Woensdag 16/06/2021

Standpunt

Poetin moet Assad dwingen gifgaswapens te ontmantelen. Zo niet is hij medeplichtig

null Beeld EPA
Beeld EPA

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

De gifgasaanval waarbij in de Syrische provincie Idlib tientallen mensen, onder wie zeker elf kinderen, een gruwelijke verstikkingsdood stierven, mag niet onbestraft blijven. Dit is een oorlogsmisdaad die onafhankelijk onderzocht moet worden. De individuele daders zullen rekenschap moeten afleggen voor een internationaal tribunaal.

Maarten Rabaey. Beeld Jef Boes
Maarten Rabaey.Beeld Jef Boes

De Syrische president Bashar Assad zal zich vroeg of laat moeten verantwoorden voor zijn politieke verantwoordelijkheid. Als opperbevelhebber weet hij dat zijn krijgsmacht al jaren bomvaten met chloor dropt of raketten met het zenuwgas sarin afvuurt op burgers, misdaden die met beelden en getuigenissen zijn vastgelegd.

Loze beloftes

Assads beloftes uit 2013 om te ontwapenen, na een eerste gifgasaanval in augustus van dat jaar, waren loos. De Organisatie voor het verbod op chemische wapens (OPCW) betrapte het Syrische regime ook na zijn zelfverklaarde 'ontwapening' vorig jaar op valse verklaringen en nieuwe aanvallen.

De grootmachten kunnen voorlopig niet om Assad heen om een vredesakkoord te zoeken. Al staat niets hen in de weg om hem opnieuw via sancties te treffen. De EU kan hierin het voortouw nemen. Het internationaal overleg over Syrië, dat nu in Brussel bezig is, is een forum om actie te ondernemen.

Een verwijzing naar het Internationaal Strafhof (ICC) van Assad en andere oorlogsmisdadigers zou een logische volgende stap zijn. Omdat Syrië het ICC niet erkent, kan dat alleen als de leden van de VN-Veiligheidsraad hem doorverwijzen. Helaas is dat nog niet gebeurd. Rusland gebruikt als permanent lid zijn vetorecht omdat Assad een bondgenoot is, maar ook omdat Moskou zelf boter op het hoofd heeft.

Niet alleen werken de Russische en Syrische luchtmacht in het Syrisch conflict samen, Damascus verwierf zijn chemisch wapens ook grotendeels via Moskou. Zelfs het gifgas is Made in Russia. Begin jaren 90 'ontwapende' Rusland zijn gifgasarsenaal maar de man aan het hoofd van dat programma – wijlen generaal Anatoly Kuntsevich – verkocht zowel bestanddelen voor sarin en VX als de gespecialiseerde kennis om deze gifgassen af te vuren illegaal aan Syrië.

De Russische president Vladimir Poetin heeft dus niet alleen een morele maar ook een juridische plicht om Assad te dwingen deze illegale gifgaswapens te ontmantelen. Als Poetin dat niet doet, pleegt hij niet alleen schuldig verzuim maar riskeert hij als medeplichtige van oorlogsmisdaden te worden aangewezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234