Maandag 03/08/2020

Vluchtelingencrisis

Politie houdt opnieuw razzia in Maximiliaanpark: "De politie stal mijn slaapzak"

Beeld Photo News

Amper 24 uur na berichten over politiegeweld en diefstallen bij vluchtelingen in het Brusselse Maximiliaanpark volgde vrijdagochtend al een nieuwe razzia. Met identieke klachten over matrakslagen en verdwenen smartphones. "De agenten lijken geobsedeerd door alles wat eruit ziet als onderdeel van een tent."

"Uitgerekend nu, de ochtend na”, zucht een vrijwilligster van het burgercollectief Solidarité avec les réfugiés de la gare du Nord. “Alsof de Brusselse politie aan deze mensen duidelijk wilde maken: ja, dat is wat wij met jullie doen, en wat we gaan blijven doen. Wij vragen ons af wat de juridische context is waarbinnen de politie een vluchteling van zijn spullen mag beroven.”

Er staat een jonge Sudanees naast haar, beteuterd. “Police took my bag.” Daar zat alles in. Zijn piepschuimen matje, zijn telefoon en zijn papieren.

Zijn vriend zegt te zijn gewekt door een slag van een matrak. “De politieman trok aan mijn deken en nam die mee.”

20 mensen opgepakt

Gulam, een Pakistaan, leidt ons rond. Hij kwam twee weken geleden in België aan, maakte zich op korte tijd al enkele woorden Nederlands eigen.

“Ik snap het niet. Wij zijn toch ook mensen? ’s Ochtends vroeg komt de politie met sirenes iedereen wakker maken. Ze schoppen je in je rug, ze slaan je met hun matrakken. Het enige wat we ervan begrijpen, is dat we weg moeten, weg uit het park. De slaapzakken worden opgerold en iedereen trekt naar het Noordstation. Tegen de avond worden we daar dan opnieuw verjaagd en keren we terug naar het park. Tegen de ochtend is de politie daar opnieuw.”

Vrijdagochtend werden twintig mensen opgepakt.

“Willekeurig”, benadrukt Hayat van het burgercollectief. “Een van de arrestanten, deze ochtend, was de hoogzwangere dame waarover de media donderdag berichtten. We hebben geen idee waar ze nu zit. Als mensen worden opgepakt, laat men ze doorgaans na twaalf uur weer vrij. We verwachten de meeste arrestanten van deze ochtend in de vooravond terug.” Meestal is dat met een A4’tje in de hand waarop staat: Bevel om het grondgebied te verlaten.’

Hayat is een Brusselse Marokkaanse. Het burgercollectief heeft geen eigen middelen, maar vindt altijd wel een paar moeders bereid om samen 350 à 400 monden te voeden. “Eén keer per week komt er ook een busje van Médecins du Monde voor medische basiszorg”, zegt Hayat. “En het Rode Kruis. Maar de groep blijft groeien en er zijn stilaan tekorten aan alles.”

Gebroken bril

Het is nu een vertrouwd beeld rondom het Noordstation. Heren in maatpakken, onderling discussiërend, koffiebekertje de Exqi in de hand, wegkijkend van de Afrikaan die enkele meters verder zijn tanden staat te poetsen. Of op een stuk karton verwikkeld is in het vrijdaggebed.

Met de rug tegen een boom zit een oudere man met een grijze baard zijn voeten te masseren. Er straalt iets vredigs van hem af. Zijn bril is doormidden gebroken, maar hij laat liever in het midden hoe dat is gebeurd. Hij heeft de bril hersteld met plakband en nu kan hij weer kijken. Hij blijkt een Afghaan te zijn, zegt 14 jaar geleden al in België te zijn gestrand, en al die tijd van de ene geïmproviseerde situatie naar de volgende te zijn gegaan.

Beeld Photo News

“Ik heb overal al zo’n beetje rondgehangen. Mechelen, Antwerpen, Leuven. Twee jaar geleden was dit de beste plek ooit. Een hele commune die vanzelf was ontstaan. Heel mooi, heel menselijk. Al die tentjes, de kampvuurtjes ’s avonds. Toen ik hoorde dat hier opnieuw mensen samen kwamen, ben ik ook gekomen.”

‘Geen camping’

Er staan geen tentjes in het Maximiliaanpark. Nog niet. Want daar lijkt het de politie net om te doen te zijn. Te voorkomen dat hier net als in de zomer 2015 een zichzelf beredderende gemeenschap ontstaat met dagelijkse voedselbedeling, een moskee, een schooltje en zelfs een bioscoop.

Gulam: “De agenten lijken geobsedeerd door alles wat eruit ziet als onderdeel van een tent. Slaapzakken met felle kleuren worden er altijd direct uitgepikt.”

Uitroeien met wortel en tak, lijkt het devies. Of in de bewoordingen van Ilse Van de Keere, woordvoerster van de politiezone Brussel-Elsene: “Het is niet de bedoeling om op dit plein een camping in te richten. Het politiereglement is duidelijk genoeg. U mag niet kamperen op de openbare ruimte.”

Het Comité P, de politie van de politie, gaat zich nu buigen over de donderdag op de RTBF geuite klachten over vermeende diefstallen door de Brusselse politie. Van de Keere benadrukt dat operaties zoals vrijdag al sinds juni aan de gang zijn en lang op voorhand worden gepland in samenwerking met de dienst Vreemdelingenzaken en de cel mensenhandel van de federale politie.

“We zijn hiermee begonnen na klachten van buurtbewoners over nachtlawaai en afval. Men vergeet dat wel eens, maar daar wonen ook mensen. Als onze agenten daar aankomen, verlaten veel vluchtelingen meteen die plek. Ze laten vaak spullen achter. Onze mensen nemen wat is achtergelaten mee, klopt. Nogmaals: het is niet de bedoeling dat daar een tentenkamp ontstaat. En er is inderdaad een instructie: zeker geen tenten.”

Beeld Photo News

Zuid-Sudan

We volgen Gulam naar de busterminal van onderin het Noordstation. Aan de halte met bestemming Dilbeek-Zuurweide trachten honderden in rijen op de marmeren vloer van de wachtzaal wat ontnomen slaap in te halen.

De meeste vluchtelingen zijn alleenstaande mannen, een week of drie geleden nog dobberend op de Middellandse Zee. Ze dragen blitse petten en zijn bijna allemaal in het bezit van smartphone. Een indicatie, lijkt het, dat Europa binnen geraken vanuit Afrika meer dan ooit een survival of the fittest is.

Een van hen spreidt de armen: “Ik heb niks meer. De politie stal vanmorgen mijn slaapzak.” Hayat: “De meesten komen uit Zuid-Sudan. Voor de rest zijn het vooral Eritreeërs, Ethiopiërs en ook enkele Libiërs.”

Volgens Van de Keere gaat het in hoofdzaak om transitvluchtelingen, mensen die geen enkele intentie hebben om zich in België te laten registreren. De meesten zouden dromen van Engeland, zoals de 17-jarige Sudanees die zich hier twee weken geleden vasthaakte onder een autocar van Flixbus en kort na vertrek al viel en overleed.

Hayat: “Dit zijn mensen in nood, ze komen uit oorlogsgebied. Ze kunnen helemaal nergens naartoe.”

Beeld Photo News

Tweeling op komst

Onderaan de open traphal van het sociale woonblok van de Lakense Haard treffen we een man uit Eritrea en drie jonge vrouwen. Eén van hen is zwanger. “Zeven maanden”, gebaart hij. “Two babies.” Tweeling op komst.

De man beweert dat ook zijn vrouw deze ochtend is geschopt. Dat de politie een paar schoenen heeft afgepakt en een deken. “Ik snap het niet. We doen niemand kwaad. We slapen onder een open afdak van een woonblok. We wachten gewoon.”

De vraag is op wat. Toen de Eritreeër vorige maand met zijn vrouwen op Lampedusa strandde, zegt hij te zijn benaderd door mannen die hem een bom geld aanboden in ruil voor zijn tweeling. Echt, gebaart hij: “Lot of money.

Hij dacht: foute boel, verder Europa in, dan maar. Nu zit hij met zijn drie vrouwen ze hier, in het Maximiliaanpark, niet goed wetend hoe of wat nu verder.

“Al van in Italië kregen we te horen dat je hier eten en medische zorg krijgt. Dat is al veel meer dan waar we tot voor kort van konden dromen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234