Dinsdag 21/01/2020

Politie

Politie krijgt nog geen 'gevaarlijke' tasers

Meer dan 150 Amerikaanse arrestanten stierf door de elektrische schok van een taser. Onze politie mag die voorlopig niet gebruiken. Beeld REUTERS

De tasers die onze politie wil inzetten zijn mogelijk veel gevaarlijker dan gedacht. Volgens een onderzoek zijn er in Amerika meer dan 150 arrestanten mede door de elektrische schok gestorven. Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon: 'In afwachting mag de politie de taser hier op straat nog niet gebruiken.'

Van de 712 onderzochte sterfgevallen in Amerika bij arrestanten was het gebruik van de taser voor 153 overledenen - bijna één op de vijf - een van de elementen die de dood mee veroorzaakten. Dat staat zwart op wit in de autopsieverslagen die de onderzoekers van Reuters konden inkijken.

Een taser schiet twee metalen pinnen af en zorgt voor een stroomstoot van 50.000 volt. Wie geraakt wordt, verliest voor minstens tien seconden de controle over al zijn spieren en zakt in elkaar. In Amerika gebruikt de politie de taser sinds begin de jaren 2000. Vandaag bezit meer dan 90 procent van de 18.000 Amerikaanse politiediensten tasers.

Ook in ons land wil de overheid de Belgische politie uitrusten met tasers. Het extra wapen moet extreem agressieve verdachten sneller afstoppen, zonder dat de politie de verdachte moet neerschieten met hun vuurwapen. Dat is meteen het grote voordeel. "Alleen stel ik in het Amerikaanse onderzoek meteen ook vast dat in negen op de tien gevallen de arrestant niet gewapend was", zegt Stefaan Van Hecke, justitiespecialist van Groen. "Waarom gebruikten ze die taser dan?"

Volgens hem toont dit aan dat de politie het wapen te snel en te gemakkelijk gebruikt. "Terwijl het dus eigenlijk niet nodig was." In vakjargon: door de taser lijden veel politiemensen aan het lazy cop-syndrome of het luie agentensyndroom. "De universiteit van Stanford wijst er nog altijd op dat na alle onderzoek het nog altijd onduidelijk blijft wat de impact van zo'n taser-schok is voor mensen met mentale problemen, hartpatiënten, mensen onder invloed van drugs of zwangere vrouwen. Eigenlijk worden dus momenteel wapens gebruikt waarvan we moeten uitgaan dat ze misschien gevaarlijker zijn dan gedacht", zegt Van Hecke.

De Groen-justitiespecialist is naar eigen zeggen niet gekant tegen het gebruik van een taser. "Maar het stroomstootwapen mag enkel gebruikt worden in levensbedreigende situaties door politiemensen die daarvoor zijn opgeleid", vindt Van Hecke. "Mij lijkt het duidelijk dat we niet elke gewone politieman of -vrouw de straat moeten opsturen met een stroomstootwapen. Laat de taser over aan eliteteams."

Prima oplossing

"Onzin", zegt Nico Paelinck, korpschef van de politiezone Westkust (De Panne, Koksijde en Nieuwpoort). "Iedereen is het erover eens dat de politieman of -vrouw die een taser krijgt eerst een opleiding van drie dagen moet doorlopen. Maar het zijn wel degelijk de politiemensen die dagelijks naar conflictsituaties bij mensen thuis moeten, die geconfronteerd worden met personen die zich ineens tegen de politie keren. Dan kan een taser een prima oplossing zijn. Een wapenstok helpt vaak niet. Dan rest hen zonder een taser enkel nog te grijpen naar hun vuurwapen."

Paelinck hecht niet al te veel waarde aan de vele onderzoeken. "Zogezegd stierven 153 arrestanten in Amerika na het gebruik van een taser. Hoeveel waren dat er geweest als de politie geen taser had gehad en hen niets anders restte dan die verdachten neer te schieten?" De politiezone van hoofdcommissaris Paelinck is een van de veertien zones die Jambon al in maart uitkoos om de taser te testen. "Maar nu is er discussie over of de taser mag gebruikt worden in patrouilles van twee of drie personen. Wij vinden twee, anderen zeggen drie. Die extra persoon moet dan de 'getaserde' arrestant opvangen als hij ineenzakt na de stroomstoot. Zodat hij geen zware hoofdwonde oploopt als hij slecht neerkomt. Als er een wapenstok wordt gebruikt kan de arrestant toch ook vallen? Dan zijn er toch ook geen drie politiemensen nodig?"

Op het kabinet van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) volgt een werkgroep de problematiek op de voet. "Wij willen alle elementen kennen alvorens we inderdaad mensen op het terrein uitrusten met tasers", zegt woordvoerder Olivier Van Raemdonck. "We vinden dat nieuwe wapen interessant. Maar we willen absoluut zeker zijn dat we het op de juiste manier kunnen implementeren. Voor ons is het dossier nog niet rijp genoeg. We onderzoeken dat Amerikaanse onderzoek, maar ook veel andere dingen. In december zitten we er met de vakbonden opnieuw over samen."

"Het is moeilijk om in België iets nieuw in te voeren", blaast korpschef Nico Paelinck. "In Nederland en Frankrijk gebruikt de politie die tasers ook. Die landen hebben dezelfde bevolking als wij en hun politie komt in dezelfde crisissituaties als de onze terecht. Zij kunnen de tasers wel gebruiken, wij niet. Ik vind dat bizar."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234