Maandag 19/08/2019

Brexit

Premier May is vastberaden om dit “tot een goed einde te brengen”

De Britse premier Theresa May. Beeld REUTERS

De Britse premier Therese May is vandaag in het Lagerhuis van alle kanten onder vuur komen te liggen vanwege het brexitakkoord dat haar regering met de Europese Unie heeft gesloten. In de Conservatieve partij dreigt een opstand tegen haar positie als partijleider.

Jacob Rees-Mogg, de leider van de pro-Brexit European Research Group (ERG), riep zijn Conservatieve collega’s op een motie van wantrouwen in te dienen tegen May als partijleider. Rees-Mogg is een van de invloedrijkste Conservatieve parlementsleden en een van de leidende parlementariërs die voorstander zijn van een ‘harde’ brexit.

Fractieleider Graham Brady zou inmiddels al de 48 brieven van Conservatieve kamerleden binnen hebben die nodig zijn om een vertrouwensstemming uit te lokken. Maar binnen de ERG bestond naar verluidt nog verdeeldheid of het al tijd was voor zo’n drastische stap.

Die nakende motie van wantrouwen was het dieptepunt van May’s dag die al uitermate slecht begon. Nog voor ze een stap had gezet in het Lagerhuis, hadden vijf regeringsleden hun ontslag aangeboden: brexitminister Dominic Raab en zijn onderminister Suella Braverman, minister van Arbeid en Pensioenen Esther McVey, minister van Onderwijs Anne-Marie Trevelyan en onderminister van Noord-Ierse Zaken Shailesh Vara. 

Brexitminister Dominic Raab. Beeld AFP

Niet te verzoenen met onze beloftes

Ook de minister verantwoordelijk voor de brexit, Dominic Raab, gaf zijn ontslag: “Het is met spijt in het hart dat ik moet opstappen na de ministerraad van gisteren over het brexitakkoord”, klonk het op Twitter. Volgens hem valt het akkoord niet te verzoenen met de beloftes die zijn partij heeft gedaan en met de uitslag van het referendum van 2016. Raab zegt dat de speciale regeling voor Noord-Ierland een grote bedreiging vormt voor de territoriale integriteit van het Verenigd Koninkrijk.

De afspraken komen erop neer dat Noord-Ierland voorlopig strenger gebonden blijft aan de bestaande EU-regels dan de rest van het Verenigd Koninkrijk. In de praktijk betekent het dat er meer douanecontroles komen op goederen die vanuit Noord-Ierland naar de rest van het Verenigd Koninkrijk gaan. Daarbij gaat het vooral om landbouwproducten.

Deze regeling ligt niet alleen slecht bij Raab, maar ook bij de Noord-Ierse DUP-partij, die de regering van premier May steunt. De DUP is altijd fel gekant geweest tegen het opduiken van alles wat maar op een grens tussen Noord-Ierland en Engeland lijkt.

Raab heeft ook bezwaren tegen de afspraken die zijn gemaakt over het beëindigen van de zogenaamde backstop-regeling. Onder die regeling blijft het Verenigd Koninkrijk binnen de douane-unie met de EU, zodat er geen harde grens ontstaat tussen Ierland en Noord-Ierland. Afgesproken is dat de regeling blijft bestaan, totdat een Brits-Europese commissie ‘gezamenlijk’ besluit dat die niet meer nodig is. In de praktijk komt dat erop neer dat de EU een veto heeft op het opheffen van de regeling.

Het ontslag van Raab is een grote klap voor premier May. Het is de tweede keer dat haar brexitminister opstapt. Raab was zelf de opvolger van David Davis, die in juli zijn ontslag indiende omdat hij het niet eens was met de richting waarin de onderhandelingen toen gingen.

Verdedigen

Naar verluidt zou May milieuminister Michal Gove, een Brexiteer van het eerste uur, hebben gevraagd om Raab op te volgen. Kennelijk hoopt zij dat Gove beter in staat is het pakket aan de aarzelende Conservatieven te verkopen. Maar het was donderdagmiddag nog onduidelijk of Gove die lastige post zal aannemen.

Eerste minister Theresa May verdedigde haar deal vanmiddag in het Britse Lagerhuis. Beeld REUTERS

Zelf blijft May haar deal verdedigen. “De keuze is duidelijk: geen deal, helemaal geen brexit, of de beste brexitdeal die onderhandeld kon worden”, zei ze vanmiddag in het Lagerhuis. Het akkoord dat gisteren in de regering is goedgekeurd, is “niet de finale deal, enkel een ontwerpakkoord”, klonk het. “Maar het brengt ons wel dicht bij een uiteindelijk akkoord.” 

Volgens May heeft iedereen moeilijke keuzes moeten maken, zowel de Britten als de rest van de Europese Unie. “Dat betekent dat ik de juiste keuzes maak, niet de gemakkelijke. Ik heb een verantwoordelijkheid voor de bevolking in elk deel van ons land en ik wil mij daar aan houden.”

May roept de parlementsleden op het uiteindelijke akkoord goed te keuren. “Het is een frustrerend proces geweest, maar anders staan we opnieuw bij af.” De premier maakt zich sterk dat het Verenigd Koninkrijk op 29 maart de EU zal verlaten. “Artikel 50 wordt niet verlengd”, aldus May

May zette die toon door naar de persconferentie, later op de avond. “Ik heb altijd gehandeld in het algemeen belang van de Britse bevolking”, zei ze. “Ik geloof dat de koers die ik heb uitgezet de juiste is.” Ze somde er nog eens de voordelen van het akkoord op en benadrukte dat ze doorgaat. “I will see this through (Ik breng dit tot een goed einde, red.)”, klonk het vastberaden.

Lees meer over de brexit

Hoe moet het nu verder met de brexit? Dit zijn de 5 mogelijke scenario’s

Een Brit in België en een Belg in het VK over de brexitdeal: “Brexit dwingt je eerst aan jezelf te denken”

May kruipt door oog van de naald: Regering keurt brexit-ontwerpakkoord goed

Valt May? Weet het als eerste via uw mailbox

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden