Dinsdag 25/02/2020

reportage

Polarisering splitst ook countrymuziek in twee kampen

Beeld Jef Boes / Tim Coppens

De polarisering in de VS splitst ook de fans van country. "Je hebt de gasten die over pick-ups, sixpacks en kontjes zingen en je hebt zangers die de diepe roots willen koesteren. Net twee stammen die niets meer met elkaar te maken willen hebben."

We zijn op weg naar Nashville, de hoofdstad van de staat Tennessee die vooral bekend staat als de bakermat van de countrymuziek; een genre dat velen vereenzelvigen met conservatisme, patriottisme en Republikeinse ideeën.

"Maar vooraleer je Nashville binnenrijdt, moet je misschien even stoppen in het stadje Franklin", schreef radiomaker Jessie Scott als antwoord op de vraag of we haar konden interviewen. Scott is programmadirecteur van Roots Radio, een station dat over heel Tennessee en Alabama beluisterd wordt. "Ik zend in de namiddag live uit vanuit The Factory, een oude fabriek in Franklin. En 's avonds is er daar ook een concert, jullie zijn welkom."

Herlees ook de vorige afleveringen uit de road trip op demorgen.be/roadtrip2016

Jessie Scott is niet alleen een autoriteit als het over country en americanafolk gaat, ze is ook een fenomeen. Met haar radio-programma probeert ze de luisteraars van verschillende stijlen en generaties te verenigen en dat lukt behoorlijk, zegt ze. "Muren tussen muziekstijlen zijn bullshit, muziek voor één bepaalde generatie is ook bullshit. Ik ben geïnteresseerd in muzikanten die met hart en ziel spelen en die diep willen gaan. Ik hou van dat Shakespeare-gehalte van country, die ballads over menselijke zielenroerselen."

Samen een biertje drinken

Maar er is één stijl die Scott weert in haar programma: de zogenaamde brocountry waarbij 'bro' staat voor brothers. "Die muziek gaat over buddies die met hun pick-up en een sixpack naar het meer rijden en opscheppen over de grieten de ze hebben gehad. Het lijkt nergens op, maar het is wel die muziek die al de rest aan het overwoekeren is. De bonzen van de muziekindustrie weten dat hier met weinig inspanningen veel geld te verdienen valt. Het enige wat bromuzikanten willen, is zo snel mogelijk beroemd worden en een fortuin verdienen."

Het is niet verwonderlijk dat brocountry populair is bij Trump-kiezers. Scott: "Het feit dat muziekteksten bulken van de verwijzingen naar het grootse Amerika is daar niet vreemd aan."

Progressieve muzikanten zijn niet welkom op concerten van brocountry. "Het is begonnen met de Dixie Chicks die in 2003 verklaarden dat ze beschaamd waren om net als George W. Bush uit Texas te komen. Mijn god: die meiden zijn gewoon gedumpt door het publiek en een deel van de muziekindustrie. Mensen gooiden hun platen letterlijk door de ramen naar buiten en de Chicks mogen tot op de dag van vandaag geen concerten spelen in bepaalde zalen."

Op die manier, zegt Scott, ontstonden onder countryfans twee stammen die niets meer met elkaar te maken willen hebben. "Gelukkig zijn er ook veel countrymuzikanten die de polarisering betreuren. Ze willen goede muziek blijven maken voor alle Amerikanen en hopen dat hun songs een verbindend element blijven tussen verschillende mensen. Sommigen van hen zijn eerder Democraat, anderen Republikein. Maar het zijn vooral sterke persoonlijkheden die voor zichzelf opkomen. Tijdens hun concerten hopen ze een atmosfeer te creëren van: 'Oké, we zijn nu allemaal samen, mensen onder elkaar. Laat ons nu even ontspannen, naar goede muziek luisteren en een biertje drinken.'"

Dat is ook wat Scott probeert te doen met haar radioprogramma. "Ik zeg altijd dat ik muziek draai van de bigbangregio: het gebied van Nashville, New Orleans, de Mississippi-delta. Het is de bakermat van de allerbeste muziek die de VS ooit heeft voortgebracht en die zijn roots heeft in de meltingpot die Amerika is: Europese muziek, zwarte muziek, blues, country, r&b, jazz. Zo probeer ik bruggen te slaan tussen heel verschillende luisteraars. Ja, ik geloof daar nogal in."

Wie ook muzikale bruggen wil slaan tussen alle countryliefhebbers zijn de muzikanten Barry Waldrep en Kelli Johnson. We ontmoeten ze na hun concert in Franklin. Waldrep is een gerespecteerde routinier in de countrywereld, Johnson een van de grote beloftes. Samen vormen ze een duo. Niet dat zij zware politieke boodschappen in hun muziek leggen. Ze geloven eerder in de subtiele aanpak en het valt op dat ze zowel over americana als countrymuziek spreken, om aan te geven dat ze zich niet willen vastpinnen op één traditie. "Americana is een meltingpotstijl met zeer veel invloeden; en dat is meteen onze belangrijkste boodschap", zegt Johnson. "En verder is storytelling erg belangrijk voor ons. Ook hier gaan we niet al te frontaal te werk. Maar een van onze nieuwe songs is wel een aanklacht tegen de brocountry en alles waar die stijl voor staat."

Waldrep: "Hier zijn we wél heel duidelijk. Als countrymuzikanten kunnen we niet toestaan dat commercie en oppervlakkigheid onze muziek kapot maakt. Kijk, muziek kent geen grenzen en elke artiest mag doen wat hij wil. Maar wat er zich nu in Nashville afspeelt, is dat de brocountry al de rest aan het verdringen is. Broad Street in Nashville, de muzikale wijk van de stad, was ooit het kloppend hart van country en americana. Nu hoor je er vooral een soort verwaterde country die eigenlijk meer op popmuziek lijkt. Daarom schreef ik die song. Er zijn zoveel jonge artiesten en muziekliefhebbers die geïnteresseerd zijn in country en op zoek gaan naar de real thing. Als brocountry de radio overheerst, worden de wortels van echte country doorgeknipt en is het genre ten dode opgeschreven?"

Slecht geïnformeerde kiezer

Wat Barry Waldrep en Kelli Johnson net vertelden sluit aan bij wat Jessie Scott ons enkele uren daarvoor had gezegd. De scheidingslijn tussen oprechte country en pulpcountry loopt ongeveer samen met de politieke scheidingslijn die de VS steeds meer verdeeld. Scott: "Aanhangers van bro zijn vaak wat we hier de 'slecht geïnformeerde kiezer' noemen en behoren daardoor automatisch tot de doelgroep van Trump."

Mensen die naar rootscountry op zoek gaan, zijn vaak goed geïnformeerd en kritisch en weten op welke sites ze goede muziek, goede informatie, goede boeken enzovoort moeten zoeken. "Het zijn niet noodzakelijk allemaal Democraten", zegt Waldrep. "Maar mijn ervaring is dat zulke mensen perfect in staat zijn om de real thing van bullshit te onderscheiden."

Beeld Jef Boes / Tim Coppens
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234