Zaterdag 31/10/2020

'Politieke partijen zijn een noodzakelijk kwaad'

Drie jaar geleden was Felix De Clerck (30) nog het gezicht van een beweging die zich luidruchtig afzette tegen de traditionele politiek. Vandaag staat de beeldenstormer op de lijst van CD&V, traditionele partij par excellence. Het gevolg van voortschrijdend inzicht?

Het was de winter van 2011, ons land was aardig op weg om het wereldrecord formatievorming te breken. In die dagen maakte Vlaanderen kennis met Felix De Clerck, de zoon van Stefaan De Clerck, toen nog burgervader in Kortrijk.

Felix De Clerck was samen met de linkse politieke filosoof Thomas Decreus de drijvende kracht achter de SHAME-beweging. Hun boodschap was er een van verzet. Verzet tegen de politieke klasse die niet in staat bleek het partijpolitieke eigenbelang ondergeschikt te maken aan het algemene belang.

De SHAME-betoging werd een eclatant succes. Op 22 januari 2011 wandelden meer dan dertigduizend mensen door de straten van Brussel om hun ongenoegen over de aanslepende regeringsvorming te ventileren. Tot grote tevredenheid van de bezielers, die toen ongetwijfeld ook zelf geloofden dat we getuige waren geweest van "de geboorte van een nieuwe protestbeweging".

Het liep anders. SHAME stierf een stille dood en Felix De Clerck duwt straks - kan het traditioneler - de federale lijst van de CD&V, de partij van vader Stefaan.

Voortschrijdend inzicht? "Misschien wel", zegt De Clerck. "Al wil ik hier ook nog wel even benadrukken dat SHAME zeker geen antipolitieke beweging was. Wel integendeel. De beweging was er gekomen uit oprechte verontwaardiging over het politieke immobilisme. Het leek misschien allemaal heel apolitiek, maar die verontwaardiging die onze motor was, kan alleen maar ontstaan als je van politiek bezeten bent."

Clash of compromis

"Na de betoging hebben we de beweging nog een tijdje in leven proberen te houden. Alleen ging het al heel snel een richting uit waar ik me niet goed bij voelde. SHAME werd linkser, terwijl ik - een korte periode tijdens mijn apenjaren niet te na gesproken - altijd meer een man van het centrum ben geweest. Hoe dan ook begon de beweging gaandeweg zijn dynamiek te verliezen. Het werd naar mijn idee te veel preken voor de eigen parochie.

"Thomas Decreus is nog altijd een hele goeie vriend, maar over politieke verandering denken wij vandaag heel anders. Thomas is ervan overtuigd dat die verandering moet opgeëist worden door de straat. Verandering kan er volgens hem alleen komen door een clash met het systeem. Daar zit misschien wel een grond van waarheid in, maar het is even goed waar dat je verandering van het systeem ook in wetten moet verankeren. Daarvoor heb je, hoe je het ook wendt of keert, een parlement voor nodig. En om in dat parlement te geraken moet je op een lijst gaan staan.

"Of ik daarmee gezegd heb dat ons systeem goed functioneert? Nee, zeker niet. In wezen beschouw ik politieke partijen vandaag als een soort noodzakelijk kwaad. Net als het parlement. In dat parlement krioelt het vandaag van politici die, vanwege allerhande cumuls, nauwelijks tijd hebben voor degelijk parlementair werk. In plaats van een plek voor discussie en georganiseerd meningsverschil is het vooral een stemmachine. Ik stel dat vast en het stoort me geweldig. De volgende vraag is dan: wat ga je eraan doen? Langs de zijlijn kritiek blijven spuien of deel worden van dat systeem, in de hoop dat je er van binnenuit iets aan kunt veranderen? Ik begin meer en meer in dat laatste te geloven.

"Wat me finaal over de streep getrokken heeft, is de manier waarop mijn vader tijdens de gemeenteraadsverkiezingen aan de kant is gezet (Stefaan De Clerck haalde de meeste stemmen, maar werd buitenspel gezet door een geheim voorakkoord met als architect huidig burgemeester Van Quickenborne had, JdP). De achterbaksheid van dat manoeuvre heeft me toen zodanig gechoqueerd dat ik niet anders kon dan de bokshandschoen opnemen. De politiek had zich hier nog maar eens van zijn lelijkste kant getoond. Terwijl het zo'n mooie, nobele stiel kan zijn. Als zoon van mijn vader heb ik gezien hoe je een saaie, ingeslapen stad als Kortrijk in twaalf jaar tijd kan transformeren tot een bruisende cultuurstad. Ik heb ook gezien wat mijn vader heeft klaargespeeld op justitie. Hij heeft er op dat ogenblik niet de grote erkenning voor gekregen, maar de geschiedenis zal duidelijk maken hoe belangrijk die hervorming is geweest.

"Over mijn stap naar de partijpolitiek heb ik mijn vader niet ingelicht. Hij heeft het via anderen vernomen. Zijn eerste reactie? Hij raadde het mij ten stelligste af. Hij noemde het een emotionele beslissing en vond dat ik beter nog wat kon wachten. (lacht) Alleen is het nooit mijn gewoonte geweest om naar de goeie raad van mijn vader te luisteren. Het was ook niet langer een optie. Het vuur schoot er langs mijn oren uit."

Torfs

Vuur dat uit de oren schiet? Als Felix De Clerck het vertelt, zou je dat nog letterlijk gaan nemen ook. De Clerck is, zacht uitgedrukt, een gepassioneerd type. Een moderne Prometheus. Een typische CD&V-er lijkt hij in elk geval niet.

"Ik hoor dat wel vaker. Maar misschien heeft dat ook te maken met een stereotiep beeld van mijn partij? De CD&V wordt vaak als een conservatieve partij gezien. Terwijl dat objectief gezien helemaal niet zo is. Kijk naar de recente geschiedenis. Bij alle grote omwentelingen in dit land zat de CD&V mee aan het roer. Niet door op tafel te springen, wél door te zoeken naar het compromis. Het is een partij die op zoek gaat naar wat mensen verbindt, meer dan te zoeken naar tegenstellingen. Het is een politieke stijl waar ik me goed bij voel."

Zoals hij zich ook goed voelt in een partij die zich tot nader order christelijk voelt?

"Jawel. Ik ben blij dat ik uit die christelijke traditie kom. Christendom gaat voor mij over begrippen als barmhartigheid, naastenliefde en delen. Het zijn begrippen die me inspireren. Ik ben trouwens oprecht blij dat er een paus is opgestaan waar weer iets positiefs over te vertellen valt."

Van Franciscus gaat het als vanzelf naar Rik Torfs, de befaamde kerkjurist en christen die ooit met niet minder verheven gedachten zijn heil zocht bij de CD&V. Om er vier jaar later en vele illusies armer weer uit te stappen.

"Ik begrijp zijn teleurstelling maar al te goed", zegt De Clerck. "Maar ik denk niet dat het mij zal overkomen. Ik weet tegen welke muren je in de politiek kunt botsen. Dat is het grootste voordeel van de zoon te zijn van. Ik weet al heel goed hoe deze koers marcheert. Alleen heb ik nog nooit aan de koers deelgenomen. En het is maar door eraan deel te nemen dat je wedstrijden kunt winnen. Alleen zo leer je hoe je in een peloton moet rijden, wanneer je de beslissende aanval moet plaatsen en hoe je ook af en toe je elleboog moet gebruiken."

'Wat me finaal over de streep getrokken heeft, is de manier waarop mijn vader in Kortrijk aan de kant is gezet'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234