Zaterdag 30/05/2020

'Politieke vuist? Mijn eigen navel, ja'

In tijden van racistische oprispingen houdt Michael Kiwanuka de vinger stevig aan de pols met een song als 'Black Man in a White World'. 'I'm not angry, I'm not mad', klinkt het nochtans in zijn moderne gospel. Tja, waarom eigenlijk niet?

We spreken Michael Kiwanuka een dag nadat een Turkse rapper op Radio 1 zijn gal spuwde over de al te blanke festivals. Op een van die feesten voor bleekscheten staat de Londense songschrijver straks zelf (Dranouter), en als kind van Oegandese ouders, die opgroeide in een welgestelde blanke wijk van Londen, kun je hem ervaringsdeskundige noemen.

Hoe ervaart hij dat 'white label' op festivals? "Weet je, misschien zou het ons al heel erg vooruithelpen als we niet al te slordig zouden jongleren met termen als racisme en discriminatie. In sommige gevallen komt het doodgewoon neer op cultuurverschillen. In Londen moet je maar eens rondlopen in een Indische of zwarte wijk. Veel van die mensen gaan nooit naar een festival, omdat ze ook nooit gaan kamperen. Het hoort gewoon niet bij hun interesses.

"Ik deed dat wél als kind, omdat ik in een blanke buurt opgroeide. Voor mij is dat dus normaal, net zoals het gebruikelijk is in andere culturen om in kleermakerszit op de grond te eten. (grinnikt) Misschien moeten Belgen zich maar eens afvragen: houden de zwarten in ons land eigenlijk wel van kamperen? Het zou heel wat misverstanden over discriminatie kunnen oplossen."

Zelf viel het Kiwanuka al veel langer op dat hij tijdens concerten nooit voor een zwart publiek speelt. "Dat doet me ook wel beseffen dat we meer gesegregeerd leven dan we denken. Zelfs wat muziek betreft, is er rassenscheiding en stereotypering. Vier jaar geleden merkte ik uit eigen hand hoe stereotypering je zelfbeeld kan aantasten. Als Londense kerel uit de middenklasse beantwoord ik bijvoorbeeld niet bepaald aan raciale clichés. Maar toen ik The Sound of BBC won, werd ik voortdurend een zwarte soulzanger genoemd. Erg raar, want zo had ik me nooit gevoeld. Ik voelde me altijd meer verwant met de folkscene, country en pop."

Over die mentale verwarring gaat 'Black Man in a White World' dan ook echt. "Veel mensen zijn er kennelijk heilig van overtuigd dat ik een harde politieke vuist wil maken met die titel, maar eigenlijk pluis ik mijn eigen navel uit. Wie ben ik nu eigenlijk? Dat is de vraag die ik mezelf stel. Ik ben dankbaar voor alles wat mijn ouders en mijn vrienden hebben betekend in mijn leven. Maar ik hoorde nergens thuis: ik was het vlees-noch-visje van de buurt. Ik luisterde naar The Beatles en Nirvana, en ging als enige zwarte naar punkconcerten. Andere zwarte jongens zwoeren bij grime en rauwe rap."

Zou het dan toeval zijn dat Kiwanuka mocht openen voor Adele, songs opnam met persoonlijke helden als Dan Auerbach en Jack White, maar compleet de mist inging toen Kanye West hem naar Hawaï vloog om mee te helpen aan Yeezus? Kiwanuka lacht. "God, dat had niets met kleur te maken. Dat die samenwerking op een sisser is afgelopen, lag helemaal aan mij. Ik was verbluft door zijn aanwezigheid, en die van een legioen assistenten en coproducers. Kanye was nochtans een alleraardigste, ietwat verlegen knul. Hij zei me gewoon: doe wat jou goed lijkt, en bleef toen kijken. Ik... bevroor. Ik was bloednerveus en zweette peentjes."

Minder brein, meer buik

Zelftwijfel nekte hem trouwens ook bij het maken van een tweede plaat, die uiteindelijk nooit het daglicht zag. "Ik moest toegeven dat ik The Sound of 2012 nooit helemaal heb kunnen verzilveren. Home Again blijft een plaat die ik koester, maar plots werd ik ingehaald door heel wat andere songschrijvers (hij bedoelt Ed Sheeran en Ben Howard; GVA). Toen ik aan mijn tweede plaat begon, die Night Songs had moeten heten, merkte ik dat ik steeds harder twijfelde aan mijn eigen capaciteiten. Had het wel zin om op hetzelfde elan verder te gaan? Wat een geluk dat producers Inflo en Danger Mouse me uit die impasse hielpen. Dankzij Danger Mouse veranderde ik het geweer van schouder, en leerde ik minder mijn brein en meer mijn buik te volgen."

Toen wij Danger Mouse een paar jaar geleden spraken, vertelde die dat hij aan één soort artiesten een gloeiende hekel had: aan muzikanten die hem zo graag wilden imponeren, dat ze hem naar de mond probeerden te praten. "Zonder eigen smoel is een artiest geen knip voor de neus waard", zei die toen.

Toont Kiwanuka op de symfonische soulplaat Love & Hate dan zijn ware gelaat? Hij denkt even na. "Dat moet wel. Op Home Again klink ik ook oprecht. Maar deze plaat geeft aan wie ik in het diepst van mijn ziel ben: een zwarte kerel op zoek naar zichzelf, en in gesprek gaat met God."

Love & Hate verschijnt deze week bij Universal. Michael Kiwanuka speelt zondag 7 augustus op Dranouter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234