Dinsdag 29/11/2022

Turks-Nederlandse rel

"Politieke schade van rel ligt vooral bij Nederland"

Archiefbeeld: Premier Mark Rutte ontvangt zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan. Beeld ANP
Archiefbeeld: Premier Mark Rutte ontvangt zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan.Beeld ANP

Hoe ernstig is de crisis in de Turks-Nederlandse betrekkingen, nu het kabinet de Turkse minister Cavusoglu landen op Schiphol verbiedt? Clingendael-expert Adriaan Schout geeft zijn mening.

Fokke Obbema

Hoe bijzonder is het verbod van de Nederlandse regering?

"Dit is natuurlijk heel vergaand. Nederland voelt zich geprovoceerd door de dreiging met economische en politieke sancties en komt daardoor tot dit besluit. Het is de volgende, negatieve stap in een toch al heel gevoelige relatie tussen Europese landen en Turkije. We hebben in de afgelopen tijd al heel wat Turkse provocaties gehad. Denk aan het oppakken van de Turks-Nederlandse journaliste Ebru Umar, denk ook aan het sluiten van de Turkse krant Zaman precies op het moment dat Europa bezig was over de Turkije-deal te onderhandelen. En denk aan de affaire rond de Duitse komiek Jan Böhmermann. Ik zie het per se naar Nederland willen komen van de Turkse minister en het zo hoog opspelen met dreigingen als een volgende provocatie."

Wat denken de Turkse autoriteiten daarmee te bereiken?

"Ze willen er kracht mee uitstralen - laten zien dat ze hun mannetje staan tegenover Europese landen. Ze willen waarschijnlijk ook het Turks nationalisme mobiliseren aan de vooravond van het referendum over de macht van Erdogan. Door de Europese reacties wordt dat op scherp gezet en scharen Europese burgers van Turkse komaf zich misschien nog meer achter hem."

Hoe serieus moeten we het Turkse dreigen met economische en politieke sancties nemen?

"Dat is zeer de vraag. We hebben al vaker dreigementen van Erdogan gehad, vooral over het schrappen van de Turkije-deal. Het bleef dan altijd bij woorden. Ook nu betwijfel ik of het ervan komt. Als het tot sancties komt moet je nog maar zien wie daar de meeste last van zou hebben, Nederland of Turkije. De Turkse economie staat er momenteel niet al te best voor."

Adriaan Schout. Beeld MS
Adriaan Schout.Beeld MS

Wat moet Nederland doen als het zo ver komt?

"Nederland kan in ieder geval er in Europa op aandringen Turkije dan af te straffen. Handelsrelaties vormen altijd een Europese kwestie. Maar het zal nog best lastig worden alle Europese landen mee te krijgen. En Turkije gaat dan natuurlijk proberen Europese landen uit elkaar te spelen."

Wie ondervindt momenteel het grootste nadeel van deze escalatie, Nederland of Turkije?

"De politieke schade ligt vooral bij Nederland. Want door deze gang van zaken worden vooral Turkse nationalistische gevoelens hier aangewakkerd. Dat is een pluspunt voor Turkije met het oog op hun referendum, maar een nadeel voor Nederland dat juist uit is op het integreren van Nederlanders van Turkse afkomst in onze samenleving. Dus ligt de politieke schade hier."

Maar is er niet ook politieke winst voor premier Rutte met het oog op de verkiezingen? Hij positioneert zich als de man die op staat tegen Turkije.

"We hoeven niet naïef te zijn, er zal bij dit besluit zeker ook over de verkiezingen zijn nagedacht. Ik denk dat de vrees toch vooral is geweest dat deze escalatie vooral de PVV in de kaart zou gaan spelen. Alleen kon Rutte in mijn ogen moeilijk anders door de Turkse dreiging met sancties en door het gevaar dat zo'n Turkse bijeenkomst op Nederlandse bodem voor de openbare orde zou betekenen. Maar van harte ging het vast niet. Voor een land van recht, democratie en vrije meningsuiting als Nederland is dit ongetwijfeld een heel moeilijk besluit geweest."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234