Dinsdag 18/05/2021

Besparing VRT

Populaire regioprogramma's worden slachtoffer van commerciële VRT-logica

Ruben Van Gucht (achteraan) presenteert op zaterdag De weekwatchers. Hier zijn Rob Vanoudenhoven, Frank Deboosere en Sabine De Vos te gast. Beeld © joris casaer
Ruben Van Gucht (achteraan) presenteert op zaterdag De weekwatchers. Hier zijn Rob Vanoudenhoven, Frank Deboosere en Sabine De Vos te gast.Beeld © joris casaer

Drie regionale redacties sluiten de deuren en de regioprogramma's in het ochtendblok verdwijnen. Radio 2 is het grootste slachtoffer van het veelbesproken transformatieplan van de VRT-directie. Cijfermatig is die beslissing perfect te verdedigen, maar of ze daarom ook de juiste is?

Laten we beginnen met het cijferverhaal. Wie met een rekenmachine in de hand de toekomst van de VRT uitstippelt, komt al snel bij Radio 2 uit. Vorig jaar liepen de totale kosten voor het radionet op tot 28,7 miljoen euro. Daarmee is Radio 2 de duurste radiozender aan de Reyerslaan. Ter vergelijking: Radio 1 deed het in datzelfde jaar met 20,7 miljoen, Studio Brussel had 15,1 miljoen nodig, Klara 13,8 miljoen en MNM soupeerde 12,3 miljoen op.

Die kostprijs hoeft op zich geen gigantisch probleem te zijn, als daar ook de nodige inkomsten tegenover staan. Maar ook wat dat betreft is Radio 2 lang niet de beste leerling van de klas. De zender was in 2014 goed voor 9,5 miljoen euro aan reclame-inkomsten. Enkel Radio 1 deed het met 6,6 miljoen slechter. Absolute koploper wat die reclame betreft is Studio Brussel. De jongerenzender kost zowat de helft van Radio 2 en brengt met 17,3 miljoen aan reclame-inkomsten bijna dubbel zoveel op.

Logisch ook. Adverteerders kiezen voor reclameruimte op een zender die de commercieel interessante doelgroep van 18- tot 54-jarigen bereikt. Liever dat dan te investeren in een zender met een veel diverser en vooral ouder luisterpubliek zoals Radio 2, ook al is dat publiek dan vele malen groter dan dat van StuBru. Dat wordt ook duidelijk in de reclametarieven. Wie een spotje van dertig seconden in het ochtendblok van Studio Brussel wil binnensmokkelen, telt daar 2.040 euro voor neer. Bij Radio 2 kost datzelfde spotje 1.330 euro. Dat een directie op zoek naar een te schrappen kostenpost terechtkomt bij de duurste en voor adverteerders minder aantrekkelijke radiozender valt vanuit boekhoudkundig standpunt nog te begrijpen.

Al wordt bij de VRT ontkend dat de commerciële sterkte, of net het gebrek eraan, bepalend is om Radio 2 te treffen. De provinciale vertakking van de zender, met in elke provincie een apart gebouw, was gewoon te duur. Die gebouwen moesten worden onderhouden, je hebt een receptie nodig... "Zulke kosten wil de VRT zien verdwijnen", zegt een bron. De regioredacties in West-Vlaanderen, Antwerpen en Limburg zullen daarom een goedkoper onderdak krijgen, dat wordt gehuurd. De redacties zullen minder mankracht hebben, omdat er 's ochtends niet langer regionaal wordt ontkoppeld. Hoeveel mensen daar van job zullen moeten veranderen, is nog niet duidelijk.

null Beeld © joris casaer
Beeld © joris casaer

Het verschil maken

Het verlies van de provinciale radiohuizen mag volgens de VRT dan vooral symbolisch zijn, dat de omroep het mes zet in de regionale werking van Radio 2 zorgt niettemin voor veel onbegrip. "Onbegrijpelijk", zegt Leen d'Haenens, hoogleraar communicatiewetenschappen aan de KU Leuven. "We baden al niet in weelde wanneer het om regionale berichtgeving gaat. Er zijn wel de dagelijkse regiopagina's van de populaire kranten en we hebben ook een aantal huis-aan-huisbladen, maar vooral wat beleidsnieuws betreft blijven we toch wat op onze honger zitten. Het beleid in steden als Roeselare en Kortrijk wordt nog wel opgevolgd, maar daartussen liggen enorme blinde vlekken. In veel gemeenten wordt de burger gewoon niet meer geïnformeerd over de beslissingen van het lokaal bestuur. Net daarop zou de VRT moeten inzetten."

De hiaten in de regioverslaggeving zijn een logisch gevolg van besparingsoperaties die telkens op de regioverslaggeving zijn afgewenteld. "Regiojournalistiek wordt vaak niet voor vol aanzien", vertelt Steve Paulussen, professor communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen. "En dus komt men op zoek naar centen snel daar terecht. We zien dat er nu bijvoorbeeld online volop wordt geëxperimenteerd met burgerjournalistiek, waarbij lezers zelf tekst en foto's aanleveren, in een poging de kosten te drukken."

null Beeld kos
Beeld kos

Ook al omdat die regio commercieel gezien niet meteen een vetpot is. Wie zich concentreert op een geografisch beperkt gebied heeft het nu eenmaal moeilijk om een voldoende breed en voor adverteerders interessant publiek te bereiken.

Regioverslaggeving staat niet dus meteen hoog op het prioriteitenlijstje bij de commerciële mediabedrijven. Dat biedt kansen voor de openbare omroep om het verschil te maken. Precies wat Radio 2 de voorbije jaren ook deed, tot grote tevredenheid van zijn luisteraars. De regionale programmablokken blijven immens populair en uit een recente bevraging van de verenigingen uit het middenveld blijkt dat zij Radio 2 als een betrouwbare, makkelijk bereikbare partner zien.

Dat dreigt nu weg te vallen. Het regioblok in de vooravond werd begin dit jaar al geschrapt, het ochtendblok volgt binnenkort. Wat overblijft, is een uurtje regioradio over de middag en een aantal 'microslots' met regionaal nieuws. Een grote groep luisteraars op zoek naar regionaal nieuws komt zo steeds meer in de kou te staan.

Kanarievogel

De trouwe Radio 2-luisteraars - u weet wel, die met de kanarievogel op de achterruit - hoeven echter nog niet te wanhopen. Sinds het plan deze week uitlekte, regent het verontwaardigde reacties. Net zoals bij FM Brussel lijkt de directie de populariteit van de zender te hebben onderschat. De luisteraars nemen het op voor Radio 2. Ook in de politieke wereld, bij meerderheid en oppositie, is men niet blij met het voornemen van de directie.

Minister van Media Sven Gatz (Open Vld) wil voorlopig niet reageren op het plan van de VRT-directie. "Dit moet eerst worden besproken op de raad van bestuur." Die buigt zich vandaag over het plan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234