Zondag 08/12/2019

Interview

Politiecommissaris Vandersmissen: "Een helm? Nee, die schrikt af"

7 september 2015. Commissaris Vandersmissen op de grimmige boerenbetoging. Beeld Bas Bogaerts

"Ik had dood kunnen zijn", zegt hoofdcommissaris Pierre Vandersmissen (49), daags nadat hij op de betoging in Brussel buiten westen werd geslagen. Toch zal hij ook in de toekomst zo weinig mogelijk een politiehelm dragen. "Een helm remt een goed gesprek af."

"Naar omstandigheden gaat het goed", zegt Pierre Vandersmissen. Hij lacht en is na een nacht observatie net ontslagen uit het UZ Jette met 24 hechtingen in zijn hoofd - vijf onderhuidse en negentien aan de buitenkant. "Ik moet hout vasthouden, momenteel heb ik zelfs geen hoofdpijn."

Al vijftien jaar staat Vandersmissen als bevelhebber in de vuurlinie van zowat elke grote Brusselse betoging. Dinsdag eindigde de nationale betoging voor hem abrupt. Beelden tonen hem plat op de buik op het asfalt, vlak bij het station Brussel-Zuid, met een gapende hoofdwonde. Ongeruste collega's tikken de bewusteloze politiebaas op de wang in de hoop hem weer bij bewustzijn te brengen.

Een video die circuleert op het internet toont wat voorafging: Vandersmissen voert een schijnbaar eenzame strijd met opgefokte manifestanten. Hij draagt een kepie in plaats van een politiehelm. Aan zijn voeten ontploft een rookbom. Vandersmissen chargeert en stormt op de betogers af. Hij spuit pepperspray in het rond en tracht een betoger te tackelen. Ineens duikt in zijn rug een betoger op met een rood T-shirt en een rode pet. De man vliegt op de commissaris af en slaat hem op het hoofd. Vandersmissen zakt in elkaar en er valt iets op de grond - vermoedelijk een kassei die de belager in zijn hand hield.

Zwart gat

"Ik heb de beelden zelf al bekeken op televisie", zegt Vandersmissen. "Voor mij is de aanval één groot zwart gat. In mijn herinnering kwam ik pas bij bewustzijn toen de ambulance het UZ Jette binnenreed. Maar blijkbaar was ik daar op de grond al even weer bij kennis." De dader heeft hij nooit gezien. "Ik keek voor me uit omdat ik zag dat de betogers met van alles begonnen te gooien. Ik weet hoe gevaarlijk dat kan zijn, want de voorbije jaren moest ik al zeker vijf keer gehecht worden door rondvliegende projectielen. Peanuts in vergelijking met nu."

Het is overigens geen toeval dat Vandersmissen geen politiehelm droeg. "Als bevelhebber probeer ik al jaren te bemiddelen met betogers door met hen te praten. Een helm draag ik daarom slechts heel uitzonderlijk. Want die schrikt af en zorgt voor een grotere afstand met de betogers."

Vandersmissen zegt dat het ook maar lijkt alsof hij in zijn eentje optreedt tegen de betogers. "Het is geen geheim dat bij elke betoging agenten in burger zich onder het publiek mengen. Dinsdag verliepen de gesprekken voor het incident niet zo gemakkelijk, maar al wel gemoedelijk. Ik heb zelfs nog staan zeveren met enkele mannen die later zijn opgepakt. Ze zeiden dat ze op de betoging waren omdat het tijd was voor een revolutie. Ik antwoordde hen met een kwinkslag dat ze dan best een ander keertje zouden terugkeren omdat hun mayonaise niet leek te pakken. Een kwartier later sloeg de sfeer helemaal om en ontplofte de boel."

24 mei 2016. Vandersmissen, gewond aan het hoofd na de aanval door een betoger. Beeld Wouter Van Vooren

Vrijgesproken

De hoofdcommissaris is al zeker tot 1 juni arbeidsongeschikt, maar denkt nu al aan terugkeren. "En ik zal mijn aanpak niet veranderen, want praten helpt meestal." Op internetfora krijgt Vandersmissen overwegend steunbetuigingen, maar hij las ook al dat hij het geweld heeft uitgelokt door zelf agressief op te treden. Zelf wil en mag hij niet ingaan op de polemiek.

Politiewoordvoerder Ilse Van de Keere: "Mijnheer Vandersmissen chargeerde omdat agenten in burger werden aangevallen door de betogers en de agenten in gevechtsuitrusting niet meteen in de buurt waren." Volgens haar loopt er zowel een onderzoek naar de agressors als naar het politieoptreden zelf.

Vandersmissen zag het geweld op betogingen de voorbije jaren alleen maar toenemen. Hij voelt zich ook geviseerd, bevestigt zijn advocaat Sven Mary: "Meneer Vandersmissen krijgt als bevelhebber regelmatig te maken met klachten wegens onvrijwillige arrestaties en slagen en verwondingen. Hij is tot nog toe altijd buiten vervolging gesteld of vrijgesproken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234