Dinsdag 17/05/2022

Postpunkparels en veel rommel

New wave l FACTORY RECORDS Communications 1978-92 HHH

Over het Britse platenlabel Factory zijn al boeken geschreven, expo's georganiseerd, en met 24 Hour Party People werd er een paar jaar geleden een film over gedraaid. En nu is er een vierdelige verzamelbox die de sterktes en de zwaktes van het het label uittekent op vier cd's in een sobere maar stijlvol uitgegeven box. DOOR BART STEENHAUT

In 1991 verscheen er met Palatine al eens een uitgebreid overzicht, maar die deed de muzikale erfenis van het label geen recht aan. Na de plotse dood van oprichter Tony Wilson werd het idee geopperd om de box opnieuw uit te brengen, maar gelukkig kon journalist Jon Savage platenfirma Warner, die tegenwoordig de rechten op de Factory-opnames bezit, overtuigen om iets beters samen te stellen. Geen geforceerde thematische onderverdelingen dit keer, maar een goed, chronologisch beeld van wat het label te bieden had.

Een volledig overzicht is het godzijdank niet geworden. Veel van wat Factory destijds uitbracht klinkt niet alleen gedateerd, maar is ronduit onbeluisterbaar. Wilson was een avonturier, een excentriekeling met uitgesproken opinies. En hij boetseerde Factory naar zijn evenbeeld. Aanvankelijk sloot hij niet eens contracten af met zijn bands. Samenwerkingen werden bezegeld met een handdruk en een gegeven woord. En de paar keer dat er handtekeningen nodig waren, werden die volgens de legende in bloed gezet. Het verklaart mee waarom het label meer tot de verbeelding is blijven spreken dan het merendeel van de muziek op deze box. Want die is - u voelde het al aankomen - even divers als wisselvallig.

The Haçienda

Maar eerst het goede nieuws. De eerste cd, die het postpunkrepertoire van Factory compileert, is uitstekend. Joy Division bijt de spits af, maar ook Cabaret Voltaire, OMD en The Names, de enige Belgische groep die ooit op het label verschenen is, maken indruk. Of dat overaanbod aan kwaliteit echt met Wilsons visie te maken had, is valt te betwijfelen. In die periode wemelde het in het Verenigd Koninkrijk van dergelijke groepen, en de meesten hadden op z'n minst één sterk nummer in de vingers voor ze weer in de anonimiteit verdwenen. In het geval van A Certain Ratio waren het er vier, allemaal present op de cd.

In de jaren tachtig werd de eenheid vooral bewaard door de verbluffende hoezen van ontwerper Peter Saville. Muzikaal sprong het alle kanten op. The Duritti Column lonkte naar modern klassiek, Kalima maakte middelmatige cocktailjazz, en de folkpop van James, die later wel tot wasdom zou komen, beklijfde nog niet echt.

En toen deden rave en house hun intrede. Wilson baatte de legendarische discotheek The Haçienda uit, die uiteindelijk het begin van het einde zou inleiden. Met Happy Mondays tekende hij zijn laatste belangrijke groep, maar oplopende schulden, het vertrek van New Order en het feit dat Wilson de voeling met de nieuwste tendenzen in de muziek verloor, deden het label de das om. De schaduw van Joy Division, New Order en Happy Mondays over dit overzicht is groot. Tel daarbij nog een aantal verdienstelijke eendagsvliegen, wat te vroeg gesplitte bands en een boel terecht vergeten acts. Dat is de balans van Factory, en van deze verzamelbox. Niet meer, maar zeker ook niet minder. (Factory/Warner)

DOWNLOAD EERST: Joy Division: 'She's Lost Control', OMD: 'Electricity', A Certain Ratio: 'Knife Slits Water', New Order: 'Blue Monday', Happy Mondays: 'Kinky Afro'

n Het vertrek van de succesvolle band New Order (foto) luidde mee de ondergang van Factory in.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234