Dinsdag 22/10/2019

Politiek pingpongen met spuiten voor junkies

brussel.

eigen berichtgeving

In Vlaanderen en Brussel is na vele jaren politieke discussie nog steeds geen structurele regeling voor spuitenruil voor injecterende druggebruikers. Momenteel ruziën de Vlaamse en federale ministers van Volksgezondheid, Wivina Demeester (CVP) en Marcel Colla (SP), over wie dit zou moeten betalen. De concrete plannen kosten slechts 4,3 miljoen frank per jaar. Het probleem ligt volgens deskundigen in persoonlijke en ideologische meningsverschillen over het drugsbeleid.

Samen met Griekenland is Vlaanderen de enige regio in Europa waar geen spuitenruil voor junkies bestaat. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) stelt nochtans al jaren dat voor het drugsbeleid deze vorm van 'harm reduction' essentieel is om de verspreiding van het HIV- en het zeer besmettelijke hepatitis C-virus in te dammen. Epidemiologische studies in heel Europa en ook België wijzen uit dat gemiddeld 80 procent van de intraveneuze druggebruikers besmet zijn met hepatitis C. Het percentage HIV-besmettingen is in Vlaanderen (nog) heel laag. Reden temeer om snel een structuur voor spuitenruil uit te bouwen, menen instellingen voor drugshulpverlening als de VAD en de Free Clinic.

Over de spuitenruil wordt in de politiek al een jaar of vier gepraat, zei VAD-coördinatrice Marijs Geirnaert een beetje moedeloos. De politieke consensus over de noodzaak ervan is er. In 1995 presenteerde de regering het fameuze drugsactieplan. Daarin werd voorzien dat de nieuw op te richten Medisch Sociale Centra (MSOC) voor problematische druggebruikers de spuitenruil zouden organiseren.

Willy De Maere, coördinator van het GIG-project (Gezondheidsbevordering bij Injecterende Druggebruikers) van de VAD en de Free Clinic: "In februari vorig jaar dienden we bij Demeester een voorstel in voor spuitenruil. Naar buitenlands en Waals model kunnen verslaafden via de apothekers voor twintig frank zakjes kopen met daarin twee schone spuiten, steriele parafernalia, een condoom en een folder met adressen van drugshulpinstellingen. Kostprijs voor de verdeling van 150.000 zakjes: 4,3 miljoen. We hebben geen enkele reactie ontvangen."

Lang stonden legale problemen het voorstel in de weg. Het leveren van schone spuiten aan verslaafden was lang wettelijk verboden, maar op 6 januari jl. keurde het parlement een wetsvoorstel goed dat hierin verandering brengt. Toch is het probleem nog niet opgelost. Het kabinet-Colla vindt spuitenruil een vorm van preventie en dus bevoegdheid van Demeester. Haar stelling is dat de MSOC's de spuitenruil moeten organiseren en de federale overheid dat moet financieren. Een probleem is echter dat in het convenant met het Riziv en de MSOC's expliciet staat dat spuitenruil niet in de MSOC's thuishoort en ook niet wordt terugbetaald. "Als alle intraveneuze druggebruikers besmet zijn, dan zullen de zeer hoge kosten wél voor rekening van het Riziv zijn," zegt De Maere cynisch.

"Eigen morele (voor)oordelen en idealen (drugsvrije samenleving) doorkruisen hier soms een efficiënt beleid", schreef Sevi-medewerker Marc Haesendonck onlangs over deze patstelling. Haesendonck bekritiseert het feit dat Demeester wél tien miljoen uittrekt voor het jeugdfestival Opkikker ('zeg neen tegen drugs'), maar geen 4,3 miljoen voor spuitenruil wil uitgeven. In het Medisch Weekblad zei Guy Goyvaerts van het kabinet-Colla vorige week: "Demeester lijkt veeleer voorstander van een klassiek-primaire vorm van preventie die tot doel heeft dat er geen drugs worden gebruikt. De dagelijkse realiteit toont echter dat een aantal mensen dit stadium reeds lang voorbij zijn en die moeten ook geholpen worden." Volgens Goyvaerts zegt "de wet duidelijk dat de preventie, waartoe ook deze materie behoort, exclusief terrein is van de gemeenschappen. Dit vormt geen punt van discussie en binnenkort zal Demeester haar verantwoordelijkheid wel moeten nemen." Mark Verstraete van het kabinet van Demeester wil niets kwijt over het huidige standpunt van 'zijn' minister: "In maart zou er een eerste interministeriële conferentie over het drugsbeleid zijn. Dan zullen we ons standpunt uiteenzetten." (HVS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234