Maandag 18/01/2021

Politiek in panty's

Freya Van den Bossche werd minister op haar 28ste. Dan kun je uitspraken verwachten, daden, opinies en gevoeligheden, die typisch zijn voor 28-jarigen. Wie dat niet aanvaardt, moet ook niet roepen om verjonging of had niet moeten applaudisseren toen ze in 2003 de sp.a-lijst in Oost-Vlaanderen moest aanvoeren. Wie de jeugd gebruikt om stemmen te ronselen, moet niet klagen dat jonge ministers een jeugdzonde maken.

We hebben ons gisteren afgevraagd wat Eric Van Rompuy, een van de beste parlementsleden sinds de Tweede Wereldoorlog, dacht van de 'rel' over Freya Van den Bossche, van haar scherpe uitspraken over Balkenende en co. Niet wat hij in een eerste opwelling vond, maar wat hij echt dacht.

In een eerste opwelling zal hij 'tegen' geweest zijn. Eric Van Rompuy, inmiddels zelf een vijftiger, trekt al een tijd van leer tegen het 'jeunisme' in de politiek. Eric Van Rompuy veroordeelt, en niet zonder argumenten, de manie om absolute voorrang te geven aan jongeren. Alle partijen doen dat. De sp.a is gekastijd omdat ze haar zogenaamde 'babes' (oorspronkelijk Freya Van den Bossche, Kathleen Van Brempt en Caroline Gennez) in de vuurlinie stuurde. Ook CD&V koos liever voor Tom Dehaene dan voor Eric Van Rompuy zelf. In de VLD kon een verdienstelijk politicus als André Denys geen minister worden, Bart Somers en Patricia Ceysens wel.

Het Nieuwe Wereldorkest maakte daar, op tonen van Joe Jacksons 'Is She Really Going Out With Him?', een scherp maar juist nummer over. (Het was de tijd dat Hugo Coveliers nog een beetje eerbiedwaardig was):

"Hugo's sikje is ouder dan de nieuwe ministers /

Bartje Somers is jonger dan Hugo zijn pijp /

André Denys (wijs!) Hij wordt zelfs beschouwd als Methusalem /

Zijn wij werkelijk te oud, meneer? /

Zijn wij plotseling nu rijp voor 't Zilverfonds?"

Enzovoort. Alle partijen kiezen voor meer jonge kandidaten. En doordat de vrouwenbeweging haar slag thuishaalde, moet de helft van de lijst uit vrouwen bestaan. Tel één en twee op, en je komt aan een plotse opstoot van jonge vrouwen op verkiesbare plaatsen. Freya Van den Bossche was een van de knapsten, ook in politiek opzicht.

Mag dat niet? Als er één jong politicus ooit aan de deur klopte, pardon, die deur openschopte, dan Eric Van Rompuy. Als voorzitter van de CVP-jongeren hakte Eric ongenadig in op Wilfried Martens. Hij was de scherpste, vuilgebekste, meest dissidente, en daarom invloedrijkste CVP-jongerenvoorzitter sinds, jawel, Wilfried Martens.

De toekomst is dus aan de jeugd. Laat ons toch niet bang zijn voor wat Sturm und Drang, voor piepjonge politici die uitkomen voor hun nog niet honderd procent afgewogen mening. Als Van Rompuy de Wetstraat ooit één les spelde, dan deze: jonge politici moeten zeggen wat ze denken. En ja, hoe verstandiger, hoe invloedrijker, hoe gevaarlijker. Verpak het in een panty, laat staan netkousen, dan verstrik je de kiezer in je web. Is dat seksistisch? Van den Boeynants deed dat met saucijzen, de male chauvinist pig.

Freya Van den Bossche doet aan politiek volgens de normen van vandaag. Zij is namelijk een politica van het nieuwe millennium, net zoals Van Rompuy een kind was van de seventies. De jonge Eric Van Rompuy zag er bijvoorbeeld heel wat ruiger uit dan Freya Van den Bossche. Hij warrige krullebol, bijwijlen een lederen vest. Zij, al bij al, modern maar koket gekleed. Vorig weekend hield zij nog haar 'bal', en dat kon blijkbaar niet zonder potige buitenwippers. Voor een jong, open, zogezegd los en progressief minister lijkt dat vreemd. Maar het zal wel mode zijn, zeker?

Wat zeker anders is dan in de tijd van Van Rompuy, is dat Freya Van den Bossche vandaag 'al' minister is. Daarbij horen verantwoordelijkheden, dat klopt. Dat zorgt voor spanning. Hoe ernstig, hoe wijs, hoe verstandig kan een 30-jarige zijn? Hoeveel ervaring kan zij of hij hebben opgebouwd. Als daar al een antwoord op te geven is, dan dit: alleszins minder dan vroeger. Toen Louis Tobback 30 jaar oud was, zetelde hij 'slechts' als (rumoerig) lid van de Leuvense Commissie van Openbare Onderstand - het OCMW bestond nog niet. Toen Jean-Luc Dehaene zijn 28ste verjaardag vierde, was hij verbondscommissaris van de scouts. Van den Bossche is op die leeftijd de Vlaamse nummer twee in de Belgische regering.

Natuurlijk zijn er nadelen aan die leeftijd. Freya Van den Bossche is niet de meest nauwkeurige, stipte en technisch onderlegde minister ooit. Dat weet zij zelf ook wel, en zo niet, dan nu wel. Het is niet fraai dat een koninklijk besluit met een nieuwe regeling voor de studentenarbeid dat op 1 juli van kracht had moeten worden, pas werd gepubliceerd in het staatsblad... op 30 november. Dat is knoeiwerk. Een jeugdzonde, ongetwijfeld, maar wel een die tienduizenden jongeren in de problemen heeft gebracht.

Maar wegen die nadelen op tegen de voordelen? Tegen een minister die, toen ze amper schepen was in Gent, verfrissende en onwenselijke paden bewandelde om jonge migranten in het onderwijs te betrekken - namelijk door Marokkaanse en Turkse kleuters eerst Marokkaans en Turks te leren, pas dan Nederlands. Zo gaf ze de oude, behartenswaardige discussie over 'democratisering van het onderwijs' een nieuwe stroomstoot. Niet dat het verhaal van de financiële en culturele drempels weg is (vraag het maar aan armlastige Turkse of Marokkaanse ouders), maar Freya Van den Bossche verruimde het toch.

Net zoals ze uitlegt dat de Nederlandse regering een burgerlijk (voor wie niet verder kan kijken) beleid voert, en het land eigenlijk overlevert aan rechtse, conservatieve en asociale krachten (voor wie ziet dat retoriek slechts een middel is). Freya Van den Bossche kastijdt een regering van een buurland dat dermate de sociale zekerheid afbouwt dat Belgische werknemers daarvan ooit de rekening gepresenteerd krijgen. In die zin is Freya Van den Bossche, in haar onconventionele aanval op de Nederlandse regering, een atypische, zeer trendy verdediger geweest van onze klassieke sociale verworvenheden. Ze valt de oubollige kleren van Balkenende aan, maar viseert eigenlijk zijn Droogstoppelbeleid, waartegen Multatuli al van leer trok.

Zou Eric Van Rompuy echt willen dat jonge politici zich plooien naar de macht? Freya Van den Bossche zegt wat niet mag, niet hoort. Maar wel mag - móét - gezegd worden. De Eric Van Rompuys zouden haar dus moeten omarmen. Een kusje voor klein zusje. Wie is bang voor wat Sturm und Drang?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234