Zaterdag 15/08/2020

Pokeren met de regionale omroepen

Paniek bij de regionale omroepen. Telenet wil drastisch in hun vergoeding knippen, minister van Media Lieten is niet van plan hen meer geld toe te schuiven. De eerste ontslagen zijn al gevallen, maar als de toestand niet snel verbetert volgen er nog. Vele politici proberen de evolutie nog te keren, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. 'Dit is een pokerspel waarbij iedereen naar iedereen kijkt.'Door Jan Debackere

ROB-tv was begin november de eerste: acht mensen van de Vlaams-Brabantse om- roep kregen hun C4. TV Limburg volgde kort daarna met twee ontslagen. Vorige week kondigde het West-Vlaamse Focus-WTV vijf ontslagen aan. En deze week zette TV OOST een zure kers op de taart: acht ontslagen, waardoor amper nog een redactie overblijft. De kans dat er nog volgen, is groot. Het Antwerpse ATV en het sterk gesubsidieerde TV Brussel ontspringen de dans der herstructureringen, maar ook RTV en AVS vrezen het ergste. Voor de zenders zijn er twee grote schuldigen: Telenet en mediaminister Ingrid Lieten (sp.a).

Sinds Telenet vlak voor de zomer aankondigde dat het de regionale omroepen minder auteursrechten wil betalen, is het alle hens aan dek bij de omroepen. Telenet betaalt de zenders al vijf jaar een vast bedrag per abonnee - gecorrigeerd voor inflatie is dat nu zo'n 1,8 euro -, maar in een nieuw contract wil Telenet dat terugschroeven: tot 0,18 euro, zeggen de regionalen, maar Telenet ontkent en zegt dat het meer wil betalen.

Maar de vergoeding zal hoe dan ook lager liggen dan nu, zegt Benny Salaets van Telenet. "We hebben de regionale omroepen de voorbije jaren een vergoeding gegeven die hen moest voorbereiden op het digitale tijdperk. Dat kunnen we niet blijven doen. De andere zenders kijken ons scheef aan omdat we de regionale omroepen positief discrimineren. Daarom willen we naar een normalisatie gaan." In afwachting van een akkoord verlengde Telenet de oude voorwaarden tot eind 2011, maar een akkoord is niet in zicht.

Geen krimp

"Ze geven geen krimp", zegt Ernest Bujok, directeur audiovisuele media van Concentra, de groep die belangen heeft in ATV, TV OOST en TV Limburg. "Ze zeggen dat ze de lokale televisie willen steunen, maar ze komen ons niet tegemoet. Ons niet, maar ook de nationale zenders niet."

Volgens Bujok was er geen andere oplossing dan nu al personeel te ontslaan. "We moeten nu ons budget opmaken voor 2012. Dat moeten we doen op basis van realistische inschattingen. We hebben dus 0,18 euro ingeboekt (het bedrag dat Telenet betwist, dus, JDB)." Volgens Bujok betekenen de lagere auteursrechten voor elke omroep minstens 400.000 euro minder inkomsten.

Telenet ergert zich aan de communicatie van de omroepen, als zouden zij de hoofdoorzaak van de ontslagen zijn. "Uit de rapporten die ze aan de administratie bezorgden, maak ik op dat de inkomsten die ze van ons krijgen goed zijn voor slechts 10 procent van het totaal", zegt Salaets. "Ik zie niet in hoe wij dan alleen verantwoordelijk kunnen zijn voor alle ontslagen."

"Telenet is inderdaad het meest zichtbare probleem", zegt Joris De Lannoy, interim-manager bij ROB-tv. "Maar ook de economische malaise en de moeilijke advertentiemarkt spelen een rol. Sinds de nationale omroepen met regionale verkopers werken, zien we op vtm of VT4 adverteerders die vroeger alleen bij ons zaten. Dat effect voel je."

Het probleem bij de regionale omroepen snijdt ook dieper dan de moeilijke relatie met Telenet of de positie op de reclamemarkt. Sinds de oprichting van regionale zenders krijgen die van de overheid veel verplichtingen opgelegd, waardoor ze werken als een semipublieke omroep. Bovendien is het beperkte zendgebied niet altijd een cadeau: te klein voor de adverteerders, en vaak ook grillig, zoals bij het Vlaams-Brabantse Ring-tv, dat als een cirkel rond Brussel ligt. Maar bovenal voorzag de Vlaamse overheid nooit structurele steun. Lange tijd kregen de omroepen een flink deel van de overheidscommunicatie, maar ook dat bedrag slonk.

Minister van Media Ingrid Lieten (sp.a) pakte voor de zomer uit met een plan waarmee ze dacht de regionale omroepen te helpen. Alle omroepen tekenen volgens dat plan een samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse overheid voor vijf jaar, waarbij ze elk jaar ruim 200.000 euro krijgen. "We overleggen daar nu over ", zegt Lot Wildemeersch, de woordvoerster van Lieten. "Ik heb geen signalen ontvangen dat er daar problemen zijn."

"Je mag mijn agenda komen bekijken", reageert Dirk Vanhegen van de West-Vlaamse regionalen. "Daar staat nergens een overleg met het kabinet-Lieten in." Bujok bevestigt de woorden van Vanhegen. "Een standpunt zou goed zijn, of het nu voor of tegen is. Dan weten we waar we aan toe zijn. Alleen hebben we niets van het kabinet gehoord." "Ik heb niet het gevoel dat we een prioriteit zijn voor het kabinet", zegt Joris De Lannoy van ROB-tv onderkoeld. "Het komt in orde", stelt Wildemeersch hen gerust.

Lieten voert aan dat de omroepen ook kunnen rekenen op projectsubsidies in het kader van media-innovatie of diversiteit. "Mooi, maar daarmee betaal je geen journalisten", hoor je bij alle regionale omroepen. Want om geld te krijgen voor die projecten moeten de omroepen ook zelf investeren. En dat geld is er niet, beweren ze. Dus willen ze structurele subsidies, en dan verwijzen ze naar de VRT. "Als de openbare omroep meer geld kan krijgen, dan moet dat voor ons ook kunnen."

Verkiezingen

Hoogspanning bij de regionale omroepen dus, en dat zien vele politici niet graag. In 2012 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. De regionale zender is daarbij een belangrijkmedium om kiezers te bereiken. En die zenders hebben alle aangeklopt bij hun politici in het Vlaams Parlement met de vraag om steun. Het gevolg: in het Vlaams Parlement hoor je politici die zich nooit eerder uitspraken over de media ineens pleiten voor de regionale omroepen.

De regionale omroepen schoven als mogelijke oplossing het Waalse model naar voor. De omroepen krijgen daar jaarlijks een vast bedrag van de Franse Gemeenschap en daarbovenop een vergoeding die door de distributeurs geïnd wordt. Ook Carl Decaluwé (CD&V) werkt aan een voorstel van decreet om zoiets hier mogelijk te maken. Op je Belgacom- of Telenetfactuur zou dan een extra regeltje komen waar staat dat je een klein bedrag - denk aan 0,25 euro per maand - moet betalen als steun voor de regionale omroepen. Maar mediaminister Lieten is tegen. "Dit mag niet verhaald worden op de consument", zegt Lot Wildemeersch.

Een patstelling dus, niemand onderhandelt echt. "Het is een pokerspel", zegt Bujok. "Iedereen wacht tot de ander door de knieën gaat." Maar de omroepen vrezen dat het wel eens te laat zou kunnen zijn als er niet snel een oplossing komt. "We schikken ons dan wel in ons lot, we zullen dat lot met zoveel mogelijk mensen delen", zeggen de omroepen. De plannen voor een reclamecampagne waarin Lieten en Telenet de zwartepiet toegeschoven krijgen, zitten al in de pijplijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234