Maandag 16/05/2022

Plons van de bovenste plank

De BV's die vanavond in De grote sprong het water in duiken hopen vooral wat extra aandacht voor hun persoontje mee te pikken. De schoonspringers van de Antwerpse zwemclub Scaldis dienen een hoger doel. 'Schoonspringen is geen sport, het is pure kunst.'

Wanneer de eerste kandidaten van De grote sprong vanavond de plank af bibberen, doen ze dat in een waas van glitter en glamour. Tot aan de nok gevulde tribunes, een batterij lichteffecten en een paar honderdduizend kijkers thuis voor de buis zorgen voor de nodige star quality. Op een doordeweekse avond, op de parking van het Poseidon-zwembad in Sint-Lambrechts-Woluwe, blijkt al snel dat de realiteit voor de doorsnee Belgische schoonspringer net iets grauwer oogt. Vijf leden van de Antwerpse club Scaldis staan er te wachten op hun Brusselse collega's.

De Antwerpenaars komen hun wekelijkse trainingsuren voorlopig in Brussel kloppen. Hun eigen zwembad is aan een grondige onderhoudsbeurt toe en schoonspringen doe je nu eenmaal niet van eender welke plank, zo blijkt. "Bij een echte schoonspringplank kun je de veerkracht aanpassen aan het gewicht en de ervaring van wie springt", vertelt Trish Vanmechelen, schoonspringster en coach bij Scaldis. "Maar dat soort planken vind je slechts in een handvol zwembaden in België."

Die gebrekkige infrastructuur is het grootste pijnpunt van het Belgische schoonspringen. Wie wil trainen moet kilometers malen. Iets wat de veertigjarige Trish ondertussen al vierentwintig jaar doet. "Waarom ik het doe? Het is moeilijk om daar precies de vinger op te leggen. Het gevoel in de lucht te zweven, ook al is het maar heel even, geeft een ongelooflijke kick. Ook na meer dan twintig jaar."

De jongere generatie moet minder lang over een antwoord nadenken. Liam De Rechter, tien jaar oud en een van Belgiës grootste talenten, maakte zijn eerste sprong na de Olympische Spelen van Peking. "Ik zag op tv de schoonspringers aan het werk en wist meteen: 'Dat wil ik ook'."

Vijf jaar later draait Liam vlot twee en een halve salto voor hij in het water van het Poseidon-zwembad landt. Al gaat aan dat soort technische hoogstandjes behoorlijk wat voorbereiding vooraf. Een uitgebreide opwarming bijvoorbeeld, onder leiding van coach Giovanni Dolcimascolo, een flamboyante zestiger die zijn pupillen een hele reeks oefeningen serveert. Een paar rondjes rond het zwembad, een dozijn sit-ups, wat op de handen lopen en tot slot een hele reeks rekoefeningen waarbij het lijkt alsof de gewrichten en ligamenten van de duikers van rubber zijn.

Lenigheid is dan ook een van de belangrijkste kwaliteiten waarover een schoonspringer met ambitie moet beschikken. Ook klein zijn is een voordeel, net als het beschikken over een gezonde dosis lef. Een sport die kinderen op het lijf geschreven is. "Vroeg beginnen helpt inderdaad", zegt Vanmechelen. "Zeker voor wie de echte top wil bereiken. Tom Daley, de Britse superster, was veertien toen hij Europees kampioen werd. Dat zegt genoeg."

Duizend handdoeken

Slecht nieuws dus voor de BV's die zich nu nog aan het schoonspringen willen wagen. "Al hangt alles af van de persoon in kwestie", zegt Vanmechelen. "Sommige nieuwe leden springen na een paar lessen al salto's. Anderen doen daar maanden over. Ikzelf was ook al zestien toen ik met schoonspringen begon. Tot dan had ik altijd geturnd."

Die sport blijkt de ideale basis voor wie het water in wil. "Veel van de echte topduikers combineren schoonspringen met trampoline-oefeningen", legt Trish uit. "Dat is ideaal om sprongen te oefenen zonder daarvoor het water in te moeten." Die zwembadtrainingen zijn immers niet altijd een pretje. "In het water neerkomen geeft een enorme klap. Elke sprong opnieuw. Ook de koude is een probleem. Drie uur lang, telkens in en uit het water. Hoe veel handdoeken je ook gebruikt, vroeg of laat raak je toch verkleumd."

Ondertussen is het tijd voor het serieuzere werk. En dat begint met wat in het jargon 'het voelen van de plank' heet. Elke plank veert anders en dus moeten de Antwerpse schoonspringers één voor één het Brusselse exemplaar testen voor ze zich aan salto's en schroeven wagen. De training van vandaag is er sowieso een van het voorzichtiger soort. Niet alleen moeten de springers wennen aan het voor hen onbekende zwembad, bovendien is dit de eerste training na een wat lang uitgevallen zomerreces. En dat eist zijn tol. "Springers gaan heel snel achteruit", vertelt Giovanni met enige zin voor overdrijving. "Als ze drie weken geen water zien zetten ze meteen een paar stappen terug." En dus gaan de pupillen op de eerste training na de zomer omzichtig te werk.

Toch loopt het al snel mis. Een van de meisjes schiet bij het neerkomen te ver door en botst met haar voeten op de zwembadbodem. De schuld van het zwembad, de Brusselse kuip is een halve meter minder diep dan het Antwerpse thuisbad. Met een paar gezwollen tenen moet ze de rest van de training noodgedwongen vanaf de rand van het zwembad volgen. Daar zal ze nog wel een aantal weken blijven zitten. Een doktersbezoek daags nadien brengt immers een aantal breuken aan het licht. Nochtans zijn blessures eerder zeldzaam in het schoonspringen. "Natuurlijk gaat het wel eens fout", zegt springcoach Dolcimascolo. "Maar het komt erop aan je duikers pas een sprong te laten doen op het moment dat ze er klaar voor zijn. Stap voor stap, dat is de enige manier."

Gehoorschade

Daarmee raakt de ervaren coach meteen het pijnpunt aan van De grote sprong. In het programma gaan de BV's uiteindelijk ook van het 10-meter-platform naar beneden. "Sprongen die normaal gezien enkel voorbehouden zijn voor springers met jaren ervaring", vertelt Vanmechelen. "Om de klap op te vangen die je krijgt wanneer je van zo'n hoogte in het water neerkomt heb je sterk ontwikkelde arm -en schouderspieren nodig. Dat vraagt heel intensieve krachttraining. Ik kan alleen maar hopen dat ze de deelnemers niet zonder de nodige voorbereiding van dat hoogste platform jagen."

Tegelijk zien de springers van Scaldis het VTM-programma ook als een unieke kans om het schoonspringen in de kijker te zetten. Al houden de twee coaches hun hart vast voor de gevolgen. "Er is niet alleen een gebrek aan infrastructuur, er is ook een groot tekort aan geschoolde coaches. Een toestroom van nieuwe leden kunnen we op dit moment gewoon niet aan. Nieuwkomers die bij hun eerste training telkens moeten aanschuiven om te kunnen springen houden het na die eerste keer sowieso voor bekeken."

Ondertussen gaat de intensiteit van de training de hoogte in. En dat zorgt voor nerveus geschuifel bij de meegereisde ouders. "Ik heb ooit op een wedstrijd geroepen 'als ge niet wilt springen dan moet ge niet', terwijl Liam aan de rand van de plank klaar stond", vertelt de moeder van Liam. Een beginnersfout. "Ondertussen zijn we wel al een en ander gewoon, maar we zitten toch nog steeds af en toe met de handen voor de ogen." Liams vader ziet de dingen iets pragmatischer. "Wanneer je voetbal speelt, word je ook al eens tegen je schenen geschopt en als je bij het hordelopen struikelt, doet dat ook pijn. Liam heeft zich trouwens nog maar één keer echt pijn gedaan. Na een verkeerd uitgedraaide salto liep hij een paar dagen rond met twee gigantische blauwe plekken op zijn billen."

Met die blauwe plekken hebben wel meer schoonspringers af te rekenen. "Iedereen komt wel eens verkeerd neer. Dat voel en zie je de dag erna", vertelt Trish Vanmechelen. Maar zo'n verkeerde landing kan ook ernstiger gevolgen hebben. Schouders en nek zijn tere punten en ook de oren hebben vreemd genoeg nogal eens te leiden onder de capriolen op de duikplank. "Wanneer een schroefsprong fout loopt kom je soms met je hoofd schuin in het water terecht. En dat kan tot gescheurde trommelvliezen of andere gehoorproblemen leiden." Meteen de reden waarom Natalia uiteindelijk afzag van haar deelname aan De grote sprong. "Tijdens de proefles maakte ze nochtans heel snel progressie", zegt Vanmechelen die de zangeres tijdens die sessie begeleidde. "Maar ze vond het risico op gehoorschade uiteindelijk te groot."

Iets verder op de publieksbanken zit Arash Araste, vader van de tienjarige durfal Arjan. De man mag dan al twee Belgische titels in het worstelen op zijn palmares staan hebben, toch zag hij zijn zoon liever niet in zijn voetsporen treden. "Arjan is veel te mooi om te worstelen", lacht hij. Arash is dan wel een man van het ruwere werk, zijn bewondering voor het schoonspringen is er niet minder om. "Schoonspringen is geen sport, meneer. Schoonspringen is pure kunst."

De grote sprong, vanavond om 20.40u op VTM.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234