Zaterdag 24/07/2021

Internationale politiek

Premier Michel naar Moskou voor moeilijke gesprekken met Medvedev en Poetin

Premier Charles Michel. Beeld BELGA
Premier Charles Michel.Beeld BELGA

Premier Charles Michel (MR) landt maandagavond in Moskou voor zijn eerste officiële bezoek aan Rusland. Dinsdag ontmoet hij premier Medvedev en woensdag president Poetin voor een 'kritische dialoog'. "Je kunt ook zonder plat op de buik te gaan moeilijke kwesties aankaarten", zegt Rusland-kenner Koen Schoors (UGent).

Premier Michel is een van de eerste EU-leiders die Rusland officieel bezoeken sinds de relatie tussen Moskou en het Westen in 2014 verzuurde na de gewelddadige Russische annexatie van de Krim en het conflict in oostelijk Oekraïne. Er wachten hem moeilijke gesprekken. België keurde samen met de andere EU-lidstaten en de VS gerichte sancties goed tegen regimefiguren en instellingen. Het steunt ook de NAVO-versterkingen in Polen en de Baltische staten, die zich bedreigd voelen door Rusland. Hoe onlangs nog twee Russische bommenwerpers door Belgische F16’s werden onderschept boven de Noordzee, toonde hoe ook ons land soms op een zucht staat van verdere escalatie.

Premier Michels bezoek valt ook samen met politieke hoogspanning in Moskou. In de campagne voor de presidentsverkiezingen van 18 maart laat president Vladimir Poetin zich uitdrukkelijk gelden als enige kandidaat. Hij verbood zijn voornaamste opposant, Aleksej Navalny, mee te dingen naar het hoogste ambt. De politie viel deze zondag nog binnen in diens kantoor te Moskou en hij werd kort daarna opgepakt. Later op de dag kwam hij weer vrij.

Doof voor elkaar

Desondanks is het beter ‘een kritische dialoog’ te hebben over politieke, economische en veiligheidsthema’s dan doof te blijven voor elkaar, klinkt het in Belgische diplomatieke kringen. Zij benadrukken dat Michel afreist met de rugdekking van zijn EU-partners. Omdat Rusland Europa’s grootste oostelijke buur is, en zich sinds de burgerconflicten in Syrië en Libië ook militair en politiek is gaan mengen in onze zuidelijke flank, is het Kremlin een geostrategische speler die de EU niet links kan laten liggen, luidt de redenering.

Hoogleraar economie en Rusland-kenner Koen Schoors (UGent) vindt het goed dat de premier met die instelling aan de poort van het Kremlin klopt. “Het is zeer belangrijk dat er relaties zijn. Ik schrik altijd van het tegendeel. We hebben een buur die groot is, militair belangrijk en we praten er niet mee. Het structurele overleg is volledig verdwenen en de elites leven in parallelle werelden. De mensen kennen elkaars percepties en denkkaders niet meer. De dialoog openhouden is nu het allerbelangrijkste. Je kunt ook zonder plat op de buik te gaan moeilijke kwesties aankaarten.”

Voorbeelden zijn de hacking van bijvoorbeeld het Belgische buitenlandministerie, wat enkele jaren geleden een digitale Russische vingerafdruk had, en hun beïnvloeding van de publieke opinie in de EU. Schoors: “De Russische steun aan extremen of iedereen die de EU in vraag stelt, denk maar aan de uitnodiging voor Marine Le Pen in Moskou, past in een verdeel-en-heerspolitiek. Het is belangrijk dat EU-leiders zoals premier Michel op diplomatieke wijze kunnen aankaarten dat polarisering ook niet het Russische eigenbelang dient.”

Om het door propaganda gevoede slecht imago van de EU in Rusland te nuanceren zal premier Michel woensdag een toespraak geven aan de Hogeschool voor Economische Wetenschappen (HSE). Aan deze academie in Moskou loopt de toekomstige Russische politieke en zakenelite school. Zijn doel is om daar uiteen te zetten hoe een samenwerking tussen de EU en Rusland er uit zou kunnen zien als de angels uit de relatie verdwijnen.

Russisch gas

Met handelsbetrekkingen heeft de EU een belangrijke hefboom in handen. Voor de noodlijdende Russische economie blijft Europa een noodzakelijke afzetmarkt, vooral voor gas. België kan voor de Russen dan weer een belangrijke transitrol spelen. Zo wordt de LNG-terminal van Fluxys in Zeebrugge een strategische overslagplaats voor vloeibaar aardgas vanuit het Russische schiereiland Yamal naar Azië.

Premier Michel gaat in Moskou ook informele ontmoetingen hebben met het maatschappelijk middenveld en Belgisch-Russische ondernemers, die af te rekenen krijgen met het complexe politieke – en daardoor rechtsonzekere – klimaat.

Volgens Schoors is de economie voor Rusland de sleutel naar democratische hervormingen. “De aanhoudende centralisatie van de politieke macht is niet goed voor de innovatie en productiviteitsgroei. Het regime beseft dat stilaan. Zo probeert president Poetin met het Skolkovo-project een soort Russisch Silicon Valley uit de grond te stampen, maar zulke start-ups kunnen enkel maar slagen met meer openheid en vrije kennisoverdracht.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234