Woensdag 29/01/2020
Premier Scott Morrison.

Australië

‘Premiers zijn ook mensen van vlees en bloed’: hoe de Australische ‘steenkoolpremier’ tot inkeer kwam

Premier Scott Morrison. Beeld AP

Als er te weinig regen valt, moeten de boeren bidden. En als de bosbranden verwoestender zijn dan ooit, mogen Australiërs ‘zich niet laten opjutten door de politieke agenda van de groenen’. Lange tijd was dat het discours dat premier Scott Morrison aansloeg. Nu komt hij tot inkeer.

De Australische premier Scott Morrison erkent dat hij de crisis met de bosbranden in zijn land ‘beter had kunnen aanpakken’. Die opvallende bekentenis deed hij zondag op de Australische zender ABC. Hij voegde er ook aan toe dat hij, achteraf bekeken, beter niet met vakantie was gegaan. 

Morrison kreeg zware kritiek omdat hij te midden van de nationale crisis van de verwoestende branden met zijn familie op vakantie trok naar Hawaï. Volgens Morrison was het de enige periode waarin hij nog op (zomer)vakantie kon, omdat in januari enkele buitenlandse reizen gepland stonden. 

Hij minimaliseerde ook verscheidene keren het verband tussen de klimaatverandering en de aanhoudende branden. Nu klonk het uit zijn mond dat hij de situatie beter had kunnen aanpakken. “Premiers zijn ook mensen van vlees en bloed”, klonk het verontschuldigend.

Beeld EPA

Betogingen

De omslag in zijn discours is ingegeven door de dood afgelopen weekend van een zestigjarige brandweerman met ruim veertig jaar ervaring. De man zou onder een omgevallen boom zijn terechtgekomen. 

Verschillende Australische brandweermannen uitten zware kritiek op hun premier. Ze zijn niet te spreken over zijn communicatie en crisisbeleid. Bij de bosbranden in het land kwamen al 24 mensen om, onder wie drie brandweermannen. 

Zaterdag nog dook op de sociale media een video op waarop een tirade van Paul Parker, een brandweerman, tegen Morrison te zien is. Later verklaarde hij dat hij zich “diep ontzet” voelde tegenover de regering en in het bijzonder tegenover de premier.

Twee dagen geleden kwamen tienduizenden mensen in diverse grote steden in het hele land op straat. Ze eisten het ontslag van de premier, en hekelden de manier waarop hij met de crisis omgaat. 

Scott Morrison. Beeld EPA

Sinds het begin van de grote bosbranden ging in heel Australië al meer dan 10 miljoen hectare bos in vlammen op. Dat is meer dan drie keer de oppervlakte van België. Duizenden huizen zijn verwoest. 

Volgens Morrison heeft het nu geen zin om met een beschuldigende vinger te wijzen. Hij stelde een parlementair onderzoek in naar de reactie van het kabinet op de crisis. Tegelijk had hij het tussen de lijnen over een aanpassing van het regeringsbeleid. Dat zou een forse ommekeer zijn.

‘Stille Australiërs 

Morrison is een notoir medestander van de steenkoolindustrie in zijn land, omdat die werkgelegenheid creëert. Onder impuls van de conservatieve regering in Canberra was Australië begin december nog een van de landen die zich terughoudend opstelden op de klimaattop van Madrid. 

Tot nog toe weigerde Morrison een verband te leggen tussen de extreme hittegolf en de aanhoudende droogte enerzijds, en de opwarming van de aarde anderzijds. “De opwarming van de aarde in verband brengen met één gebeurtenis zoals de bosbranden is niet geloofwaardig”, verklaarde hij herhaaldelijk. 

Hij ontkent de klimaatverandering niet, maar kantte zich tegen meer klimaatactie. Hij vond het “intimiderend dat sommigen gebruikmaken van de branden om hun politieke agenda door te duwen” en “roekeloos” om zijn klimaatbeleid te verscherpen.

Verbazen deed het allerminst. Morrisons partij remt klimaatactie al dertig jaar af. Hij voerde campagne voor een nieuwe grote steenkoolmijn in Queensland, waarvoor de regering in juni het licht op groen zette. 

Twee jaar geleden, toen hij minister van Financiën was, zwaaide hij met een stuk steenkool in het parlement en zei: “Wees hier niet zo bang voor.” 

Morrison won in mei 2019 verrassend de verkiezingen. De 52-jarige conservatief droeg de onverwachte zege van zijn Liberale Partij op aan de ‘stille Australiërs’ die achter hem stonden. “Ik heb altijd geloofd in wonderen”, zei hij te midden van jubelende aanhangers.

Homohaat

Morrsion won, door zich te profileren als een capabele en pragmatische leider die Australiërs wilde beschermen tegen hun twee grootste angsten – immigranten en de groeiende werkloosheid – en door verder vooral business as usual uit te stralen. Hij schreef mee aan de controversiële Australische immigratiewetgeving, die bepaalt dat op zee onderschepte bootvluchtelingen naar detentiecentra op Papoea-Nieuw-Guinea en Nauru gestuurd worden. Het vasteland van Australië mogen ze slechts zelden betreden.

Scott Morrison werd geboren als zoon van een politieman. Zijn vader was zestien jaar gemeenteraadslid in Waverley en korte tijd burgemeester van die plaats. De politiek kreeg hij als kind mee aan de ontbijttafel. 

Morrison genoot als kind ook landelijke bekendheid door verschillende optredens in tv-reclames. Ook nu wordt de premier nog vaak een te commerciële toon verweten, met makkelijke oneliners. 

Morrison is bekend om zijn religieuze gevoeligheid – hij is aanhanger van de pinkstergemeenschap. Hij huwde op 21-jarige leeftijd met Jenny Warren, en kreeg op latere leeftijd twee dochters. Hij was lange tijd een notoir tegenstander van het homohuwelijk. Volgens hem gingen homo’s naar de hel, een uitspraak waar hij slechts met moeite afstand van deed.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234