Dinsdag 11/05/2021

Politiek houdt Belgocontrol in wurggreep

De wilde staking van de luchtverkeersleiders legde deze week de financiële problemen van Belgocontrol bloot. Topmannen Jean-Claude Tintin en Charles-Louis d'Arenberg schuiven de schuld naar de voogdij-overheid lees staatssecretaris voor Mobiliteit Schouppe (CD&V). Tintin is afgevaardigd bestuurder van Belgocontrol. d'Arenberg is voorzitter van de raad van bestuur van Belgocontrol

Een wilde staking van de luchtverkeersleiders bij Belgocontrol hield dinsdagnamiddag de vliegtuigen aan de grond. Net als onze klanten de luchtvaartmaatschappijen en de nationale en regionale luchthavens betreuren we ten zeerste de hinder en schade die deze actie heeft veroorzaakt. Om nog te zwijgen over de gevolgen voor de talrijke gestrande passagiers.

De staking kwam er zonder voorafgaande aanzegging. De erkende vakbonden hebben deze schending van de geijkte procedures terecht aan de kaak gesteld. Maar het kwaad was geschied.

Er is de voorbije dagen heel wat gezegd en geschreven over Belgocontrol en wat er allemaal zou mislopen. We houden eraan enkele feiten en cijfers op een rij te zetten om vervolgens te wijzen op de grote politieke verantwoordelijkheid. Het echte probleem bij Belgocontrol is van financiële aard. De algemene malaise bij het autonoom overheidsbedrijf heeft niets te maken met een interne kostenexplosie of een gebrekkig investeringsbeleid, maar alles met een voogdij-overheid die Belgocontrol allerlei inkomsten heeft ontzegd.

Belgocontrol kan op het vlak van kostenbeheersing een mooie 'track record' voorleggen. Zo is de onderneming erin geslaagd om tussen 2004 en 2008 zijn eenheidstarief de zogenaamde unit rate voor de vliegtuigen die België overvliegen met bijna een kwart (23,46 procent) te verminderen. Hiermee deed ze heel wat beter dan de gemiddelde Europese daling, die op 11,27 procent bleef steken. De Europese Commissie erkende deze inspanningen door ons land op te nemen in de lijst van lidstaten waarvan de nationale operator voor de luchtverkeernavigatie de kosten efficiënt heeft beheerst. De kosten blijven onder controle.

Nieuw controlecentrum
Ook het investeringsbeleid van Belgocontrol geeft blijk van vooruitziendheid. Zo hebben we eind november 2009 Canac 2, het nieuwe controlecentrum voor het beheer van het luchtverkeer, in gebruik genomen. De realisatie van dit cruciale project nam slechts twee jaar in beslag, met een grote inbreng en betrokkenheid inclusief opleidingsprogramma van de luchtverkeersleiders. We hebben een eigen opleidingscentrum, dat ook internationale uitstraling heeft. Canac 2 biedt Belgocontrol een troef van formaat in het streven naar een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Het levert niet alleen extra capaciteit en operationele flexibiliteit, maar zal onze klanten ook in staat stellen de efficiëntste luchtvaartroutes te kiezen, zodat ze minder brandstof verbruiken, en minder CO2 uitstoten. Een absolute win-win dus.

De financiële problemen van Belgocontrol liggen elders. In 1989 kwamen de federale en gewestregeringen overeen dat de federale overheid 20 miljoen euro kosten, toe te schrijven aan het beheer van het regionaal luchtverkeer, zou dragen. De federale overheid besliste die kosten te verhalen op de vliegtuigen die over ons land vliegen. Sinds begin dit jaar verbiedt Europa dat echter. Belgocontrol kaartte dit dreigend structureel probleem al begin 2007 bij de voogdij-overheid aan, via een officieel rapport. De raad van bestuur, waarin een medewerker van de staatssecretaris voor Mobiliteit als regeringscommissaris zetelt, stuurde daarna nog talrijke andere brieven wegens het uitblijven van enig antwoord. Door dit schuldig verzuim loopt Belgocontrol nu jaarlijks 20 miljoen euro aan inkomsten mis.

Maar het kan nog erger: de voogdij-overheid heeft ook rechtstreeks in de kas van Belgocontrol gezeten. Zo werden financiële reserves in twee bewegingen opgeëist, via de programmawetten van december 2008 en juni 2009, telkens voor een bedrag van 10 miljoen euro. Die verplichte bijdragen zijn een inbreuk op de beheersovereenkomst tussen Belgocontrol en de staat, en hebben geleid tot een officiële klacht vanwege de Association of European Airlines bij de Europese Commissie.

Ook de inkomsten op de nationale luchthaven kwamen structureel onder druk. Het vertrek van DHL en de economische crisis hebben immers tot een sterke afname van het luchtverkeer geleid, maar niet tot een evenredige daling van de behoefte aan luchtvaartnavigatie. Samen met de, door de overheid opgelegde, niet-indexering sinds 2003 van de landings- en opstijgingsvergoedingen heeft deze evolutie Belgocontrol sinds 2008 met een structureel verlies van 10 miljoen euro per jaar opgezadeld. Bovendien vertikt de overheid het de kosten van de zogenaamde vrijgestelde vluchten (vervoer van regeringsleden of staatshoofden, militaire en humanitaire vluchten) aan Belgocontrol te betalen, nochtans een Europese verplichting. Inkomstenverlies voor Belgocontrol: 3,5 miljoen euro per jaar.

Bijdrage verdrievoudigd
En dan nog dit: Belgocontrol betaalt sinds 2006 een jaarlijkse bijdrage aan toezichthouder BSA (Belgian Supervising Authority for Air Navigation Services). In drie jaar tijd en via eenvoudig KB werd die bijdrage verdrievoudigd (1,8 miljoen euro in 2009).

Belgocontrol heeft een belangrijke rol te spelen. Ze staat in voor de veiligheid van de luchtvaartnavigatie in ons land. Het management en de raad van bestuur zullen in nauw overleg met het personeel de nodige maatregelen nemen om de toekomst van de onderneming te vrijwaren. Maar de politiek ontneemt Belgocontrol zijn rechtmatige inkomsten. Wij roepen de overheden dan ook op eindelijk samen hun verantwoordelijkheid te nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234