Donderdag 08/12/2022

'Presenteren in fout Nederlands is als in jogging naar een trouwfeest gaan'

Pieter Embrechts (39) is een man van vele muziekjes en tekstjes. Zelfs voor het presenteren van een taalprogramma, het kersverse Man over woord op Canvas, draait hij zijn hand niet om. Niet dat hij een taalpurist is. Eerder een nieuwsgierige veelgebruiker. 'Voor mij kan alles, als het maar geen Mechels is (lacht).'

De tijd van 'Zeg niet... maar zeg...' ligt ver achter ons. Getuige daarvan: Man over woord, een nieuw Canvasprogramma dat de liefde voor de taal moet doen opflakkeren bij tv-kijkend Vlaanderen. Die taak rust grotendeels op de schouders van presentator Pieter Embrechts, acteur, zanger, schrijver, tv-maker, regisseur en vertaler, om ons even tot zijn hoofdactiviteiten te beperken. "Taal is de rode draad doorheen alles wat ik doe. Toen ik auditie deed bij Studio Herman Teirlinck zei ik al: 'Ik wil mij aan grote, goede teksten geven.' (lacht) Waarna ze me ervan overtuigden om de richting kleinkunst te volgen."

Eén ding wil hij wel meteen duidelijk stellen. "Ik ben absoluut geen taalfreak. Voor mij kan alles, als het maar geen Mechels is (lacht). Taal is gewoon een ongemeen boeiend iets om mee bezig te zijn. Het is een levend orgaan dat constant aan veranderingen onderhevig is."

Alright, let's go!

Taal is dan wel een boeiend iets, het is ook een gevoelig iets. Tekenend voorbeeld 1: op de website van het programma had iemand gisteren al een spellingsfout gevonden in het aankondigend bericht ('rodebalpen-industrie' schrijf je blijkbaar zo). Tekenend voorbeeld 2: de hetze die het kromme West-Vlaams in de fictiereeks Het goddelijke monster veroorzaakte. "Dat laatste begrijp ik", reageert Embrechts. "Als je een reeks maakt over bakkers en je ziet iemand met een compleet foute samenstelling brood kneden, dan zijn de bakkers die dat zien ook in hun ziel geraakt. Als je acteurs in een tv-serie West-Vlaams laat spreken en ze doen het niet goed, dan doen ze het niet goed. Punt. Taal is een gevoelig onderwerp en ik denk dat dat te maken heeft met de idee dat taal als kledij is. Je kunt je kleden met taal. Informele, slordige taal is de jogging en het AN is de cocktailjurk. Alleen zijn veel mensen zich daar niet van bewust en gooien zij de codes onbewust door elkaar. Iemand die presenteert maar dat doet in fout Nederlands, wordt daarom aanzien alsof hij of zij in joggingpak op een trouwfeest aankomt."

Taal is een rode draad doorheen de carrière van Embrechts, maar wat ook vaak terugkomt is maatschappelijk engagement, zeker in de tv-programma's die hij presenteert. In w@=d@ had hij het over vreemde culturen en met Mijn sport is top wilde hij de ketnetters tot meer bewegen aanzetten. Is ook in Man over woord de geëngageerde Pieter Embrechts aan het werk? "Ja, want ik vind het fijn en interessant een bewustzijn rond taal te creëren, de rijkdom mondjesmaat bloot te leggen. Bij elk project dat ik doe, ga ik goed na bij mezelf of ik me helemaal in het idee erachter kan vinden. Jaren geleden heb ik een paar heel geëngageerde programmavoorstellen gedaan aan de VRT-top. Helaas vonden ze die niet sexy genoeg. Zo wou ik na w@=d@ graag een reeks maken over een bende zestienjarigen die zichzelf wegrukken uit hun comfortzone hier en in derdewereldlanden een zogenaamde inleefreis gaan maken."

Zoveel jaar later klopte de VRT zelf bij Embrechts aan. Met als expliciete opdracht ook wat jeugdigere kijkers naar Canvas te lokken. "Ik ben een speelvogel, net als mijn goede vrienden Dimitri Leue en Adriaan Van den Hoof. Daarom hebben ze me ook gevraagd voor een programma als Mijn sport is top. En vroegen ze mij ook voor de opvolger Mijn kunst is top. Met pijn in het hart heb ik daar nee op moeten zeggen, maar gelukkig kon Adriaan wel."

Niet dat het altijd een voordeel is het kind in jezelf te hebben bewaard. "Dan hoor ik mezelf op de persvoorstelling van Man over woord in aanwezigheid van de VRT-top zeggen dat ik er nogal huiverachtig tegenover stond om te presenteren omdat presenteren me het gevoel geeft een mannelijke Evy Gruyaert te zijn, maar dan zonder froefroe (lacht)."

Rest de eeuwige vraag: is het niet gekmakend, die veelheid aan projecten waar hij zich telkens weer mee inlaat? "Helemaal niet. Vive ma liberté! Het enige waar ik me voor moet hoeden, is me niet te laten leiden door een goesting in iets waarvan ik achteraf moet vaststellen dat het de moeite niet waard was. In de eerste plaats voel ik me een maker, maar even goed vervul ik graag een meer dienende rol, zoals in Man over woord. En als de geweldige regisseur Tim Mielants me vraagt of ik wil meespelen in Code 37, zeg ik ook ja. Of als Hugo Matthysen me belt, zoals een paar weken terug, met de melding dat de sint binnenkort weer in het land is en hij een personage heeft bedacht voor mij, een zanger met vier armen, zeg ik ook 'Alright, let's go'. Maar niet voor eerst te checken of het 'met ingedrukte Louis Neefs-pedaal' mag, een term die we hebben bedacht voor de kunst van het wollig zingen, compleet met diepe wow-wow-wows (lacht)."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234