Zaterdag 23/10/2021

pop u de bijlmoordenaar in Ed Harcourt

'Laatst zei een kerel in de pub iets onwelvoeglijks tegen mijn vriendin. Ik rende naar huis, haalde een enorme bijl uit de schuur en wilde hem ermee te lijf gaan'

'Misschien is god gewoon de duivel op Prozac'

Op Here Be Monsters en From Every Sphere liet Ed Harcourt zijn zwaarmoedigheid nog de vrije loop, maar op zijn nieuwe cd komt de Brit verrassend zelfzeker en euforisch uit de hoek. Strangers is het verslag van een ontluikende liefde, gekalkt op een bij momenten Phil Spector-achtige wall of sound. 'Het kan me geen donder schelen of je mijn platen goed vindt of niet', vertelt hij ongevraagd. 'Want ik weet wel zeker dat ik tot het eind van mijn dagen muziek zal blijven maken.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Dirk Steenhaut

Ed Harcourt is gauw afgeleid. Eigenlijk doet hij er alles aan om het interview zo lang mogelijk uit te stellen. Hij heeft zopas een knappe cover van The Lovin' Spoonfuls 'Darling Be Home Soon' ingeblikt, en die wil hij absoluut laten horen. Vervolgens toont hij ludieke video-opnamen van zijn band op de tourbus, becommentarieert hij de omslag van een magazine dat tussen ons in op tafel ligt en toont hij glunderend snapshots van zijn nieuwe vriendin, Gita Langley, die op Strangers als violiste te horen is.

"Een prachtmeid, niet? Ze is geestig, getalenteerd en zo sexy dat het haast ondraaglijk wordt. Ik ben al vaker verliefd geweest", zegt de 26-jarige zanger, "maar deze keer is het onvoorwaardelijk. Na twintig maanden krijg ik nog altijd vlinders in de buik als ik over Gita praat. Voor haar ga ik door het vuur, man. Als we ooit uit elkaar gaan, hoef ik niemand anders meer. Dan begraaf ik mij in een fucking klooster." (lacht)

Gita ligt aan de oorsprong van het feit dat Harcourts nieuwe cd persoonlijker, positiever en directer klinkt dan ooit. "Vroeger schreef ik vager en afstandelijker. Ik wilde niet te veel prijsgeven omdat ik bang was voor wat de mensen over mij te weten zouden komen. Nu kan het me niet meer schelen: ik ben in de zevende hemel."

Eigenlijk is andermans geluk een beetje saai, Ed. Geen hond die er zich mee identificeert.

"Je zult wel gelijk hebben. In het begin zong ik enkel droevige liedjes, maar het is nu eenmaal moeilijker én uitdagender een opgewekt nummer te schrijven, zonder dat het melig wordt. In dat opzicht heb ik veel opgestoken van John Sebastian van The Lovin' Spoonful. Na From Every Sphere snakte ik weer naar eenvoud en emotie, maar veel van mijn nieuwe songs zijn ook een beetje tongue-in-cheek. Alleen vrees ik dat mijn humor soms de mist in gaat. Te subtiel wellicht."

In 'Loneliness', een sprankelende popsong met een druilerige tekst, speel je met het cliché dat een artiest moet lijden voor zijn werk: 'Loneliness, what would I do without you?' Alsof je je voor je opgewektheid wilt verantwoorden.

"Helemaal. Ik ben blij dat je dat opmerkt, want niets is frustrerender voor een artiest dan verkeerd te worden begrepen. Ik ga mezelf dan meteen ter discussie stellen. Maar het zou hilarisch zijn mocht dat nummer een hit worden en ooit op een festivalwei door duizenden mensen worden meegezongen. Het is altijd mijn droom geweest subversieve popsongs te schrijven. The Beatles waren daar erg goed in."

Waarom heb je je nieuwe cd Strangers genoemd?

"Bij het begin van een nieuwe relatie ben je voortdurend bezig uit te vissen wie de vrouw naast wie je 's ochtends wakker wordt nu eigenlijk wel is. Je kent haar immers nog niet echt. Maar zelfs voor mezelf ben ik een vreemde: ik sta vaak te kijken van mijn eigen stommiteiten. Een andere vaststelling is dat de mensen die naar mijn muziek luisteren voor mij ook onbekenden zijn. Zodra mijn platen in de winkel liggen, zijn de liedjes niet langer van mij. Ik moet ze loslaten, zoals een kind dat je voor het eerst naar school brengt. Mijn songs zijn als mijn kinderen: hoe ouder ze worden, hoe meer ik ervan vervreemd. Die van mijn debuut-cd zijn intussen onhandelbare adolescenten geworden: ze zitten aan de drugs en snuiven lijm."

Je nieuwe plaat kwam tot stand op een afgelegen plek in de Zweedse bossen.

"We zaten in het donker terwijl het buiten sneeuwde, een heel bijzondere atmosfeer. In Londen word ik te veel afgeleid. Ik wil er naar de pub of een concert. En mocht ik in Spanje opnemen, dan zat ik wellicht de hele dag op het strand. Als ik me niet volledig van de wereld afsluit, krijg ik niets gedaan. Ik raak snel uit mijn concentratie. Je kent Chuck E. Weiss, niet? (vriend van Tom Waits, over wie Rickie Lee Jones ooit 'Chuck E's in Love' schreef, DS) Toen men hem vroeg waarom er tussen zijn eerste en tweede plaat een kloof van twintig jaar gaapte, antwoordde hij droogjes: 'Ik was afgeleid.' (schatert) Dat vond ik wel cool.

"Hoe ik bij een Zweedse producer verzeild raakte? Jari Haapalainen speelt bij The Concretes, een band waarmee ik heb getoerd en bevriend ben geraakt. We hebben dezelfde muzikale smaak. Deze keer wilde ik live opnemen op 10-inch-tape. Computers waren taboe en geen enkel liedje mocht langer dan vier minuten duren. Dat zag Jari meteen zitten. We hebben vooral belang gehecht aan de flow, de logische opeenvolging van de nummers. Eigenlijk zou ik het liefst alleen maar toeren en in de studio zitten. Ik schilder en lees ook veel. Want als ik niets om handen heb, raak ik betrokken bij vechtpartijen of ga ik me te buiten aan de drank."

Naar je songs te oordelen speelt alcohol een wel zeer grote rol in je leven en werk.

"Ik drink veel, maar dat is niet mijn schuld. Op tournee valt er gewoon niet aan te ontkomen: de kleedkamer staat altijd vol gratis drank. Voor ik op moet, ben ik doorgaans erg nerveus, dus drink ik om mijn zenuwen de baas te blijven. Na het optreden drink ik een glas met vrienden of fans. En tegen dat ik weer thuis ben, ben ik het drinken zo gewoon dat ik het niet zomaar kan laten. Ik ben geen alcoholist hoor, alleen heb ik inmiddels het gestel van een os gekweekt. De meeste mensen drink ik moeiteloos onder tafel. Met uitzondering van songwriter Michael J. Sheehy. Maar dat is dan ook een Ier. (lacht)

"Toen ik From Every Sphere inblikte, was ik tamelijk nuchter. Maar toen het uitraakte met mijn toenmalige vriendin, met wie ik al vijf jaar samen was, ging ik door het lint. Ik dronk, probeerde iedere drug waar ik beslag op kon leggen, sliep met veel verschillende vrouwen... Ik had mezelf niet meer onder controle en ontspoorde totaal, maar inmiddels ben ik weer wat gekalmeerd. Ik neem mijn werk heel ernstig op. Ik wil de mensen raken met wat ik doe, hen iets doen voelen dat ze nog niet eerder hebben gevoeld. Ik heb geen zin me te verbergen achter geluidseffecten of om, zoals zoveel artiesten tegenwoordig, geaffecteerd te klinken.

"De plaat die mijn leven door elkaar heeft geschud, is Sister Lovers van Big Star. Die rauwheid, die eerlijkheid, die intensiteit, dat wil ik zelf ook bereiken. Geen idee van wat er destijds in Alex Chiltons hoofd omging, maar... it's fucking genius. Op die cd legt hij echt zijn hart bloot."

Er doen veel sterke verhalen over jou de ronde. Wanneer heb je je voor het laatst als een idioot aangesteld?

"O, er gaat geen dag voorbij zonder dat ik me onsterfelijk belachelijk maak. Ken jij nog iemand die om zeven uur 's ochtends in het park in bomen hangt, of over het hek van een golfterrein klimt om de watersproeiers af te zetten? En het kan nog erger. Laatst had een kerel in de pub iets onwelvoeglijks tegen mijn vriendin gezegd. Ik rende naar huis, haalde een enorme bijl uit de schuur, ging terug en wilde hem ermee te lijf gaan. Nog een geluk dat mijn vriend Andy, een beer van een vent, me tijdig wist in te tomen. Achteraf bekeken een nogal genante situatie. Let wel, officieel mag ik een bijl in huis hebben, hé. Ze dient om hout te hakken in de tuin. (grinnikt) Ach, ik ben van nature zo mak als een lammetje, maar als iemand mijn vriendin lastig valt, verander ik in de duivel zelve."

In 'The Trapdoor', een van de donkerste tracks uit je cd, peil je naar de oorzaken van het dodersinstinct.

"Die song is zo beklemmend dat ik soms het gevoel heb dat iemand anders hem heeft geschreven. Hij is verwant met 'He's Building a Swamp' uit Maplewood en gaat over onze aangeboren aanleg om te martelen, te verkrachten, te verminken en te moorden. Tegelijk besef ik dat die agressie ook in mij sluimert, hoor. Mannen zijn tot vreselijke dingen in staat als ze hun zin niet krijgen. Alleen, waarom moet het altijd zo destructief? Het zijn altijd mannen - dikke, rijke venten - die de boel verknallen. Er bestaat geen moraal meer, man. De mensen zijn geobsedeerd door beltonen, reality-tv en voyeuristische seks. En de Amerikanen zijn het ergst van al.

"Onder Bush is de rechts-christelijke lobby nog machtiger geworden. Homohuwelijken? Abortus? Geen sprake van. Dus wordt een vrouw die verkracht is geweest en de baby niet wil houden, gedwongen zich te laten 'helpen' in een donker steegje, met het risico dat ze het niet overleeft. Jezus! En intussen jongleert George Bush met het woord vrijheid alsof het een strandbal was. Amerika is een fijn land, hoor. Ik heb er veel goede vrienden, maar ik hoop echt dat er gauw een machtswissel komt. Al heb ik evenzeer de pest aan Tony Blair."

'The Music Box' gaat ook over zinloos oorlogsgeweld en herinnert aan The Painted Bird, de roman van Jerzy Kosinski. Verwijst het naar een specifieke gebeurtenis?

"Dat nummer vormt een tweeluik met 'The Trapdoor' en is geïnspireerd door het verhaal van een vriend van mijn ouders. Als kind, tijdens de Tweede Wereldoorlog, woonde hij in Oost-Duitsland en moest hij met zijn familie op de vlucht. De Russen waren in aantocht en die hadden de gewoonte hele steden plat te branden. In de song vindt een soldaat een muziekdoos die door een kind in een leeg huis is achtergelaten. Hij luistert naar het muziekje en dat brengt een emotioneel proces teweeg waardoor hij zich afvraagt: 'Waarom ben ik hier? Waarom vecht ik in een oorlog die alleen maar bedoeld is om iemands ego op te krikken?'

"Ik vind het een van de beste songs die ik ooit heb geschreven, omdat hij echt iets vertelt over een wereld waarin kinderspeelgoed en wapens worden geproduceerd door dezelfde grote corporaties."

'Let Love Not Weigh Me Down' heeft iets van een gebed. Ben je gelovig?

"Religies intrigeren me, maar ik ben tegen kerken en georganiseerde godsdiensten. Die zijn te veel uit op macht en controle. Ik bid soms wel, vooral als er iets naars gebeurt, en ben ook wel gefascineerd door concepten als god en duivel. Ha, misschien is god gewoon de duivel op Prozac? Ik ben er nog niet uit wat precies mijn relatie met god is, maar ik ben geneigd de positie van Randy Newman te kiezen: als god bestaat, waarom heeft hij dan een soort geschapen die elkaar systematisch uitmoordt? Waarom laat hij dan drama's gebeuren zoals onlangs in Beslan?"

In 'Born In the Seventies' haal je uit naar de zelfgenoegzame generatie die vindt dat vroeger alles beter was.

"Ik zie ernaar uit ouder te worden, maar raak altijd geïrriteerd door lieden die beweren dat alles al eens gedaan en niets nog origineel is. Ik heb een rothekel aan betweters, aan kerels die je de indruk geven dat ze alles al hebben gezien en meegemaakt. Iedere generatie moet haar eigen statement maken en ik weet zeker dat je nog altijd iets kunt creëren dat fris en vitaal is. 'Born In the Seventies' is, net als 'Kids', gericht tegen het status quo."

In 'The Storm Is Coming' zing je: "I hope it turns your life upside down." Soms moet je iets afbreken om aan iets nieuws te kunnen bouwen.

"Precies. Socrates wist al dat je uit chaos orde kunt creëren. Misschien moeten we terug naar de zorgeloosheid van onze kinderjaren. Kinderen kennen geen angst, die komt pas met het ouder worden. Er zijn natuurlijk mensen die een been kwijtraken door op een oude landmijn te trappen, maar al bij al is het leven zo slecht nog niet.

"Ik wilde dat de cd zou beginnen met iets overrompelends, iets dat je meteen bij de ballen zou grijpen. 'The Storm' is voor mij psychedelische gospel, mijn manier om duidelijk te maken: ik ben terug, voel me sterker dan ooit en zal me door niets of niemand laten tegenhouden. Zeker, de wereld is een klerezooi, maar we redden ons wel. Tenslotte kun je maar van het leven genieten als je je bewust bent van je sterfelijkheid. We zijn slechts voer voor de wormen, hé. Vroeger piekerde ik daar veel over, maar nu lig ik er niet meer wakker van. Als je tijd gekomen is, moet je gaan. En wat mij betreft het liefst door een hartaanval terwijl ik seks heb met vier verpleegsters, na een maaltijd van kreeft en champagne. Of ben ik echt te veeleisend?"

De cd Strangers van Ed Harcourt is uit bij Heavenly/EMI.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234