Dinsdag 11/05/2021

Poetin schakelt opiniepeilers uit

De Russische regering heeft het Levada Center op de lijst van 'buitenlandse agenten' gezet. Daarmee dreigt het einde voor het enige onafhankelijke peilingsbureau van Rusland.

Levada werd in 1988 opgericht op suggestie van Sovjet-leider Michail Gorbatsjov. Het bureau moest de mening van de bevolking tonen, ook als die ongemakkelijk is voor de regering.

Als 'buitenlandse agent' is Levada een speelbal van de Russische overheid geworden. Het bureau moet aan strikte voorwaarden voldoen en draagt vanaf nu het stempel van 'potentiële landverrader'.

De maatregelen tegen het peilingsbureaus komen twee weken voor de parlementsverkiezingen in Rusland. Vijf dagen geleden kwam Vladimir Poetins partij Verenigd Rusland slecht uit een peiling van Levada: de steun voor de partij daalde van 39 naar 31 procent. Als 'buitenlands agent' kan Levada geen peilingen meer houden over de verkiezingen.

Alle andere grote peilingsbureaus zijn eigendom van de staat, zij tonen dan ook geen problemen voor Verenigd Rusland.

Lev Goedkov, de directeur van Levada, voorziet een sluiting als gevolg van de beslissing. "De consequenties zijn vernietigend voor ons. Met zo'n label kunnen wij ons werk niet doen", zei Goedkov tegen persbureau AFP. Hij noemt de maatregel van het Kremlin politieke censuur, omdat onafhankelijke peilingen nu onmogelijk zijn. "Het is typisch gedrag van dit repressieve regime."

Ngo's die geld uit het buitenland ontvangen, moeten zich sinds 2012 registreren als buitenlandse agent. Het betekent een berg aan bureaucratische verplichtingen. Toezichthouders kunnen ieder moment overgaan tot schorsing of sluiting.

Volgens het Kremlin vormen de organisaties een gevaar voor Rusland. Buitenlanders zouden via de ngo's de Russische politiek willen destabiliseren. Zelf zeggen de ngo's dat het Kremlin de wet gebruikt om kritiek op de regering uit te roeien. Op de lijst staan meer dan honderd ngo's. Bijvoorbeeld de mensenrechtenorganisatie Memorial en Golos, een onafhankelijke organisatie die als waarnemer bij verkiezingen optreedt - ook deze ngo kan haar werk over twee weken niet uitvoeren bij de parlementsverkiezingen.

Gevangenisstraffen

Het Kremlin pakt ook buitenlandse geldschieters aan. In december werd de pro-democratische ngo van miljardair George Soros verboden. Wie geld van zijn stichting accepteert, riskeert een gevangenisstraf van zes jaar.

De maatregel tegen Levada komt niet helemaal als een verrassing. In 2013 dreigde het ministerie van Justitie de organisatie ook al op de lijst te zetten. Toen bleef Levada gespaard door de regering: die vond de peilingen van Levada toen nog belangrijk om zelf een beeld te hebben van wat er speelt onder de bevolking.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234