Woensdag 08/12/2021

Populisme (1)

"Tussen sp.a en extreem links gaapt een gat" is de heel juiste vaststelling van David Van Reybrouck in zijn 'Pleidooi voor populisme' (DM 26/8). Het is de vaststelling die Wouter Van Bellingen onlangs maakte met zijn oproep tot linkse samenwerking. Het was de vaststelling van Jef Sleeckx en de oude garde socialisten in hun steun aan het verzet tegen het Generatiepact. Het is de vaststelling die vandaag de SPD de stuipen op het lijf jaagt. En die de sp.a verleidde tot een campagne voor "arbeiders in het parlement".

Maar Van Reybrouck gaat nogal kort door de bocht door aan deze vaststelling een pleidooi voor "meer" en "beter" populisme vast te haken. "Om de democratie optimaal te laten draaien." Een pleidooi voor "een grote links-populistische partij" die "de politieke kleurenwaaier in Vlaanderen verrijkt".

David Van Reybrouck verwelkomt de "gematigdere fase" waar extreem rechts naar evolueert. Hij stelt vast dat "het laagopgeleide volk" voor de grote rechts-radicale beweging stemt. En hij wil het een linkse variant aanbieden naar model van de SP in Nederland. Daarbij wordt nogal gemakkelijk uitgegaan van een "nieuwe maatschappelijke breuklijn die niet klassiek sociaaleconomisch van aard is", maar cultuuretnisch: kosmopolitisch versus nationalistisch.

Radicaal rechts is zich inderdaad aan het heruitvinden rond een separatistisch en nationalistisch vertoog. Maar dat vertoog is veel meer dan populisme. Het is de terugval op een Vlaamse identiteit (en op eenzelfde manier in andere omstandigheden op een Franstalige en Waalse identiteit) van een brede middenklasse die onder druk staat in een flexibele superconcurrentiële wereldeconomie. Rechts herstructureert zich rond een soft 'Eigen volk eerst'. Zijn electoraal monopolie op het "blijvend verlangen naar politieke betrokkenheid" is inderdaad het gevolg van de zwakte van links. Maar daar zomaar links populisme tegenover stellen om de democratie te redden is nogal kortzichtig.

Denkt David Van Reybrouck dat de laaggeschoolden niet geïnteresseerd zijn in een dialoog met hun Franstalige en Waalse lotgenoten? Denkt hij de democratie te redden zonder de solidariteit te redden om de kloof tussen arme en rijk aan te pakken? Is het links-populisme van Van Reybrouck ook een links-separatisme, links-flamingantisme, links-wallingantisme? Vragen waarop een duidelijk antwoord nodig is. Anders verwordt een juiste vaststelling over het gat van het populisme tot een gat van opportunisme.

Raf Verbeke, CAP,

www.anderepolitiek.be

Populisme (2)

In het licht van de discussie over het populisme stel ik me de vraag of het links-populistische gedachtegoed in Vlaanderen als 'verkoopbaar' zal worden beschouwd. Sinds begin jaren negentig zit één welbepaalde partij om de haverklap in te hakken op 'de linkse ratten'. Met stijgende verontwaardiging heb ik de voorbije verkiezingen gemerkt dat het aantal partijen dat wildweg links met de grond gelijk wil maken sterk is toegenomen. De populaire Vlaamse kranten zijn sindsdien het voornaamste propagandamiddel van die rechts-populistische partijen geworden. Ik vraag me dan ook ten zeerste af hoe een linkse populistische partij enige media-aandacht zal krijgen...

Als niet één of meerdere socialistische zwaargewichten zal 'overlopen' naar een nieuwe links-populistische partij, zal die partij om te beginnen al moeite hebben om haar bestaan kenbaar te maken. De enige manier om het linkse gedachtegoed te 'verkopen' is door het hervormen van de populaire media. Diezelfde media die na het ontslag van premier Yves Leterme er als de kippen bij waren om in eerste instantie een soundbite van Jean-Marie Dedecker te registreren, maar 'vergaten' of simpelweg weigerden een reactie te vragen aan de linkse PVDA, die aan de linkerzijde, volgens mij, het potentieel heeft om, net als de SP in Nederland, uit zijn voegen te barsten en uit te groeien tot een grote partij waarmee rekening gehouden moet worden.

Hannes Vanwymelbeke, Anzegem

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234