Dinsdag 22/09/2020

Portugese 'Super Mario' doet goed voor iedereen

Mario Centeno nam het voorzitterschap van de eurogroep afgelopen weekend over van de Nederlander Jeroen Dijsselbloem. Wie is deze Portugese minister, in eigen land 'Super Mario' genoemd?

Mario Centeno, de Cristiano Ronaldo van Ecofin. De beste van alle Europese ministers van Financiën. Het was de Duitse minister Wolfgang Schäuble die zijn Portugese evenknie deze lof toezwaaide, in het voorjaar van 2017. Toen kon een benoeming als voorzitter van de eurogroep eigenlijk al niet meer misgaan. Zaterdag nam Centeno het voorzitterschap van Jeroen Dijsselbloem over.

Het kan verkeren. Kort nadat Portugal de meest linkse regering van Europa kreeg, in 2015, bekritiseerde Schäuble het Zuid-Europese land nog in alle openheid. Links had de verkiezingen gewonnen met de belofte dat ze zouden breken met het bezuinigingsbeleid. "Zeer gevaarlijk", oordeelde Schäuble. De Portugezen moesten "niet de indruk wekken dat ze willen terugkeren van de ingeslagen weg".

Als minister van Financiën moest Mario Centeno schipperen tussen twee krachten. Aan de ene kant moest hij rekening houden met de eisen van de Communistische Partij en het Links Blok, twee partijen waarvan de regerende Socialistische Partij afhankelijk is. Aan de andere kant probeerde hij te voldoen aan de eisen uit Brussel.

Hij slaagde met vlag en wimpel. In 2016 bedroeg het Portugese begrotingstekort 2,1 procent: ruim beneden de vereiste 3 procent. Centeno ontdeed Portugal op die manier van het verscherpte Europese toezicht waaronder het land stond sinds de economische crisis. De werkloosheid daalde eveneens in sneltempo: tot 8,5 procent in het derde trimester van 2017 (de laatste bekende cijfers). Er is bovendien voorspeld dat de Portugese economie deze eeuw nog nooit zo hard groeide als nu.

Het zijn fantastische rapportcijfers. In eigen land groeide Centeno uit tot de populairste minister. En ook in Brussel kan hij niet meer stuk, getuige zijn verkiezing tot eurogroepvoorzitter.

Centeno studeerde aanvankelijk aan de Lisbon School of Economics and Management. Zijn vader was op jonge leeftijd overleden. De familie had geld ingezameld zodat hij en zijn broers konden studeren, vertelde Centeno in een interview. Later stoomde hij door naar Harvard. Hij maakte carrière bij de Portugese centrale bank, waar hij adjunct-directeur op de afdeling economische studies werd. Al die tijd hield hij zich op afstand van de politiek.

Het maakt dat de Portugezen hem moeilijk kunnen plaatsen: is hij links of rechts? "Het enige wat bepaalt wie ik ben, is mijn familie en Benfica (voetbalclub uit Lissabon, red.)", zei Centeno erover, in het weekblad Visão. "Cultureel" noemt hij zich links. Maar in politiek of economisch opzicht? In Visão omschreef hij zijn economisch gedachtegoed als "fusion". "Mijn liberalisme houdt in dat de maatschappij het individu niet mag verdrukken", zegt hij ook.

Een liberaal wil hij zich niet noemen. Toch staat Centeno bekend als iemand die gelooft in de markteconomie. Hij maakte als arbeidseconoom school met een pleidooi voor één arbeidscontract, zodat vast minder vast en flex minder flex zou worden. Dat idee haalde het verkiezingsprogramma van de Socialistische Partij niet. De huidige premier António Costa haalde Centeno binnen om de economische paragraaf van zijn programma op te stellen. Daarna was Centeno een logische kandidaat voor het ministerschap van Financiën.

Centeno besloot om, na jaren waarin de broekriem was aangehaald, de Portugezen weer wat ademruimte te gunnen. Hij verhoogde het minimumloon en verlaagde de belastingen voor mensen met een laag of een middeninkomen. Zo kreeg hij de Portugese economie weer aan de praat.

Intussen gebruikte hij zijn bevoegdheid om een deel van de begrote uitgaven in te houden en aan te wenden voor het aflossen van schulden - dat mag de Portugese minister van Financiën. In 2016 hield hij 943 miljoen euro in, een record.

Links ongenoegen

Er valt iets te zeggen voor het aflossen van de Portugese schuldenberg. Die bedraagt meer dan 130 procent van het bbp; alleen Griekenland en Italië hebben zich dieper in de schulden gestoken. Toch haalde Centeno zich met zijn inhoudingen de woede van links op de hals.

In Europa werd goedkeurend gekeken naar zijn prudente beleid. Daar zien ze een Zuid-Europeaan die Griekenland kan helpen op eigen benen te staan, los van de Europese hulpgelden. Een politicus die weet hoe hij een middenweg moet bewandelen. Met een links tintje, maar met een heilig geloof in begrotingsdiscipline.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234