Donderdag 26/11/2020

Poetin wil nu ook Balkanoorlogje spelen

Vladimir Poetin breidt zijn invloedssfeer op de Balkan uit. Gisteren woonde hij in Servië een militaire parade bij en tekende er een resem akkoorden. Buurland Bosnië is er niet gerust op. Bij de Bosnische Serviërs kwam een Russische delegatie op bezoek die betrokken was bij de afscheuring van de Oekraïense Krim.

Sinds de Russische aanhechting van de Krim en de steun van Moskou aan pro-Russische separatisten in Oekraïne, is president Vladimir Poetin persona non grata op de rode lopers in Europese machtscentra. Een zeldzame uitzondering is de Aziatisch-Europese top in Milaan, waar Poetin deze ochtend onder bemiddeling van de Italiaanse premier Matteo Renzi en de Duitse bondskanselier Angela Merkel een ontmoeting heeft met de Oekraïense president Petro Porosjenko.

Europa hoopt op een vreedzame oplossing voor het Oekraïense conflict, dat leidde tot wederzijdse pijnlijke sancties. Maar de Russische expansiekoers die Poetin blijft varen, biedt weinig hoop op een snel vergelijk. Poetin keert in woord en daad Europa de rug toe. Zijn Balkanbeleid vormt daar het beste bewijs van.

Poetin was gisteren eregast op een militaire parade in de Servische hoofdstad Belgrado, die er voor de eerste keer sinds het uiteenvallen van Joegoslavië in echte Koude-Oorlogsstijl plaatsvond. Tanks en meer dan 3.000 soldaten paradeerden in ganzenpas terwijl militaire vliegtuigen over de hoofden van de streng kijkende leiders vlogen. De mars eerde de bevrijding van Belgrado van de nazi's door het Rode Leger en de partizanen van de latere Joegoslavische leider-voor-het-leven Josip Broz Tito aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, nu zeventig jaar geleden.

In de regeringsgezinde Servische media werd de Russische president gisteren als volksheld onthaald. De tabloid Belgrado Koerier opende zijn krant zelfs met het nieuws dat Poetin 'Servisch bloed' heeft. Op televisie verscheen een beeld van een wolkenformatie boven Belgrado die volgens de commentatoren de vorm had van Poetins hoofd.

En in marktstalletjes werden T-shirts verkocht met de beeltenis van de Russische leider en slogans als 'de Olympiade is over, maar de spelen zijn nog maar net begonnen', in een duidelijke referentie naar het geopolitieke gepoker in voormalige Sovjetstaten en -satellietnaties in oostelijk Europa.

Nostalgie

De nostalgie naar een Servië in de invloedssfeer van de voormalige Sovjetunie zette zich zelfs door in de praktische organisatie van de parade. Niet alleen vanuit heel Servië werd het publiek met gratis bussen aangevoerd maar ook vanuit de Republika Srpska - de Servische entiteit van de Bosnische Federatie.

In Bosnië kijken gematigde politici met ongerustheid naar het nieuwe spierbalgerol van Servië, dat met zijn paramilitaire milities tijdens de jaren negentig etnische massamoorden pleegde op Bosnische moslims en Kroaten. Vooral een provocerend bezoek van 120 Russische Kozakken, die tijdens de verkiezingen van afgelopen zondag aanwezig waren in de Bosnische Republika Srpska, baart zorgen.

De groep kwam officieel om tijdens een cultureel feest in Banja Luka te dansen, maar deed dat niet. Bosnische politici sloegen pas echt alarm toen bleek dat de groep geleid werd door Nikolaj Djakonov, die een gewapende eenheid dirigeerde tijdens de recente Russische invasie en annexatie van de Oekraïense Krim.

'Groot-Servië'

En nog geen maand geleden was de president van de Bosnische Serviërs, Milorad Dodik, ook al te gast in het Kremlin. Dodik zegt openlijk dat hij op een dag de Servische Bosniërs wil zien afscheuren van de Bosnische Federatie, om op te gaan in een Groot-Servië.

In Belgrado tekende Poetin gisteren ook akkoorden met de Servische regering over defensiesamenwerking, waaronder een controversiële diplomatiek-militaire status voor een 'Servisch-Russisch Humanitair Centrum' in de stad Niš. Alle in- en uitreizende Russen, ook militairen, krijgen er immuniteit waardoor dit de facto een Russische basis wordt op de Balkan.

Europa heeft goede redenen om daar argwanend over te zijn. Het centrum was volgens Jelena Milić, hoofd van het Centrum voor Euro-Atlantische Studies in Belgrado, enkele jaren geleden al een draaischijf voor logistieke leveringen aan Servische 'burgerwachten' die in het noorden van Kosovo regelmatig slaags raakten met de Albanese meerderheid of militairen van de NAVO-missie KFOR.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234