Woensdag 05/08/2020

Update

Poetin: Neerhalen vliegtuig is "mes in de rug" door "handlangers van terroristen"

Een Russische SU-24.Beeld EPA

De Russische president Vladimir Poetin heeft op de staatszender Rossiya 24 zeer fors gereageerd op het aan de Turks-Syrische grens neergehaalde Russische gevechtsvliegtuig. Poetin noemt het incident "een mes in de rug" door "handlangers van terroristen". Buitenlandminister Lavrov annuleert zijn voor morgen geplande bezoek aan Turkije. Turkse jets haalden het gevechtsvliegtuig vanmorgen neer. Het toestel stortte neer in Syrië, vlakbij de Turkse grens.

(Illustratie: Tomas Schats)
Het Russische defensieministerie ontkende vanmorgen meteen dat het vliegtuig zich in Turks luchtruim bevond. Poetin waarschuwde dat het incident "ernstige gevolgen" zal hebben voor de Turks-Russische relaties. Op vraag van Turkije plant de NAVO een spoedvergadering over het incident in Brussel. Turkije is lid van het westerse bondgenootschap, Rusland niet.

Poetin benadrukte voorts dat de Russische piloten geen enkele bedreiging vormden. Volgens hem werd het vliegtuig bovendien neergehaald boven Syrisch grondgebied op zo'n 4 kilometer van de grens met Turkije.

Volgens Turkije schond het vliegtuig het Turkse luchtruim en negeerden de piloten verscheidene waarschuwingen. Het Turkse leger stelt dat het de piloten gedurende vijf minuten tien keer waarschuwde. Daarop werden twee Turkse gevechtsvliegtuigen, die aan de grens aan het patrouilleren waren, ingeschakeld om het vliegtuig neer te schieten. Bronnen dichtbij de Turkse president melden dat het gaat om een Russische SU-24. Volgens Turkije werd het vliegtuig neergehaald volgens de Turkse 'rules of engagement'. De Turken wisten op dat moment naar verluidt niet dat het om een Russisch vliegtuig ging.

Rusland ontkent dat het toestel het Turkse luchtruim heeft geschonden. Het Russische ministerie van Defensie zegt volgens persbureau Interfax dat het kan bewijzen dat het vliegtuig zich de hele tijd boven Syrisch grondgebied bevond. Volgens Rusland werd het vliegtuig bovendien neergehaald vanaf de grond.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov heeft ondertussen zijn geplande bezoek aan Turkije afgelast. Lavrov zou morgen naar Ankara reizen voor overleg over de strijd in Syrië, maar ziet daar vanaf. De minister riep Russen op Turkije voorlopig te mijden. Het gevaar van aanslagen is in het land volgens hem net zo groot als in Egypte. Turkse badplaatsen zijn een populaire vakantiebestemming onder veel Russen.

Lees ook

Is een luchtgevecht met Russen in Syrië mogelijk? Ja, dus - Gevreesde scenario komt uit met neerschieten Russische SU-24

"Zeer ernstig incident"

"Vandaag is op Syrisch grondgebied, schijnbaar als een resultaat van schoten vanop de grond, een SU-24 van de Russische luchtmacht gecrasht", zo meldt het Russische defensieministerie in een bericht op zijn website. "Het vliegtuig vloog op een hoogte van 6.000 meter. Het lot van de piloten moet nog worden vastgesteld. Volgens voorlopige informatie zouden de piloten hun schietstoel hebben gebruikt."

"Gedurende de hele duur van de vlucht bevond het vliegtuig zich exclusief boven Syrisch grondgebied. Dat is zo vastgesteld door betrouwbare monitoringmethoden."

Een woordvoerder van het Kremlin stelde eerder dat het neerhalen van het vliegtuig "een erg ernstig incident" is, maar dat het nog te vroeg is om conclusies te trekken. "Het is gewoon onmogelijk om iets te zeggen zonder dat we alle informatie hebben", zei Dmitry Reskov, de woordvoerder van president Vladimir Poetin.

Beeld Haberturk TV
Beeld Haberturk TV
Beelden van de tv-station Haberturk tonen de plaats van de crash.Beeld EPA

Piloot omgekomen?

De piloten van het toestel hebben zich via hun schietstoel in veiligheid kunnen brengen, meldt het Russische defensieministerie. Het is echter niet duidelijk of de piloten nog in leven zijn. Een Syrische rebellengroep, die zichzelf de "tiende brigade" noemt, heeft een video naar persbureau Reuters gestuurd waarop een bewegenloze piloot te zien zou zijn. Volgens de videoboodschap kwam de piloot om "in de handen van de opstandelingen". Naar de tweede piloot wordt nog gezocht.

Bij de gematigde rebellen van het Vrij Syrisch Leger klonk het al dat een van de piloten om het leven is gekomen. Maar zij konden geen info geven over de groepering die de piloot in handen had.

Rusland heeft inmiddels militaire helikopters naar het gebied gestuurd om de piloten te zoeken. Dat meldt het Turkse persbureau Dogan.

Buitengewone bijeenkomst

Volgens het Franse persagentschap AFP belegt de NAVO op vraag van Turkije een buitengewone vergadering na het neerhalen van het Russische gevechtsvliegtuig. Die vindt plaats om 16 uur in Brussel, liet een functionaris van de NAVO weten aan AFP. "De bedoeling van de bijeenkomst is dat Turkije de bondgenoten op de hoogte kan stellen."

Het is de eerste keer sinds de jaren 50 dat een NAVO-lid een Russisch militair vliegtuig heeft neergehaald.

Europese Raadsvoorzitter Donald Tusk roept ondertussen op tot kalmte. "In dit gevaarlijk moment na het neerhalen van een Russisch vliegtuig moet iedereen het hoofd koel houden en kalm blijven", zo stuurde Tusk via Twitter de wereld in.

"Rusland bombardeert burgers"

Het is daarentegen niet de eerste keer dat een vliegtuig het Turkse luchtruim heeft geschonden. In oktober gebeurde dit in een weekeinde twee keer. Het ging ook toen om Russische gevechtsvliegtuigen.

Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken besloot toen de ambassadeur van Rusland direct te ontbieden na de schending. Hem werd verteld dat Rusland schending van het Turkse luchtruim moet vermijden en verantwoordelijk wordt gehouden "voor enig ongewenst incident".

Het ministerie eist dat Rusland de operaties in Syrië die gericht zijn op Turkmeense dorpen staakt. De acties van Rusland vormen geen strijd tegen het terrorisme, aldus het ministerie, ze bombarderen zomaar burgers. De ambassadeur is toen al gewaarschuwd voor de ernstige gevolgen van de Russische acties.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234