Woensdag 16/06/2021

Poznan of de apocalyps

Van 1 tot 12 december brengen de VN duizenden wetenschappers, politici en activisten uit de hele wereld in het Poolse Poznan samen om er de klimaatcrisis aan te pakken. Willen we volgend jaar tot een krachtig internationaal klimaatakkoord ter vervanging van het Kyotoakkoord komen, dan moeten er nu belangrijke knopen worden doorgehakt. Volgens de VN stevenen we zonder een goed akkoord af op "de apocalyps".

Er is ook goed nieuws. Een sterk klimaatbeleid schept miljoenen jobs, vermindert de ziektekosten in de EU met 25 miljard euro, is quasi onschadelijk voor de economie en beschermt ons tegen enorme schokken in de toekomst. Dat beweren studies van respectievelijk de VN, het WWF, het Federaal Planbureau en de Sterncommissie.

Helaas is de EU haar leiderschapspositie in het hele klimaatdebat aan het verliezen. Landen zoals Italië en Polen stellen zich protectionistisch op, waardoor het Europese energie- en klimaatplan op de helling staat. Een mislukking of zwak resultaat zou een desastreus signaal naar de buitenwereld sturen. Terwijl armere landen die geen historische schuld aan de klimaatcrisis hebben maatregelen nemen, dreigt de EU terug te komen op gemaakte beloftes. Dat is onaanvaardbaar. Volgens opiniepeilingen eist bijna twee derde van de Europese burgers dat de EU een sterkere klimaatactie voert.

Een ander groot probleem is dat de rijke landen voor steeds meer flexibiliteit pleiten, waardoor bijvoorbeeld de EU een groot deel van de nodige Europese reducties in arme landen laat uitvoeren. Een aanzienlijk deel bestaat helaas uit geen echte reducties, zodat het eindresultaat neerkomt op meer uitstoot bij ons en geen vermindering elders. Talrijke studies halen het argument dat die mechanismen tot duurzame ontwikkeling in arme landen bijdragen, volledig onderuit. De grootindustrie in China en India profiteert maximaal, de arme mensen in die landen en in de armste regio's, zoals Afrika, vallen uit de boot.

De klimaatcrisis en de huidige aanpak vormen een drievoudig schandaal. De huidige opwarming is voor 75 procent veroorzaakt door het rijke Noorden. De problemen situeren zich grotendeels in het arme Zuiden, waar ze noch schuld noch middelen hebben om zich aan te passen. En de huidige aanpak van het probleem vergroot de kloof tussen arm en rijk en is ronduit onvoldoende om de klimaatcrisis te bestrijden.

De enige manier om dit mondiale schandaal aan te pakken is dat de al aanvaarde principes van 'de vervuiler betaalt' en 'gelijke rechten voor iedereen' in de praktijk worden toegepast. Poznan is de laatste mijlpaal in een lang proces, waarbij de Belgische ngo's mee aan tafel zitten en op de volgende sleutelelementen zullen aandringen:

l De eigen verantwoordelijkheid opnemen. Inspanningen voor reducties in arme landen moeten bovenop een minimum van 30 procent interne reducties in de geïndustrialiseerde landen komen, zoals de wetenschap ons zegt. De vervuilers moeten betalen, ook voor de reducties die buiten hun landsgrenzen nodig zijn. Rijke landen moeten hun leiderschap tonen.

l Meer duidelijkheid over de financiering scheppen. Van de huidige dertien voorstellen over financiering moeten er in Poznan al enkele wegvallen. Wat we nodig hebben, is 'more funding less funds'. Globaal is nog niet 1 procent van het geld dat nodig is voor adaptatie voorzien.

l De kwaliteit van reducties verzekeren. De huidige mechanismen zoals CDM's (Clean Development Mechanism) bieden onvoldoende garanties op additionele reducties en bijdragen tot duurzame ontwikkeling. Ze moeten grondig worden hervormd, zodat de reducties ook echt zijn én de armsten er optimaal van profiteren. Ze moeten duidelijk dienen om reducties bovenop de 30 procent interne reducties te verwezenlijken en moeten aan zeer strenge criteria voldoen. Het huidige CDM-systeem is een achterpoortje voor rijke landen dat we in Poznan moeten sluiten.

l De emissies van ontbossing en bosdegradatie in ontwikkelingslanden moeten verminderen. Er moet een duidelijke vooruitgang zijn over de vragen rond biodiversiteit en de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen in het systeem dat ontbossing wil vermijden. Zo niet dreigen die twee cruciale zaken in de globale discussie in Kopenhagen te verzinken in het geheel.

We vinden dat er een duidelijk statement moet komen dat oplossingen voor de klimaatcrisis niet kunnen wachten tot er oplossingen zijn voor de kredietcrisis. De link tussen de voedselcrisis, de financiële crisis en de klimaatcrisis ligt erin dat systemen begrensd en verbonden zijn. De enige oplossing is een totaalaanpak die op duurzame ontwikkeling focust. De kans om deze omslag te maken was zelden zo groot als nu.

Dit statement is een initiatief van VODO (Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling) in samenwerking met WWF, BBL, Groenhart, Broederlijk Delen, Oxfam Solidariteit, Oxfam Wereldwinkels, IEW en KWIA

De enige manier om de klimaatcrisis aan te pakken is dat de al aanvaarde principes van 'de vervuiler betaalt' en 'gelijke rechten voor iedereen' in de praktijk worden toegepast

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234