Donderdag 21/01/2021

Nieuwjaar

Postbodes en vuilnisophalers zien traditie van nieuwjaarsfooi door de neus geboord

Beeld Photo News

Legt u tijdens de eindejaarsperiode het envelopje voor de sympathieke postbode of vuilnisophalers al van tevoren klaar? Dan bent u eerder de uitzondering op wat ooit de regel was: de nieuwjaarsfooi. 

"Ach ja, de tijden veranderen", zegt Geert*, bezig aan zijn 38ste jaargang als postbode in West-Vlaanderen. In zijn begindagen was het nog gebruikelijk: in de eerste week na Nieuwjaar even het hoofd binnensteken bij de gekende gezichten op zijn route. De beste wensen, een druppel en een cent als dankbetuiging voor de geleverde brieven.

Hij vertelt het met een zekere weemoed. "Die traditie bracht toch wat erkentelijkheid", geeft Geert toe. "Maar goed, nu is dat al enkele jaren compleet weggevallen." De druppel sowieso, alcohol tijdens het werk behoort toe aan een vergeten generatie.

Het envelopje aannemen mag wel nog van Bpost. "Onze policy is heel duidelijk", zegt Barbara Van Speybroeck. "Postbodes mogen zelf niet aansturen op een gift, ze mogen het wel aanvaarden indien aangeboden." En aanbellen met de beste wensen blijft toegestaan, zolang de postbode op tijd terug is van de ronde.

Kliklijn

Ook voor de vuilnismannen en -vrouwen was het lange tijd traditie om aan te bellen met nieuwjaarswensen en een uitgestoken hand. Maar bij de meeste ophaaldiensten wordt de nieuwjaarsfooi gezien als 'iets uit het verleden', vooral door de privatisering van de ophaaldiensten. 

Bij de Gentse afvalintercommunale Ivago is de fooienronde sinds de oprichting in 1994 verboden. Dat houdt niet alleen de vraag om geld in, maar ook aanbellen of zelfs vrijwillige giften aanvaarden. "Ter vervanging is er wel een premie gekomen voor wie een gunstige evaluatie krijgt. Die loopt bijna op tot een maandwedde", zegt woordvoerder Koen Van Caimere. 

Wellicht een goed alternatief voor de eeuwige twijfel: als ik niets geeft, wordt mijn vuilnis dan minder goed opgehaald? En hoeveel geef ik dan? In Antwerpen werd in 2013 een kliklijn opgestart voor het stadsbestuur om schooien tegen te gaan. Volgens ombudsvrouw Karla Blomme zijn daar het afgelopen jaar geen klachten meer over binnengekomen.

Tijdens of na de werkuren aanbellen bij bewoners voor een eindejaarsfooi, is in veel steden niet meer toegelaten.Beeld Jimmy Kets

"Ik heb hen twee weken geleden 's avonds aan de deur gehad", zegt een collega uit het Brusselse, die ongeveer 10 euro gaf. Daar is de nieuwjaarsronde wel nog toegestaan. "Bewoners zijn niet verplicht om geld te geven", zegt Etienne Cornesse, woordvoerder van Net Brussel. "Het is een oude traditie en het geeft onze teams de mogelijkheid om contact te leggen met de bewoners, wat tijdens de vroege werkuren lastig is."

Dat mochten ze doen tussen 8 en 22 december, en bewoners kregen op voorhand een flyer met het afvalteam in de bus ter herkenning. Anders bestaat de kans dat je, net zoals de eerder vermelde collega, een valse vuilnisophaler aan de deur krijgt die om geld vraagt. "We ontvangen inderdaad klachten van inwoners die zijn misleid door oplichters", beaamt Cornesse.

3 à 5 euro

Voor Geert gebeurt dat dus in de week na Nieuwjaar. Hij schat dat er volgende week misschien vijf mensen hem zullen binnenroepen voor een dankbetuiging en om 'zijn Nieuwjaar' te overhandigen. "Het gaat dan over 3 à 5 euro." Meer hoeft dat voor hem ook niet te zijn, het is de geste die telt. "En dat is voor die mensen nog steeds 200 Belgische frank, hoor."

Dat laatste doet vermoeden dat het vooral een oudere generatie is die iets geeft. Mensen die opgroeiden met de postbode als deel van het meubilair. Het is vooral die familiaire band die de laatste decennia een deukje heeft gekregen, en dus ook het aantal nieuwjaarswensen, -brieven en -fooien.

"Ik doe mijn huidige ronde al 23 jaar en ken heel wat mensen, maar verder dan een goeiendag en een korte babbel geraak ik vaak niet meer", zegt Geert. Tijdsdruk en traditie gaan niet hand in hand. "Om even naar binnen te gaan, heb ik gewoon de kans niet."

* Geert is een schuilnaam.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234