Dinsdag 31/03/2020

'Politiek engagement zegt me niets'

Sinds Tahar Rahim doorbrak in het in Cannes gelauwerde gevangenisdrama Un prophète gaat het snel voor de jonge en tot beste Europese acteur bekroonde Fransman. 'Ik storm erop af. Ik ben ongeduldig en kan niet stilzitten', zegt Rahim. Welkom paradox, want net in de stilte en de zwijgende blik schuilt de kracht van zijn vertolking in zijn nieuwe film Les hommes libres.

Meer dan 17 miljoen Fransen zagen indertijd La grande vadrouille, de nog altijd populaire Louis de Funès-klassieker over de onmogelijke avonturen van enkele Britse soldaten en het Franse verzet in het door Duitsland bezette Frankrijk. Een van de hoogtepunten van deze onstuimige oorlogskomedie is de hamamscène waarin De Funès - "Are you grosse moustache?" - op zoek is naar een piloot van de Royal Air Force terwijl ook de Duitse bezetter geniet van het stoombad.

Een hamam in het Parijs van 1940 als een soort verzetshaard? Het was regisseur Ismaël Ferroukhi eerst ook niet opgevallen. Totdat een artikel in het tijdschrift Nouvel Observateur over hoe de Parijse moskee tijdens WO II verzetstrijders en Joden verstopt zou hebben hem duidelijk maakte wat in La grande vadrouille op een verbloemde manier gesuggereerd wordt.

Met Les hommes libres verschijnt er nu voor het eerst een film die louter gaat over de tot nu toe onderbelichte rol die de moskee in bezet Parijs gespeeld heeft. Juist omdat er verrassend gereveleerd wordt dat moslims Joden van de dood gered hebben, zou je dit drama ook kunnen interpreteren - zeker met het Israëlisch-Palestijns conflict in het achterhoofd - als een soort geheugensteun aan het adres van Israël.

"Ik zie het zo niet", zegt Tahar Rahim (30) die opgroeide in het Oost-Franse Belfort in de schoot van een uit het Algerijnse Oran afkomstige immigrantenfamilie. "Ik ben misschien naïef. Ik zie de film meer vanuit de context van mensen die elkaar redden en helpen tegen het kwaad, als een van eendracht tussen mensen. Hij is niet met het doel gemaakt om een lange neus te maken richting Israël. De film gaat over het vechten voor de vrijheid. Het is een reminder dat je samen kunt leven en dat het onze plicht is om elkaar te helpen." Vervolgens ontvouwt hij een typische gedachtekronkel die je alleen bij Arabieren tegenkomt. "Ik zie het zo en als ik het niet zo zou zien dan zou ik zin hebben om het zo te zien."

In Les hommes libres speelt Rahim de rol van Younes, een jonge Algerijnse immigrant die voor de Franse politie in de moskee gaat spioneren. Op een bepaald moment zegt zijn personage: "Dit is mijn oorlog niet." Toch gaat Younes zich geleidelijk engageren. Maar hoe zit het met Rahims eigen engagement? "Politiek engagement zegt me niets. Net zoals veel jongeren van mijn leeftijd ben in nooit geïnitieerd geweest in de politiek. Bestaan er trouwens landen waar men jongeren sensibiliseert voor politiek? Mijn probleem is dat ik geen geduld heb. Als ik politici hoor spreken, slaag ik er niet in om me op hen te concentreren. Daarmee wil ik niet zeggen dat ze allemaal slecht zijn. Misschien kan ik gewoon niet goed luisteren."

Aan het vuur van de Arabische Lente heeft Rahim zich anders wel kunnen warmen. Net op het moment dat de revolutie in Tunesië uitbrak was hij er de superproductie Black Gold aan het draaien, het nieuwe Arabische epos van Jean-Jacques Annaud. "Wat ik daar gezien heb situeert zich op het niveau van het volk en niet de politiek. Plots begon het bloed door de mensen hun gezichten te stromen. Voordien waren ze verslagen en ongelukkig. De Tunesische technici op de set liepen als lijken rond en je voelde dat er iets niet in orde was. Het zijn de jongeren die er de boel tot ontploffen hebben gebracht. Het enige wat ze echt wilden was hun respect herwinnen. Het heeft me sterk geraakt, want het zijn nobele waarden die je deelt."

Opmerkelijk parcours

Een uitgebreide filmografie heeft Rahim nog niet. Maar zijn parcours sinds zijn met twee Césars bekroonde vertolking in Un prophète als de naïeve en analfabete crimineel Malik die carrière maakt in de gevangenis, is opmerkelijk. Zo draaide hij het erotische drama Love and Bruises met de Chinese auteur Lou Ye. En de avonturenfilm The Eagle met Kevin Macdonald, regisseur van The Last King of Scotland. Ook de opnamen van Aimer à perdre la raison, de nieuwe film van Belg Joachim Lafosse over een vijfvoudige kindermoord die Nijvel in 2007 beroerde, zijn net achter de rug. "Het klopt dat het telkens gaat om regisseurs met een sterke persoonlijkheid. Daarvoor doe je het. Een regisseur moet je vooral niet beletten om je dingen te laten doen. Soms kan het je redden wanneer hij dat wel doet. Maar ik amuseer me niet als ik mijn ding niet kan doen. Ondertussen heb ik misschien een meer volwassen geweten, maar eigenlijk probeer ik zo lang mogelijk een kind te blijven." (lacht)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234