anything Could Happen' van Ellie Goulding. "Een soundtrack om mee door glazen plafonds te breken", volgens de beschrijving op Spotify.

80.000 euro voor liedjes

Maar zelfs met een veilige playlist kan het misgaan. Begin dit jaar onthulde muziekblad Rolling Stone dat Clinton 80.000 euro aan campagnegeld had betaald aan een adviesbureau voor het samenstellen van een ideale en dus in het geheel niet aanstootgevende liedjeslijst. Dat vond het blad een schande. Maar Rolling Stone moest het eigen 'nieuws' later corrigeren: met het geld waren rechten vrijgekocht van liedjes die Clinton wilde gebruiken voor campagnevideo's. En daar was toch niet zo veel mis mee.

Het Amerikaanse muziekblog Pitchfork vroeg het campagneteam van Clinton hoe haar playlist dan wél werd samengesteld, en kreeg een raadselachtig antwoord. Volgens woordvoerder Josh Scherwin was de Clinton-playlist een uitkomst van lange e-mailwisselingen tussen campagnemedewerkers en "gepassioneerde argumenten van muziekliefhebbers in onze staf". Scherwin bezwoer dat bij het samenstellen van afspeellijsten in ieder geval geen focusgroepen of denktanks werden geraadpleegd. Het was allemaal liefdewerk.

Dan hadden de campagnemedewerkers van Bernie Sanders het toch wat moeilijker. Van Sanders is bekend dat hij vooral van klassieke muziek houdt, dus met de voorkeuren van de kandidaat zelf kon zijn team weinig. Sanders ging in zee met een progressief mediabedrijf dat ook al digitaal campagnemateriaal voor hem had gemaakt. Het bedrijf Revolution Messaging timmerde een strijdbare lijst in elkaar van punk, folk, classic rock en reggae. Waarin opmerkelijk genoeg ook een liedje als 'Kill The Poor' van de punkband Dead Kennedys verscheen: een cynisch liedje over machthebbers die de minderbedeelden met neutronenbommen willen wegvagen.

Sanders durft dat soort recalcitrante muziek wel aan: zijn achterban is jong en progressief en wordt geacht wel gewapend te zijn tegen wat morbide humor.

En dat Sanders zijn eigen playlist de afgelopen maanden ook niet al te serieus meer neemt, blijkt wel uit de recente aanvullingen op zijn lijst. Bij de laatste campagnebijeenkomsten van Sanders dreunde het nummer 'Disco Inferno' van The Trammps door de zaal: Bern baby, Bern!

De afspeellijsten van Hillary Clinton en Bernie Sanders zijn te vinden op streamingsite Spotify.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234