Woensdag 27/10/2021

Reportage

Poetin presenteert nieuwe vrienden

null Beeld © EPA
Beeld © EPA

Rusland herdacht dit weekend de 70ste verjaardag van de overwinning op nazi-Duitsland. De Duitse bondskanselier Angela Merkel vond een elegant compromis, maar verder bleven westerse leiders weg. De Koude Oorlog leek helemaal terug.

Het is de grootste militaire parade in de moderne Russische geschiedenis. Vrachtvliegtuigen, strategische bommenwerpers en straaljagers scheren in formatie recht boven het Kremlin. Dwars door het centrum van de stad en over de kasseien van de Rode Plein trekken de nieuwste kernraketten, pantservoertuigen en tanks voorbij.

Wanneer de dieselwalmen langzaam van het plein waaien, krijgen de 16.000 soldaten, de gasten en vooral ook de televisiecamera's een blik op de nieuwe verhoudingen in de wereld. Midden op het erepodium zit president Vladimir Poetin, naast hem zijn nieuwe geopolitieke vriend, de Chinese leider Xi Jingpin.

"We zijn trots dat het onze vaders en grootvaders waren die zegevierden over nazi-Duitsland en de duistere krachten vernietigden", zei Poetin in zijn speech. "In de jaren dertig zag het verlichte Europa de dodelijke dreiging van de nazi-ideologie niet. En ook nu, zeventig jaar later, moeten we waakzaam zijn."

Op de vraag waarom geeft Poetin zelf antwoord: "In de laatste decennia zien we dat de principes van internationale samenwerking worden genegeerd. We zien pogingen om een unipolaire wereld te creëren. Het denken in termen van machtsblokken komt terug."

In een waterpark in de stad Irkoetsk werden zelfs zeehonden ingezet om de overwinning op nazi-Duitsland te vieren. Beeld © REUTERS
In een waterpark in de stad Irkoetsk werden zelfs zeehonden ingezet om de overwinning op nazi-Duitsland te vieren.Beeld © REUTERS

Kilheid

Dat terwijl in Moskou afgelopen weekend juist de contouren van een nieuw machtsblok zichtbaar werden. Het assertieve Rusland heeft na de annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim en de aanhoudende oorlog in het oosten van Oekraïne het Westen niet meer nodig. Rusland heeft genoeg andere vrienden. Behalve de Chinese leider stonden de president van India op het podium, net als de Zimbabwaanse dictator Robert Mugabe, de leiders van Vietnam en Egypte, de presidenten van een reeks voormalige Sovjetstaten. Vrienden in de strijd tegen de unipolaire wereld. Of beter: tegen de westerse hegemonie. De nieuwe Koude Oorlog.

"Iedereen die we wilden zien hier in Moskou was er vandaag", liet Poetin na afloop weten. Hij ontving de Tsjechische president Milos Zeman, een van de felste critici van het huidige sanctiebeleid en de enige West-Europese leider aanwezig in Moskou. "Wij zijn niet schuldig aan de kille relaties met Europa, wij zijn niet begonnen", zei Poetin tegen Zeman. "Maar ik hoop dat de kilheid dankzij leiders als u zal verdwijnen, zodat we vooruit kunnen denken."

De 9 meiviering is half militaire symboliek, half volksfeest. Na de parade gingen naar schatting 500.000 Russen de straat op. Ze droegen de portretten van hun vaders en grootvaders. Op straat werd gedanst, gelachen, gedronken en soms gehuild.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel was de enige westerse leider die een compromis vond. Ze sloeg de militaire parade over, maar kwam een dag later naar Moskou. Ze legde een krans bij het graf van de onbekende soldaat en sprak met Poetin. "Het is noodzakelijk dat we blijven samenwerken in de huidige, ingewikkelde situatie, en dat we op zoek blijven naar diplomatieke oplossingen", zei Merkel.

Beide leiders oogden ongemakkelijk, ondanks toezeggingen van zowel Merkel als Poetin dat allebei de partijen zullen blijven werken aan een regeling voor het conflict in Oekraïne.

Vladimir Poetin. Beeld rv
Vladimir Poetin.Beeld rv

Binnenlands gebruik

De bekende politiek analiste Lilija Sjevtsova schreef op Facebook dat de symboliek de beide wereldleiders niet kan zijn ontgaan. "Poetin heeft het heden verloren en probeert het verleden te privatiseren, al weet hij dat hij daar geen alleenrecht op heeft", schreef Sjevtsova. "Merkel heeft het verleden verloren, maar is nu de onbetwiste leider van het Westen, al weet ze nog steeds niet wat ze moet doen met de man die zijn plaats aan de tafel opeist en dreigt de ruiten in te gooien."

Feilloos wist Vladimir Poetin de viering van het einde van de Tweede Wereldoorlog naar zijn hand te zetten. Voor binnenlandse consumptie, maar vooral ook als boodschap voor de rest van de wereld: Rusland is een land om rekening mee te houden. Een land dat de toon zet, initiatief neemt en soeverein blijft. Wat de prijs ook mag zijn. Dat was 70 jaar geleden zo, dat is nog altijd zo.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234